Gỡ bỏ rào cản kinh doanh, cắt giảm thủ tục
Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đang lấy ý kiến đối với dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số quy định về quản lý ngoại hối liên quan đến hoạt động cung ứng dịch vụ ngoại hối của các tổ chức không phải là tổ chức tín dụng. Dự thảo nhằm cụ thể hóa chủ trương cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân.
Trước đó, Nghị quyết số 24/2026/NQ-CP đã cắt giảm các điều kiện kinh doanh đối với hoạt động kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối của tổ chức không phải là tổ chức tín dụng. Tiếp đó, Nghị quyết số 66.17/2026/NQ-CP đã loại bỏ ngành nghề kinh doanh, cung ứng dịch vụ ngoại hối của các tổ chức này khỏi danh mục ngành nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện.
Điều này đồng nghĩa với việc nhiều quy định hiện hành không còn phù hợp, đòi hỏi phải được rà soát và sửa đổi đồng bộ.
Theo NHNN, hiện các tổ chức kinh tế được tham gia hai nhóm hoạt động chính trong lĩnh vực ngoại hối gồm: hoạt động đại lý đổi ngoại tệ và hoạt động nhận, chi trả ngoại tệ. Trước đây, các tổ chức muốn tham gia phải đáp ứng nhiều điều kiện kinh doanh và thực hiện các thủ tục xin cấp phép tương đối phức tạp.
Sau khi các điều kiện kinh doanh được bãi bỏ, việc duy trì các quy định liên quan trong hệ thống văn bản pháp luật sẽ gây chồng chéo, phát sinh chi phí không cần thiết cho doanh nghiệp. Vì vậy, NHNN đề xuất sửa đổi các Thông tư hiện hành theo hướng tinh gọn hồ sơ, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính và tăng cường ứng dụng công nghệ số.
Một trong những nội dung đáng chú ý nhất của dự thảo là việc cắt giảm mạnh thời gian xử lý thủ tục hành chính.
Cụ thể, đối với thủ tục cấp Giấy chứng nhận đăng ký đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới, thời gian giải quyết sẽ được rút ngắn từ 30 ngày xuống còn 15 ngày làm việc. Đây là mức cắt giảm lên tới 50%, phù hợp với yêu cầu của Chính phủ về cải cách thủ tục hành chính.
Nhiều loại giấy tờ trong hồ sơ đăng ký hoạt động đại lý đổi ngoại tệ và đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới cũng được cắt giảm. Theo đó, các giấy tờ liên quan đến điều kiện kinh doanh đã được bãi bỏ sẽ không còn phải nộp trong hồ sơ. Nhiều tài liệu có thể được khai thác trực tiếp từ các cơ sở dữ liệu quốc gia thay vì yêu cầu doanh nghiệp phải cung cấp lại.
Tương tự, trong hoạt động đại lý đổi tiền của nước có chung biên giới, các thành phần hồ sơ liên quan đến điều kiện địa điểm đặt đại lý được cắt giảm đáng kể. Mục tiêu là giảm gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp trong khi vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý nhà nước.
Dự thảo cũng bổ sung hàng loạt quy định nhằm thúc đẩy chuyển đổi số trong giải quyết thủ tục hành chính. Hồ sơ điện tử được chấp nhận dưới dạng văn bản điện tử hoặc bản quét từ bản gốc với định dạng PDF, sử dụng chữ ký số theo quy định pháp luật. Việc cho phép thực hiện toàn bộ quy trình trên môi trường điện tử không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại mà còn giảm đáng kể khối lượng giấy tờ hành chính cho doanh nghiệp.
Cắt giảm thành phần hồ sơ nhưng vẫn bảo đảm quản lý chặt chẽ
Thay vì quản lý bằng các điều kiện tiền kiểm như trước đây, dự thảo chuyển mạnh sang cơ chế tăng cường trách nhiệm của các bên tham gia thị trường.
Theo đó, tổ chức tín dụng được phép xây dựng và áp dụng các tiêu chí lựa chọn đối tượng làm đại lý đổi ngoại tệ. Các tiêu chí này có thể bao gồm việc đặt đại lý tại những địa điểm có nhu cầu thực tế cao như khách sạn, cửa khẩu quốc tế, khu du lịch, phố đi bộ, trung tâm thương mại, siêu thị hoặc các khu vui chơi giải trí dành cho khách nước ngoài.
Các tổ chức tín dụng cũng được trao quyền chủ động hơn trong việc lựa chọn đối tác, ký kết hợp đồng đại lý, đào tạo nhân viên, cung cấp phần mềm quản lý và kiểm tra, giám sát hoạt động của các đại lý.
Về phía các tổ chức kinh tế, dự thảo bổ sung trách nhiệm phải đáp ứng các tiêu chí do tổ chức tín dụng ủy quyền quy định, đồng thời tuân thủ đầy đủ các quy định trong hợp đồng đại lý và pháp luật về quản lý ngoại hối.
Theo NHNN, cách tiếp cận này vừa tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp tham gia thị trường, vừa giúp bảo đảm kiểm soát rủi ro, hạn chế tình trạng lợi dụng hoạt động đại lý đổi ngoại tệ để thực hiện các giao dịch ngoại hối trái phép.
Việc cắt giảm thủ tục hành chính được kỳ vọng sẽ làm giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, thúc đẩy hoạt động du lịch, thương mại biên giới và dịch vụ ngoại hối phát triển theo hướng minh bạch, hiện đại và phù hợp với xu thế chuyển đổi số.
