>> Tăng tỷ giá, hãm đà tín dụng ngoại tệ 

>> Rủi ro tài chính vĩ mô: Lớn nhất là tỷ giá 

Kinh tế vĩ mô được hỗ trợ những gì từ đợt điều chỉnh tỷ giá lần này, thưa ông?

Tác động tích cực nhất của đợt điều chỉnh tỷ giá này là làm cho giá trị thực của VND và USD cân bằng hơn, ít nhất là trong năm 2010.

Năm nay, nhiều khả năng lạm phát dừng lại ở 7%, trong khi con số này của Mỹ ước khoảng 1,5%. Như vậy, chênh lệch của hai tỷ lệ này là 5,5%. Trong khi đó, tháng 3, Việt Nam đã điều chỉnh tỷ giá USD/VND là 3,3%.

Ông Lê Xuân Nghĩa

Theo tính toán của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia, lần điều chỉnh tỷ giá này hơn 2% là đảm bảo trung hoà được tỷ giá thực giữa VND và USD. Việc điều chỉnh tỷ giá còn làm cho quan hệ cung cầu trên thị trường ngoại hối bớt căng thẳng.

Thêm vào đó, nó còn có tác động làm giảm, thậm chí triệt tiêu kỳ vọng về phá giá VND, găm giữ USD. Đồng thời, phòng ngừa được rủi ro bất ổn trên thị trường ngoại hối có nguy cơ xuất hiện vào cuối năm, do nhu cầu vay ngoại tệ tăng cao để đáp ứng nhu cầu thanh toán các khoản nợ đáo hạn.

Một tác động tích cực nữa của việc điều chỉnh tỷ giá là giúp giảm được thâm hụt thương mại, nhất là đối với các thị trường mà Việt Nam thanh toán bằng USD.

Nghĩa là các DN xuất khẩu sẽ được hưởng lợi và điều này nằm trong định hướng điều hành tiếp tục ưu tiên giữ ổn định kinh tế vĩ mô của Chính phủ?

Đúng như vậy. Việc điều chỉnh tỷ giá sẽ mang lại lợi ích cho các nhà xuất khẩu, ngược lại tác động bất lợi cho các nhà nhập khẩu. DN nhập khẩu, nhất là nhập các mặt hàng tiêu dùng, hàng xa xỉ sẽ phải chịu chi phí đắt đỏ hơn, qua đó buộc họ phải tính toán thận trọng khi đưa ra quyết định nhập khẩu. Đây là mong muốn nằm trong tổng chiến lược giảm thâm hụt thương mại của Việt Nam, đặc biệt là là giảm nhu cầu nhập khẩu các mặt hàng tiêu dùng, hàng xa xỉ.

Tuy nhiên, việc điều chỉnh tỷ giá cũng làm xuất hiện lo ngại sẽ khiến chỉ số lạm phát tăng cao?

Lo ngại này là có cơ sở. Tuy nhiên, bằng các mô hình kinh tế lượng, qua nhiều năm theo dõi và tính toán của chúng tôi cho thấy, nếu tăng tỷ giá hối đoái 10%, thì làm cho lạm phát trong ngắn hạn tăng 1,35%. Bởi vậy, đợt điều chỉnh tỷ giá hơn 2% lần này tác động đến tăng lạm phát không đáng kể.

Theo ông, đợt điều chỉnh tỷ giá lần này tác động thế nào tới lãi suất VND?

Khi tăng cung tiền thì sẽ giảm lãi suất VND. Một khi lãi suất VND giảm sẽ làm cho tỷ giá hối đoái tăng lên. Ngược lại, khi tỷ giá hối đoái tăng sẽ hỗ trợ giảm lãi suất VND. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện tại, việc giảm lãi suất còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố khác như cung tiền, kỳ vọng lạm phát của người dân, cũng như gỡ bỏ những yếu tố hành chính bất hợp lý đang kìm hãm thị trường tiền tệ.

Cụ thể, việc duy trì bơm tiền trên thị trường mở đều đặn trong 2 - 3 tháng qua giúp cho nguồn vốn trên thị trường 2 khá dồi dào, nhưng các ngân hàng thương mại bị chi phối bởi quy định hạn chế dùng vốn huy động trên thị trường liên ngân hàng làm vốn tín dụng. Điều này khiến cho các ngân hàng đang thiếu vốn cho vay không thể tiếp cận nguồn vốn trên thị trường liên ngân hàng hiện đang rẻ và dư thừa. Do đó, các ngân hàng này phải tìm mọi cách tăng lãi suất huy động lên mức cao nhất có thể, để tìm nguồn vốn từ khu vực DN và người dân, kéo theo các ngân hàng khác cũng không thể hạ lãi suất huy động. Hệ quả là lãi suất huy động và cho vay đều không thể giảm nhiều và nhanh như mục tiêu của Chính phủ.