Lo ngại lạm phát bùng phát trên toàn cầu

Lo ngại lạm phát bùng phát trên toàn cầu

0:00 / 0:00
0:00
(ĐTCK) Căng thẳng leo thang ở Trung Đông một lần nữa làm tê liệt giao thông vận tải biển, đẩy giá dầu lên cao và làm dấy lên nguy cơ lạm phát gia tăng trên toàn thế giới.

Dữ liệu từ nhiều hệ thống theo dõi hàng hải cho thấy, số lượt tàu qua eo biển Hormuz đã sụt giảm đáng kể. Các đợt không kích mới của Mỹ nhằm vào Iran, tuyên bố cấm toàn bộ hoạt động hàng hải của Iran cùng các cuộc tấn công mới nhằm vào tàu thương mại đã buộc các hãng vận tải phải đánh giá lại rủi ro khi hoạt động tại khu vực vùng Vịnh.

Theo Lloyd’s List Intelligence, chỉ có 53 lượt tàu qua eo biển Hormuz trong tuần kết thúc ngày 20/7, giảm 66% so với 157 lượt của tuần trước. Riêng số lượt tàu chở dầu và tàu chở khí - nhóm đảm nhận phần lớn hoạt động vận chuyển dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) từ vùng Vịnh - giảm từ 90 xuống còn 30 lượt. Trong khi các mối đe dọa tấn công của lực lượng Houthi ở Biển Đỏ đang hạn chế khả năng chuyển hướng xuất khẩu của Ả Rập Xê Út.

Giá xăng trung bình ở Mỹ đã vượt quá 4 USD/gallon lần đầu tiên kể từ ngày 17/6. Goldman Sachs dự đoán giá xăng ở châu Âu sẽ vẫn ở mức cao cho đến năm 2027/2028.

Các nhà kinh tế dự đoán rằng sự phục hồi của giá dầu sẽ gây áp lực tăng lên đối với chỉ số giá tiêu dùng (CPI). Chỉ số CPI của tháng 5 của Mỹ đã đạt mức cao nhất trong ba năm trước khi giảm xuống vào tháng trước do chi phí năng lượng giảm.

Tuy nhiên, chỉ số CPI cơ bản không bao gồm giá thực phẩm và năng lượng dễ biến động có thể không tăng đồng bộ, điều này có thể giúp Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) không cần phải tăng lãi suất. Theo công cụ FedWatch của CME, hợp đồng tương lai lãi suất quỹ liên bang đang dự báo khả năng hơn 83% rằng ngân hàng trung ương sẽ giữ nguyên lãi suất tại cuộc họp chính sách vào tuần tới.

Trong khi đó, BlackRock ước tính rằng cuộc xung đột này sẽ làm tăng thêm khoảng 0,8 điểm phần trăm vào lạm phát toàn cầu, mặc dù tác động có thể không đồng đều ở tất cả các khu vực. Châu Âu và một số khu vực châu Á – vốn phụ thuộc nhiều hơn vào nhập khẩu năng lượng – sẽ tiếp tục chịu ảnh hưởng nặng nề hơn từ lạm phát gia tăng trên toàn cầu.

OCBC cũng cho rằng “với dữ liệu thị trường lao động cho thấy sự ổn định chứ không phải xấu đi, một cú sốc năng lượng mới sẽ khiến Fed tập trung vào rủi ro lạm phát tăng cao”.

Những căng thẳng leo thang đã làm rung chuyển thị trường năng lượng, với giá dầu Brent tăng vọt lên hơn 90 USD/thùng.

“Nếu việc vận chuyển qua eo biển Hormuz vẫn bị gián đoạn trong một thời gian dài, sản lượng dư thừa ở những nơi khác không thể bù đắp vì điểm nghẽn là vận chuyển chứ không phải sản xuất…Điều này cuối cùng sẽ dẫn đến giá dầu cao hơn, kỳ vọng lạm phát gia tăng và áp lực mới lên các ngân hàng trung ương vốn đang kỳ vọng nới lỏng chính sách tiền tệ”, Tim Fox, đối tác tại Capital Gate Advisers nhận định.

Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) đã cảnh báo rằng mặc dù nền kinh tế toàn cầu vẫn kiên cường bất chấp cú sốc từ xung đột, lạm phát vẫn là một mối lo ngại. Trong báo cáo đầu tháng này, IMF đã giữ nguyên dự báo tăng trưởng kinh tế ở mức 3% vào năm 2026 và 3,4% vào năm 2027.

“Về lạm phát, bức tranh có phần kém khả quan hơn. Lạm phát toàn cầu đã được điều chỉnh tăng lên 4,7% trong năm nay, trong khi dự báo lạm phát cơ bản nhìn chung không thay đổi…Nói một cách đơn giản, xu hướng sụt giảm của lạm phát diễn ra từ đầu năm 2024 đã chững lại”, Petya Koeva Brooks, phó giám đốc Vụ Nghiên cứu của IMF cho biết.

Các nhà phân tích dự đoán sự khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt lãi suất khác khi các ngân hàng trung ương cố gắng kiểm soát lạm phát, điều này gây khó khăn cho người đi vay vì nó sẽ làm giảm ngân sách hộ gia đình và tăng chi phí tài chính cho doanh nghiệp.

“Nếu xung đột kéo dài và lan sang các cơ sở hạ tầng năng lượng vùng Vịnh hoặc khiến eo biển Hormuz bị đóng cửa trên thực tế, hậu quả sẽ lan rộng ra ngoài khu vực Trung Đông, làm thắt chặt nguồn cung năng lượng, làm bùng phát lại áp lực lạm phát và làm tăng nguy cơ kinh tế toàn cầu suy giảm trên diện rộng”, ông Fox cho biết.

Tin bài liên quan