VN-Index trong khoảng tháng 3 đến tháng 5 dường như đi theo xu hướng của chỉ số Dow Jones (tạo thành hai đỉnh với khoảng thời gian gần trùng nhau). Có điều, kể từ sau đỉnh 550 điểm, VN-Index bắt đầu một xu thế đi xuống (down trend) khá rõ rệt và chỉ số này tiếp tục tụt dốc không phanh. Câu hỏi đặt ra là tại sao VN-Index lại đi xuống?

Nguyên nhân đầu tiên là các cổ phiếu lên sàn hàng loạt, trong khi nhiều doanh nghiệp niêm yết phát hành thêm cổ phiếu tăng vốn, khiến thị trường bị pha loãng quá mức. Khi cung vượt quá cầu, điều tất yếu là giá sẽ giảm, bất chấp nhiều doanh nghiệp trên sàn công bố lợi nhuận ấn tượng với mức thị giá hấp dẫn. 

Nguyên nhân thứ hai liên quan đến vấn đề quản lý. Trong một nỗ lực nhằm bảo đảm tính an toàn cho hoạt động ngân hàng, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư 13/2010/TT-NHNN buộc các tổ chức tín dụng phải tăng tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu từ 8% lên 9%, gây khó khăn cho hoạt động cấp tín dụng của hệ thống ngân hàng. Để tăng tỷ lệ an toàn tối thiểu, các ngân hàng thương mại hoặc là phải tăng vốn hoặc phải giảm tài sản rủi ro. Trong điều kiện hiện tại, biện pháp phát hành tăng vốn là rất không khả thi, do đó, giải pháp của nhiều ngân hàng là bán lại phần vốn góp tại các tổ chức khác như trường hợp của Vietcombank và giảm các khoản cho vay rủi ro như cho vay đầu tư chứng khoán. Một lần nữa, cung cổ phiếu lại tăng trong khi nguồn tiền cho hoạt động đầu tư có dấu hiệu bị thắt chặt.

Nguyên nhân thứ ba là trong hoàn cảnh nền kinh tế vẫn chưa lấy lại trạng thái ổn định hoàn toàn trong khi phải sống chung với dư âm của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, nhiều doanh nghiệp đã chuyển sang sử dụng vốn tự có để tài trợ các hoạt động đầu tư. Từ đó, một luồng vốn không nhỏ đã bị rút ra khỏi TTCK.

Với đà pha loãng cổ phiếu trên thị trường, tác động của Thông tư 13 và dư âm của khủng hoảng kinh tế, TTCK Việt Nam có thể bị ảnh hưởng xấu trong khoảng thời gian khá dài sắp tới.