Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) phát biểu tại hội trường Quốc hội sáng 21/4
Sáng 21/4, tiếp Chương trình Kỳ họp thứ Nhất - Quốc hội khoá XVI, Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội và ngân sách nhà nước năm 2025; tình hình thực hiện những tháng đầu năm 2026 và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 2026-2030.
Giá bất động sản cao gấp 25-30 lần thu nhập bình quân
Đại biểu Lê Hoàng Anh (đoàn Gia Lai) bày tỏ lo ngại khi lượng lớn tín dụng trong nước đang dồn vào bất động sản mang tính đầu cơ; đẩy giá nhà tại Hà Nội và TP.HCM cao gấp 25 - 30 lần thu nhập bình quân năm, trong khi ngưỡng lành mạnh theo thông lệ quốc tế khoảng 4 - 6 lần.
Theo đại biểu, điều này đồng nghĩa với việc người trẻ, dù lao động nhiều năm, vẫn khó có cơ hội sở hữu nhà ở. "Nếu kéo dài, không chỉ làm gia tăng bất bình đẳng kinh tế, mà còn có thể ảnh hưởng niềm tin vào sự công bằng xã hội", ông Lê Hoàng Anh nói.
Dẫn kinh nghiệm quốc tế, đại biểu cho biết, nhiều cuộc khủng hoảng lớn như tại Nhật Bản (1991), Mỹ (2008) đều có điểm chung là "bong bóng bất động sản" được nuôi dưỡng bởi tín dụng.
Số liệu trong nước cũng cho thấy, dư nợ tín dụng bất động sản tăng 132% giai đoạn 2021 - 2025, từ khoảng 1,955 triệu tỷ đồng lên 4,541 triệu tỷ đồng, cao gấp 2,4 lần tốc độ tăng của lĩnh vực công nghiệp.
Đến năm 2025, quy mô tín dụng bất động sản lớn gấp 1,81 lần công nghiệp và gấp 5,3 lần nông, lâm, thủy sản; chỉ tính riêng bất động sản và xây dựng chiếm tới 27,4% tổng tín dụng toàn hệ thống.
Đáng chú ý, giai đoạn 2024 - 2025, tín dụng bất động sản tăng tới 37,6%, trong khi tín dụng công nghiệp chỉ tăng 9,4%. Điều này cho thấy dòng vốn đang bị "giam" trong tài sản đầu cơ, thay vì chảy vào các lĩnh vực tạo ra giá trị gia tăng, xuất khẩu và việc làm bền vững.
Trước thực trạng này, đại biểu Lê Hoàng Anh đề nghị Chính phủ có giải pháp kiểm soát tín dụng vào bất động sản đầu cơ bằng các công cụ thị trường, hạn chế việc sử dụng mệnh lệnh hành chính. Đồng thời, nghiên cứu áp dụng cơ chế dự trữ bắt buộc theo lĩnh vực để định hướng dòng vốn vào sản xuất, công nghiệp và công nghệ.
Bên cạnh đó, cần sớm triển khai các công cụ tài chính về đất đai theo hướng đánh vào hiệu quả sử dụng, như áp dụng phí sử dụng đất gắn với thời gian đưa vào khai thác.
Cụ thể, đất dự án chậm triển khai quá 24 tháng cần bị áp dụng mức phí tăng dần; nhà đất thứ hai trở lên không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê phải chịu phí lũy tiến. Nguồn thu từ các chính sách này nên được đưa vào quỹ phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu. Đây là giải pháp tác động trực tiếp vào động cơ đầu cơ, buộc tài sản quay về giá trị sử dụng thực.
"Trước mắt, có thể thí điểm tại Hà Nội trong Luật Thủ đô, sau đó mở rộng tại TP.HCM trong khuôn khổ Luật đô thị đặc biệt", đại biểu đoàn Gia Lai đề xuất.
Đại biểu cũng đề xuất áp dụng mức phí tăng dần đối với những dự án chậm triển khai quá 24 tháng; đồng thời áp dụng thuế, phí lũy tiến đối với nhà, đất từ tài sản thứ hai trở lên nhưng không đưa vào sử dụng hoặc cho thuê.
"Nguồn thu từ các chính sách trên cần được ưu tiên cho phát triển nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ và đầu tư hạ tầng đô thị thiết yếu, qua đó góp phần đưa đất đai trở lại đúng giá trị sử dụng", đại biểu Hoàng Anh nói.
Khó khăn thể chế, quy hoạch và thủ tục làm ách tắc nguồn cung hợp pháp
Trước đó, tại phiên thảo luận hội trường cùng về nội dung kinh tế xã hội chiều 20/4, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) cho rằng, khó khăn lớn của thị trường bất động sản hiện nay nằm ở thể chế, quy hoạch và thủ tục.
 |
Đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn (đoàn Hải Phòng) thảo luận hội trường chiều 20/4 |
Theo đại biểu, những vướng mắc trong xác định giá đất, bồi thường, tái định cư và thời gian phê duyệt dự án đang khiến nguồn cung hợp pháp bị ách tắc, trong khi đầu cơ, tin đồn quy hoạch và đấu giá đất vẫn tạo hiệu ứng giá ảo.
Nêu giải pháp, ông Sơn cho rằng, cần làm rõ hơn những giải pháp hạ nhiệt mặt bằng giá đang tăng bất hợp lý, đồng thời xử lý hài hòa giữa mục tiêu ổn định thị trường với thực tế nhiều địa phương còn phụ thuộc nguồn thu từ đất, đấu giá quyền sử dụng đất.
Đại biểu cũng đề nghị rà soát toàn diện các dự án bất động sản đang vướng mắc hoặc chậm triển khai, công khai thông tin và phân loại rõ ràng.
Theo đó, những dự án đủ điều kiện cần cho phép tiếp tục triển khai với thời hạn cụ thể. Ngược lại, dự án không còn năng lực thực hiện hoặc cố tình chậm trễ, chây ì, phải bị thu hồi, tổ chức đấu giá, đấu thầu lại hoặc chuyển đổi mục đích sử dụng phù hợp, tránh lãng phí nguồn lực đất đai.
Chính phủ sẽ có giải pháp kiểm soát chặt chẽ tín dụng vào các lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro
Báo cáo Quốc hội trước đó, Chính phủ cho biết năm 2026 và giai đoạn tới sẽ hiện đại hóa, cơ cấu lại hệ thống tổ chức tín dụng theo hướng bền vững gắn với xử lý nợ xấu, tổ chức tín dụng yếu kém, sở hữu chéo.
Cùng với đó, xây dựng Đề án tiếp tục hiện đại hóa ngân hàng, xử lý các tổ chức tín dụng yếu kém, tăng cường khả năng tiếp cận vốn cho doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa, hoàn thành trong quý II/2026.
Chính phủ sẽ chỉ đạo các bộ ngành có giải pháp hướng tín dụng vào sản xuất kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên; kiểm soát chặt chẽ tín dụng đối với lĩnh vực tiềm ẩn rủi ro.
