Trung tâm Tài chính quốc tế có tòa chuyên biệt với thủ tục tố tụng hiện đại
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, Luật Tòa án chuyên biệt tại Trung tâm tài chính quốc tế tạo lập cơ chế giải quyết nhanh chóng, hiệu quả các tranh chấp phát sinh trong hoạt động đầu tư, kinh doanh tại Trung tâm tài chính quốc tế với trình tự, thủ tục tố tụng hiện đại, vượt trội, phù hợp với thông lệ quốc tế.
Luật gồm 5 chương, 44 điều, với nhiều quy định vượt trội, đặc thù, chưa có tiền lệ tại Việt Nam như áp dụng nguyên tắc của hệ thống thông luật và ưu tiên áp dụng pháp luật nước ngoài trong giải quyết tranh chấp; mở rộng nguồn bổ nhiệm thẩm phán, trong đó cho phép bổ nhiệm thẩm phán là người nước ngoài. Tiếng nói, chữ viết dùng trước Tòa án chuyên biệt là tiếng Anh hoặc tiếng Anh kèm theo bản dịch tiếng Việt.
Luật cũng quy định các bên đương sự khi xuất trình, giao nộp tài liệu, chứng cứ cho Tòa án phải đồng thời gửi bên còn lại. Luật không quy định vai trò của Viện kiểm sát đối với Tòa án chuyên biệt.
Cải cách triệt để công tác quản lý thuế
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, Luật Quản lý thuế được sửa đổi toàn diện để nâng cao năng lực và hiệu quả của hoạt động quản lý thuế; cải cách triệt để công tác quản lý thuế, chuyển từ tư duy “quản lý” sang “phục vụ”, loại bỏ tư duy “không biết vẫn quản, không quản được thì cấm”.
Luật mới cũng bảo đảm nguồn thu cho ngân sách nhà nước, góp phần đạt mục tiêu phát triển kinh tế giai đoạn 2026-2030 và đảm bảo mục tiêu hội nhập kinh tế quốc tế.
Luật gồm 9 chương, 53 điều, với nhiều nội dung sửa đổi, bổ sung quan trọng như bổ sung quy định phân nhóm người nộp thuế làm cơ sở đánh giá rủi ro, mức độ tuân thủ; quy định về bảo mật, công khai và chia sẻ thông tin người nộp thuế; sử dụng mã định danh cá nhân làm mã số thuế, hoàn thuế tự động trên cơ sở dữ liệu và quản lý rủi ro.
Luật quy định rõ trách nhiệm hoàn thành nghĩa vụ thuế trong chuyển nhượng dự án, chuyển nhượng vốn. Các nội dung liên quan đến nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan quản lý thuế, hải quan… cũng được hoàn thiện.
Nâng mức giảm trừ gia cảnh thuế thu nhập cá nhân
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026, Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) đã điều chỉnh mức doanh thu không phải nộp thuế lên mức 500 triệu đồng/năm, đồng thời bổ sung quy định đối với hộ, cá nhân kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm đến 3 tỷ đồng/năm áp dụng tính thuế theo thu nhập (doanh thu - chi phí) và áp dụng thuế suất 15% tương tự thuế suất thuế thu nhập doanh nghiệp quy định tại Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp số 67/2025/QH15 đối với doanh nghiệp có doanh thu dưới 3 tỷ đồng/năm.
Luật mới cũng điều chỉnh giảm số bậc của biểu thuế lũy tiến từng phần từ 7 bậc thành 5 bậc, nới rộng khoảng cách giữa các bậc. Sửa đổi quy định về mức giảm trừ gia cảnh theo hướng quy định mức giảm trừ đối với đối tượng nộp thuế là 15,5 triệu đồng/tháng; mức giảm trừ đối với mỗi người phụ thuộc là 6,2 triệu đồng/tháng.
Thuế VAT tạo môi trường kinh doanh thuận lợi
Có hiệu lực thi hành từ ngày đầu tiên của năm 2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế giá trị gia tăng sẽ góp phần đơn giản hóa chính sách thuế, mở rộng cơ sở thu thuế, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, tăng tính công bằng và minh bạch của hệ thống thuế; nâng cao hiệu quả quản lý, chống thất thu, nuôi dưỡng nguồn thu và bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô.
Luật đã bổ sung khoản 1, Điều 5 nội dung “Doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã mua sản phẩm cây trồng, rừng trồng, chăn nuôi, thủy sản nuôi trồng, đánh bắt chưa chế biến thành các sản phẩm khác hoặc chỉ qua sơ chế thông thường bán cho doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã khác thì không phải tính thuế giá trị gia tăng theo quy định của Bộ trưởng Bộ Tài chính”. Sửa đổi, bổ sung quy định tại khoản 5, Điều 9: “Phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu được thu hồi trong quá trình sản xuất thì áp dụng mức thuế suất của mặt hàng phế phẩm, phụ phẩm, phế liệu đó”. Bổ sung khoản 3, Điều 14 nội dung “Thuế giá trị gia tăng đầu vào của hàng hóa, dịch vụ không phải tính thuế giá trị gia tăng được khấu trừ toàn bộ”.
