Chấp nhận sự đã rồi

Hà Nội là một trong những thành phố tập trung nhiều nhất mô hình chung cư mini do tư nhân đầu tư xây dựng. Hầu hết, các chung cư mini này thường len lỏi ở các quận huyện, nơi tập trung đông dân cư.

Với một khoảng diện tích đất chừng hơn trăm mét vuông trở lên đã được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, nhiều người đã bỏ tiền đầu tư vào xây dựng thành chung cư mini với các căn hộ có diện tích từ 20 - 30m2 trở lên để bán. Giá bán trong khoảng vài trăm triệu đến dưới 1 tỷ đồng.

Điều đáng nói là tất cả các cuộc mua bán giữa chủ đầu tư và khách hàng đều dựa trên thỏa thuận giữa hai bên và người mua không được các cơ quan chức năng cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu nhà. Nhưng đứng trước nhu cầu cấp bách về nhà ở, nhiều người đã nhắm mắt mua liều và chấp nhận rủi ro.

Thông thường, khi xin giấy phép xây dựng chung cư mini, các chủ đầu tư tư nhân đều nói rằng xây cho gia đình mình ở, nhưng đến khi xây xong thì lại kinh doanh bán và họ cũng không thực hiện nghĩa vụ (thuế) với nhà nước. Điều này có thể lý giải vì sao giá nhà ở đây cũng “mềm” hơn so với trong dự án.

Tuy nhiên, theo ý kiến của lãnh đạo Cục quản lý nhà và phát triển thị trường BĐS (Bộ Xây dựng) đã từng chia sẻ với báo Dân trí, mặc dù biết họ đã làm sai quy định trong việc đầu tư xây dựng nhưng do nhu cầu về nhà ở trong các khu đô thị, đặc biệt như ở Hà Nội là rất lớn, nên bộ cũng đang tính đến phương án chấp nhận sự đã rồi, cố gắng tạo điều kiện cho những người mua chung cư mini được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu...

Cơ hội để chung cư mini phát triển nhưng…

Và đúng như lời của vị lãnh đạo này, Nghị định 71 đã được Chính phủ ban hành, có hiệu lực từ ngày 8/8 đã thực sự tạo điều kiện cho những người mua nhà ở trong các chung cư mini này.

Theo đó, Điều 43 Nghị định 71 quy định: “Trường hợp hộ gia đình, cá nhân xây dựng nhà ở tại đô thị từ hai tầng trở lên mà tại mỗi tầng có từ hai căn hộ trở lên và mỗi căn hộ được thiết kế, xây dựng theo kiểu khép kín (có phòng ở riêng, khu bếp riêng, nhà vệ sinh, nhà tắm riêng) thì diện tích sàn xây dựng mỗi căn hộ tối thiểu là 30m2 và phải đáp ứng các quy định về nhà chung cư theo quy định tại điều 70 của Luật Nhà ở”.

Đáng chú ý, Nghị định cũng quy định: Đối với nhà ở có đủ điều kiện theo quy định trên mà hộ gia đình, cá nhân có yêu cầu thì được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu đối với từng căn hộ trong nhà ở đó.

Mỗi căn hộ riêng lẻ trong chung cư mini này được cho phép bán, cho thuê khi đã có giấy chứng nhận quyền sở hữu. Khi bán căn hộ thì hộ gia đình, cá nhân phải làm thủ tục chuyển quyền sử dụng đất cho người mua theo hình thức đất sử dụng chung.

Có thể thấy, Nghị định 71 đã thực sự giúp cho những người mua căn hộ trong loại hình chung cư được đảm bảo về quyền lợi sở hữu tài sản nhà ở.

Tuy nhiên, nếu nhìn ở một khía cạnh khác, việc này không chỉ giải quyết “sự đã rồi” của những người đã trót mua căn hộ mà chưa đủ pháp lý để được cấp giấy chứng nhận sở hữu mà còn tạo điều kiện cho loại hình này phát triển một cách rộng rãi.

Theo nhiều chuyên gia dự báo, các khu vực khu tập trung nhiều chung cư mini theo mô hình này trong thời gian tới vẫn sẽ tiếp tục là những khu vực đông dân cư, những nơi vốn đã phải chịu nhiều sức ép về hạ tầng xã hội giờ lại càng nặng gánh thêm.

Đấy là chưa kể nếu không có những quy định chặt chẽ đối với những chủ đầu tư tư nhân khi kinh doanh nhà ở, thì nhà nước cũng sẽ khó bắt họ thực hiện được các nghĩa vụ tài chính cũng như các nghĩa vụ khác đối với người sở hữu nhà khi đã “tiền trao cháo múc”.