Chia sẻ của những người đi trước tại một thị trường minh bạch và phát triển hơn Việt Nam đáng để các khách tham dự suy ngẫm trong bối cảnh thị trường chung đang lao dốc.

Từ bài học về IR một DN niêm yết tại Singapore

Qian Hu khởi điểm là một trại nuôi cá giống nhỏ của một gia đình nông dân phải di dời do đô thị hóa. Sau 20 năm thành lập, Qian Hu đã niêm yết trên Sở GDCK Sigapore (SGX). Chia sẻ về hành trình để biến một công ty gia đình thành một công ty đại chúng đúng nghĩa, ông Kenny Yap, Chủ tịch kiêm Tổng Giám đốc điều hành Qian Hu cho biết,  một trong các bí quyết giúp Qian Hu lớn mạnh là sự ủng hộ tuyệt đối của các cổ đông trung thành.

Để có được điều này, ngay từ khi phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO), Qian Hu đã nỗ lực cải thiện sự nhìn nhận của công chúng, thay thế hình ảnh một công ty gia đình bằng một công ty đại chúng qua việc quản trị minh bạch và duy trì quan hệ IR thường xuyên: Qian Hu thường xuyên thực hiện các buổi roadshow tại nhiều CTCK và tổ chức cho các cổ đông thăm quan trang trại Công ty; Qian Hu thực hiện các buổi giao lưu trực tuyến sau mỗi quý (khi có báo cáo tài chính) hay họp báo công bố kết quả kinh doanh nửa năm một lần.

Bên cạnh đó, Qian Hu cũng thường xuyên duy trì mối quan hệ khăng khít với các cổ đông bằng cách tạo kênh đối thoại hai chiều trên website, cho phép các cổ đông nhỏ có thể liên hệ trực tiếp với lãnh đạo cao cấp để nêu chất vấn giải đáp những thắc mắc…

Ngoài việc cung cấp thông tin ra thị trường, Qian Hu cũng đặc biệt coi trọng mối quan hệ với các NĐT tổ chức, sẵn sàng tiếp đón, trả lời mọi câu hỏi của các nhà phân tích.

Ông Kenny Yap kể về một kỷ niệm đáng nhớ khi đàn cá giống của Qian Hu lăn ra chết, Công ty đứng trước khó khăn tài chính. Cuộc họp báo thường kỳ công bố kết quả kinh doanh được gợi ý đưa về trang trại đề tiết giảm chi phí, nhưng ông vẫn quyết định tổ chức tại khách sạn như thường lệ vì muốn duy trì nhất quán và định kỳ việc truyền đạt thông tin ra thị trường.

Trong buổi họp báo đó, Qian Hu không giấu diếm, nói cho các NĐT về tình trạng nghiêm trọng Công ty đang đối mặt. Sự trung thực, minh bạch và nhất quán của Qian Hu đã được tưởng thưởng xứng đáng: các cổ đông, khách hàng và cả ngân hàng đều ủng hộ Công ty. Kết quả, Qian Hu vượt qua được một trong thời khắc đen tối nhất, giờ đây đang kinh doanh phát đạt với doanh thu hàng năm trên dưới 100 triệu USD, cung cấp trên 1.000 chủng loại cá cảnh và phụ kiện tới hơn 80 nước trên thế giới (trong đó có Việt Nam), thâu tóm nhiều đối thủ cạnh tranh mạnh tại châu Á và châu Âu… Công ty đã nhận được nhiều giải thưởng của SGX về quan hệ IR.

… đến nỗi sợ hãi trên thị trường Việt Nam

"Tôi vừa mới đọc một cuốn sách nói về nỗi sợ hãi của con người. Trong đó có đoạn nói rằng, đa số con người chúng ta thường không dám đối mặt với những nỗi sợ hãi của bản thân, trong khi lại thường tìm cách lấp liếm, che đậy nó bằng cách này hay cách khác, nhưng nỗi sợ hãi đó dường như vẫn đeo bám họ không bao giờ chấm dứt. Và để vượt qua được nỗi sợ hãi thì chỉ có một cách duy nhất là phải đối mặt với nó. Điều tôi nhận thấy trên thị trường hiện tại là nỗi sợ hãi dường như đang bao trùm, nhà đầu tư dường như đang muốn tháo chạy khỏi thị trường càng nhanh càng tốt".

Đó là một đoạn trích ngắn, mở đầu bản tin Mekong Tide của CTCK Mekong cuối tuần trước.

Khác với sự súc tích thường thấy, bản tin này dành khá nhiều câu chữ để bàn về tâm lý của NĐT trong giai đoạn hiện tại - yếu tố chi phối mạnh mẽ nhất thị trường hiện nay.

