Ảnh minh họa.
Hội đồng thẩm định nhà nước vừa có Thông báo số 213/TB-HĐTĐNN về kết luận phiên họp thẩm định Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án đầu tư xây dựng đường cao tốc Bắc - Nam phía Tây đoạn Gia Nghĩa (Đắk Nông) - Chơn Thành (Bình Phước) diễn ra vào ngày 9/10/2026.
Theo đó, Hội đồng ghi nhận nỗ lực của UBND TP. Đồng Nai trong việc chuẩn bị hồ sơ, tiếp thu và giải trình các ý kiến thẩm định; đồng thời đánh giá đây là tuyến giao thông kết nối liên vùng quan trọng, có ý nghĩa đặc biệt đối với TP. Đồng Nai và khu vực Tây Nguyên.
Tuy nhiên, hồ sơ điều chỉnh vẫn còn một số vấn đề cần làm rõ, tập trung vào cơ sở pháp lý, phương án tăng tổng mức đầu tư, tiến độ thực hiện và khả năng hoàn vốn của nhà đầu tư.
Đối với cơ sở pháp lý, Hội đồng lưu ý Dự án đã được Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư tại Nghị quyết số 138/2024/QH15 ngày 28/6/2024, đồng thời các dự án thành phần đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt và ký kết hợp đồng với nhà đầu tư.
Theo giải trình của UBND TP. Đồng Nai, những biến động địa chính trị, xung đột giữa các quốc gia đã tác động mạnh đến giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng, nhân công và chi phí vận chuyển, khiến tổng mức đầu tư Dự án tăng so với phương án ban đầu.
Địa phương cho rằng những biến động này thuộc trường hợp sự kiện bất khả kháng, quy hoạch, chính sách, pháp luật có liên quan thay đổi, từ đó đề xuất điều chỉnh chủ trương đầu tư theo quy định của Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).
Tuy nhiên, sau khi rà soát và trao đổi, Hội đồng thẩm định nhà nước thống nhất rằng các nguyên nhân UBND TP. Đồng Nai nêu ra hiện chưa có đầy đủ cơ sở pháp lý để xem xét điều chỉnh chủ trương đầu tư theo quy định của pháp luật PPP.
Vì vậy, Hội đồng đề nghị địa phương nghiên cứu kỹ ý kiến của các thành viên, bổ sung căn cứ pháp lý và hoàn thiện hồ sơ, bảo đảm việc đề xuất điều chỉnh tuân thủ quy định hiện hành; trường hợp cần thiết, báo cáo cấp có thẩm quyền cho phép áp dụng cơ chế phù hợp để xem xét, giải quyết.
Đối với hồ sơ Dự án, Hội đồng yêu cầu rà soát, thống nhất thông tin, số liệu và cập nhật đầy đủ căn cứ pháp lý, đồng thời bổ sung những nội dung còn thiếu liên quan đến sự phù hợp với quy hoạch, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, cũng như tác động đối với quốc phòng, an ninh và môi trường.
Cơ quan thẩm định cũng đề nghị UBND TP. Đồng Nai căn cứ Báo cáo số 765/BC-CP ngày 30/9/2026 của Chính phủ về tình hình triển khai Nghị quyết số 138/2024/QH15 để hoàn thiện nội dung giám sát, đánh giá trước khi tổ chức thực hiện.
Liên quan đến sơ bộ tổng mức đầu tư, Hội đồng yêu cầu làm rõ lý do điều chỉnh, căn cứ và thời điểm tính toán, bảo đảm các khoản chi phí phát sinh được xác định trên cơ sở pháp lý, kỹ thuật phù hợp.
Trong đó, cần rà soát quy mô các hạng mục giao thông xuyên núi, cầu cạn và những công trình khác của Dự án thành phần 1; sử dụng căn cứ suất vốn đầu tư xây dựng được Bộ Xây dựng ban hành tại Quyết định số 425/QĐ-BXD để đánh giá chi phí, đồng thời cập nhật giá nhiên liệu, vật liệu, nhân công và vận chuyển theo diễn biến thị trường.
Về tiến độ, Hội đồng đề nghị đánh giá toàn diện quá trình triển khai từ khi Quốc hội chấp thuận chủ trương đầu tư đến nay, đối chiếu các mốc tại Nghị quyết số 138/2024/QH15 và Nghị quyết số 147/NQ-CP ngày 20/9/2024 của Chính phủ.
Việc rà soát phải làm rõ nguyên nhân chủ quan, khách quan, các khó khăn, vướng mắc và trách nhiệm của những bên liên quan dẫn đến chậm triển khai Dự án thành phần 1, đồng thời nghiên cứu phương án tổ chức thực hiện để phấn đấu hoàn thành sớm hơn tiến độ đang đề xuất điều chỉnh.
Một nội dung khác được Hội đồng đặc biệt lưu ý là hiệu quả đầu tư và khả năng thu hồi vốn. UBND TP. Đồng Nai cần rà soát các tính toán sơ bộ, bổ sung số liệu dự báo lưu lượng giao thông đáng tin cậy, qua đó đánh giá đầy đủ tác động của những biến động hiện nay đối với hiệu quả tài chính, so với thời điểm phê duyệt chủ trương đầu tư và ký kết hợp đồng Dự án thành phần 1.
Hội đồng đề nghị địa phương khẩn trương giải trình, tiếp thu các ý kiến thẩm định, hoàn thiện hồ sơ cùng tài liệu kèm theo, trong đó có ý kiến của Bộ Tài chính, để tiếp tục thực hiện các bước thẩm định theo quy định.
Sau khi nhận được hồ sơ hoàn thiện, Tổ chuyên gia thẩm định liên ngành sẽ tổng hợp kết quả, xây dựng báo cáo thẩm định và lấy ý kiến biểu quyết của các thành viên Hội đồng trước khi trình Chủ tịch Hội đồng xem xét.
Trước đó, UBND TP. Đồng Nai đã trình Thủ tướng Chính phủ phương án điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án với sơ bộ tổng mức đầu tư tăng từ 25.540 tỷ đồng lên 28.034 tỷ đồng, tức tăng 2.494 tỷ đồng.
Theo đề xuất, vốn ngân sách trung ương tăng lên 18.994,5 tỷ đồng, trong đó cần bổ sung thêm 8.458 tỷ đồng; vốn ngân sách địa phương giữ nguyên 2.233,5 tỷ đồng, còn vốn do nhà đầu tư thu xếp giảm xuống 6.806 tỷ đồng.
Đáng chú ý, đối với Dự án thành phần 1 đầu tư theo phương thức PPP, UBND TP. Đồng Nai đề xuất tăng phần vốn nhà nước tham gia từ 6.842 tỷ đồng lên 15.300 tỷ đồng, tương đương 69,21% sơ bộ tổng mức đầu tư thành phần này.
Địa phương cho rằng việc tăng vốn hỗ trợ từ ngân sách nhà nước là cần thiết để tháo gỡ khó khăn trong thu xếp vốn tín dụng, cải thiện phương án tài chính và bảo đảm tính khả thi của Dự án. Nếu tiếp tục thực hiện theo cơ cấu nguồn vốn tại hợp đồng BOT đã ký, thời gian hoàn vốn có thể kéo dài tới 34 năm 4 tháng.
Ngoài điều chỉnh tổng mức đầu tư và cơ cấu vốn, UBND TP. Đồng Nai còn đề xuất lùi thời điểm hoàn thành, đưa Dự án vào khai thác sang năm 2028, thay cho mục tiêu cơ bản hoàn thành năm 2026 và khai thác từ năm 2027 theo chủ trương đã được Quốc hội chấp thuận.