Lược bỏ quy định về điều kiện hoàn thuế (người mua chỉ được hoàn thuế khi người bán đã kê khai, nộp thuế) tại điểm c, khoản 9, Điều 15, góp phần tháo gỡ “điểm nghẽn” trong hoàn thuế giá trị gia tăng, tháo gỡ khó khăn cho sản xuất nông nghiệp, sớm khôi phục hoạt động sản xuất - kinh doanh trong bối cảnh ngành nông nghiệp bị ảnh hưởng nhiều từ hệ quả của thiên tai, mưa lũ kéo dài.
Tiếp tục cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục trong đầu tư, kinh doanh
Có hiệu lực thi hành từ ngày 1/3/2026, Luật Đầu tư sửa đổi có nhiều cải cách quan trọng, như cắt giảm mạnh thủ tục tiền kiểm; thu hẹp hàng chục ngành nghề kinh doanh có điều kiện; ưu tiên mạnh mẽ cho công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, kinh tế xanh; tạo thuận lợi cho nhà đầu tư nước ngoài thông qua việc cho phép nhà đầu tư nước ngoài thành lập doanh nghiệp trước, rồi mới hoàn tất thủ tục xin giấy chứng nhận đăng ký đầu tư…
Những cải cách này sẽ góp phần mở rộng không gian tự do kinh doanh, thúc đẩy thu hút đầu tư tư nhân cả trong và ngoài nước, tăng tốc triển khai dự án, qua đó nhanh có thêm nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội, nhất là trong bối cảnh nền kinh tế đang chuẩn bị bước vào giai đoạn tăng trưởng 2 con số.
Kiểm soát chặt chẽ trần nợ, bảo đảm an toàn nợ quốc gia
Cũng có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2026, Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Quản lý nợ công góp phần tăng hiệu quả huy động, sử dụng và giám sát nợ công; kiểm soát chặt chẽ trần nợ, bảo đảm an toàn nợ quốc gia; nâng cao trách nhiệm giải trình; phù hợp chuẩn mực quốc tế; và tạo nền tảng tài chính bền vững cho phát triển kinh tế - xã hội.
Các nội dung được sửa đổi, bổ sung tập trung vào phân cấp, phân quyền để phù hợp với yêu cầu đổi mới, giảm thủ tục hành chính, nâng cao hiệu quả trong huy động vốn vay. Quy định rõ hơn về nhiệm vụ của Chủ tịch nước, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ về việc đàm phán, ký, phê duyệt, phê chuẩn, sửa đổi, bổ sung, gia hạn các điều ước quốc tế nhân danh Nhà nước và nhân danh Chính phủ về vay ODA, vay ưu đãi nước ngoài.
Đồng thời, bổ sung nhiệm vụ, quyền hạn của Bộ Tài chính; quy định về thời hạn Thủ tướng Chính phủ phê duyệt kế hoạch vay và trả nợ công hàng năm thực hiện theo quy định của Chính phủ. Bỏ quy định về trường hợp đơn vị sự nghiệp công lập không đủ điều kiện vay lại thì được cấp phát từ ngân sách nhà nước; hình thức vay từ quỹ dự trữ tài chính của Nhà nước; quy định liên quan đến Chương trình quản lý nợ công 3 năm...
Xây dựng cơ chế nhận diện hành vi gây lãng phí
Có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Luật Tiết kiệm, chống lãng phí nâng cao tính chủ động, tự nguyện, tự giác trong công tác tiết kiệm, chống lãng phí để xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong toàn xã hội. Luật mới cũng xây dựng cơ chế nhận diện hành vi gây lãng phí, hành vi vi phạm trong tổ chức thực hiện phòng, chống lãng phí và chế tài xử lý đối với các hành vi này; hoàn thiện cơ sở pháp lý đầy đủ, đồng bộ cho giám sát, kiểm tra, thanh tra, phát hiện, xử lý mạnh, có tính răn đe cao đối với các hành vi lãng phí…
Bổ sung quy định về dự trữ chiến lược
Có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, Luật Dự trữ quốc gia tập trung vào 5 chính sách: hoàn thiện cơ chế về dự trữ nhằm đáp ứng các yêu cầu đột xuất, cấp bách; hoàn thiện quy định nhằm tăng cường phân cấp, phân quyền, bảo đảm tính chủ động trong ứng phó với các tình huống đột xuất, cấp bách; bổ sung quy định về dự trữ chiến lược nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng; bổ sung quy định sử dụng dự trữ chiến lược để phục vụ mục tiêu điều tiết thị trường trong một số trường hợp cần thiết…