Khách quan mà nói, TTCK Việt Nam đang diễn biến theo chiều hướng phức tạp, vượt mọi dự báo bi quan nhất cách đây vài tuần. Rất nhiều cổ phiếu liên tục lao dốc, giảm hết biên độ nhiều phiên dù mức P/E dự phóng cho cả năm 2010 đã rơi xuống rất thấp, chỉ khoảng 4-5 lần.

Hai chỉ số chứng khoán lần lượt xuyên qua các ngưỡng hỗ trợ "cứng", từng đứng vững trước nhiều thử thách trong hơn một năm qua. Bên cạnh lực bán mang tính kỹ thuật (liên quan đến các cổ phiếu đến ngưỡng phải xử lý ở một số CTCK lớn), nhiều thành viên vẫn sẵn sàng thực hiện cuộc tháo chạy tập thể khỏi thị trường với nỗi lo cổ phiếu tiếp tục giảm sâu.

TTCK Việt Nam đang bước vào giai đoạn sợ hãi sau chuỗi ngày giảm điểm, một tin xấu nhỏ cũng có thể khiến thị trường giảm điểm và ngược lại trước các tin tốt, NĐT vẫn hoàn toàn thờ ơ. Điều đáng lo ngại là niềm tin của NĐT vào DN rất mong manh, rất ít DN thuyết phục được cổ đông tin tưởng và kiên định với chiến lược đầu tư dài hạn vào DN.

Cần bắc những nhịp cầu

Đâu là nguyên nhân của hiện tượng này? Một trong các lý do được đưa ra giải thích là thị trường chung đang chuyển dịch theo các yếu tố vĩ mô. Bất kể cổ phiếu xấu tốt giờ đây NĐT đều có thể ruồng rẫy không thương tiếc, ngay khi bảng điện chớm sắc đỏ. Nhưng một NĐT lừng danh đã từng nói rằng, đại ý, cổ phiếu không phải là chiếc vé xổ số, mỗi một công ty gắn liền với một cổ phiếu, có các công ty hoạt động tốt hơn và tồi tệ đi. Nếu một công ty hoạt động tốt chắc chắn cổ phiếu sẽ tăng giá. Sự tháo chạy của các NĐT có hợp lý, khi nhiều DN vẫn đang kinh doanh ổn định?

Nhưng TTCK Việt Nam vẫn đang hoạt động trên những gốc rễ của sự ngắn hạn. Nhiều tháng nay, NĐT vẫn đuổi theo từng con sóng của các cổ phiếu được đầu cơ và sự đầu cơ ấy đang một phần được cộng hưởng tiếp sức từ các công ty niêm yết dù vô tình và hay cố ý: các khoản lợi nhuận đột biến được rò rỉ ra thị trường rất lâu trước khi tin tức được chính thức công bố; sự minh bạch của nhiều công ty là dấu hỏi khi báo cáo tài chính soát xét bán niên có sự chênh lệch rất lớn với con số trước đó; nhiều công ty chỉ trưng ra các con số lợi nhuận tháng hoành tráng, viễn cảnh tươi sáng khi mọi chuyện tốt đẹp; thông tin phản hồi, thắc mắc của cổ đông nhiều công ty tới DN hoàn toàn rơi vào im lặng… Không thể yêu cầu NĐT đầu tư dài hạn khi các khiếm khuyết trên vẫn đang phổ biến. Và khi làn sóng đầu cơ qua đi, sự tàn khốc sẽ bộc lộ.

Nhưng lác đác đâu đó trên TTCK Việt Nam đã manh nha những tín hiệu tích cực: số các DN niêm yết công bố báo cáo kết quả kinh doanh tháng đang tăng lên, đặc biệt khi thị trường giảm sâu như hiện nay; Nhiều CTCK vẫn thực hiện các roadshow cho các DN niêm yết; Một số DN niêm yết như Hoàng Anh Gia Lai tổ chức nói chuyện với nhà đầu tư, Cao su Đồng Phú sắp đưa các cổ đông ra nước ngoài thăm các dự án đang triển khai… Những DN này dù chưa nhiều và nhất quán, xuyên suốt, nhưng đã và đang tốt cho cả DN lẫn thị trường.

"Thiếu tin tưởng và không có tin tức về  hoạt động của các DN, NĐT sẵn sàng tháo chạy khi có các ngoại cảnh tác động. Quan hệ IR tốt không kỳ vọng làm tăng giá cổ phiếu, nhưng chắc chắn sẽ ngăn được những nhận thức sai sót về độ rủi ro của công ty phải hứng chịu". Đây là một chia sẻ của ông Kenny Yap khi được hỏi về việc các DN Việt Nam nên làm gì để NĐT hiểu và đánh giá đúng giá trị cổ phiếu của DN trong bối cảnh thị trường giảm sâu.