Công ty TNHH Bảo hiểm Phi nhân thọ ACB (ACB Insurance) vừa công bố thông tin thành lập và dự kiến hoạt động, sau khi được Bộ Tài chính cấp phép từ tháng 8/2026. Trước đó, MSB đề xuất thành lập hoặc mua lại doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ, trong khi VPBank, Techcombank và BVBank cũng mở rộng hiện diện trong lĩnh vực này.
Xu hướng ngân hàng chuyển từ phân phối sản phẩm của đối tác sang trực tiếp sở hữu, phát triển doanh nghiệp bảo hiểm cho thấy tham vọng khai thác sâu hơn hệ sinh thái tài chính và tệp khách hàng sẵn có.
Bảo hiểm nhúng là mô hình tích hợp sản phẩm bảo hiểm vào những dịch vụ khách hàng sử dụng thường xuyên như chuyển tiền, thanh toán hóa đơn, đặt vé hoặc vay mua xe. Thay vì chủ động tìm mua, khách hàng có thể tiếp cận bảo hiểm ngay tại thời điểm phát sinh nhu cầu.
Sự phát triển của bảo hiểm nhúng đang mở ra dư địa lớn cho thị trường toàn cầu. Precedence Research ước tính quy mô thị trường có thể tăng từ 188,69 tỷ USD năm 2026 lên 2.066,97 tỷ USD vào năm 2035.
Ở Việt Nam, mô hình này bước đầu được triển khai trên ứng dụng ngân hàng thông qua các gói bảo hiểm bảo vệ tài khoản với mức phí thấp chỉ vài nghìn đồng, nhưng quyền lợi bảo hiểm có thể lên tới hàng chục triệu đồng.
Mô hình này giúp mở rộng khả năng tiếp cận bảo hiểm, đặc biệt trước những rủi ro gian lận, lừa đảo trong thanh toán số. Tuy nhiên, việc đưa lời mời mua bảo hiểm vào các giao dịch cần được thực hiện nhanh chóng cũng có thể khiến khách hàng đăng ký ngoài ý muốn.
Phản ánh với Báo Đầu tư Chứng khoán, một số khách hàng cho rằng, các lời mời tham gia bảo hiểm liên tục xuất hiện khiến họ mất thêm thời gian thao tác. Khi chuyển khoản, người dùng chủ yếu tập trung kiểm tra tên người nhận, số tài khoản và số tiền. Việc phải đóng thông báo quảng cáo hoặc bỏ chọn ô tham gia bảo hiểm có thể làm gián đoạn sự tập trung và khiến quy trình thanh toán trở nên rườm rà.
Nếu lựa chọn tham gia được cài sẵn, thông tin phí khó nhận biết hoặc thao tác hủy phức tạp hơn đăng ký, khách hàng có thể không hiểu đầy đủ nghĩa vụ thanh toán. Cơ chế tự động gia hạn càng dễ khiến người dùng chỉ phát hiện đã tham gia bảo hiểm khi tài khoản bị trừ tiền, ảnh hưởng đến nguyên tắc tự nguyện.
Theo bà Đinh Thị Ngọc Niềm - CEO Global Care, khi chuyển từ miễn phí sang trả phí, khách hàng cần được hỏi lại và xác nhận đồng ý. Nếu không, họ có thể chỉ biết mình đã tham gia bảo hiểm khi phát hiện tài khoản bị trừ tiền.
Để bảo vệ quyền lựa chọn, giao diện ứng dụng cần tách bạch giao dịch ngân hàng với quyết định mua bảo hiểm; không mặc định chọn sẵn sản phẩm hoặc đặt khách hàng vào thế phải chủ động bỏ chọn. Quyền lợi bảo hiểm, mức phí và điều kiện gia hạn cần được hiển thị rõ trước khi xác nhận, trong khi việc hủy phải thuận tiện tương đương đăng ký.
Ngân hàng càng nắm nhiều dữ liệu, lợi thế bán bảo hiểm càng lớn, nhưng ranh giới giữa tư vấn đúng nhu cầu và thúc đẩy khách hàng mua sản phẩm cũng trở nên mong manh hơn.
Chuyên gia thuộc Học viện Bảo hiểm và Quản trị rủi ro Tài chính (IFRM) cho hay, khi ngân hàng đồng thời quản lý tài khoản, kiểm soát dòng tiền và sở hữu doanh nghiệp bảo hiểm, cả khâu chào bán lẫn thu phí đều có thể diễn ra trong cùng một hệ sinh thái. Nếu thiếu cơ chế kiểm soát, dữ liệu vốn phục vụ cá nhân hóa sản phẩm có thể trở thành công cụ gia tăng sức ép bán hàng. Vì vậy, quyền riêng tư, sự đồng thuận và quyền từ chối của khách hàng cần được đặt ở vị trí trung tâm.
Quy mô người dùng ngân hàng số đang tạo dư địa lớn cho mô hình này. Đến cuối năm 2025, gần 89% người dân Việt Nam từ 15 tuổi trở lên có tài khoản ngân hàng; giá trị thanh toán không dùng tiền mặt tương đương khoảng 28 lần GDP, theo Ngân hàng Nhà nước. Chỉ với vài thao tác trên ứng dụng, sản phẩm bảo hiểm có thể tiếp cận lượng khách hàng rất lớn.
Trong khi đó, thị trường bảo hiểm đang tìm kiếm động lực tăng trưởng mới. Theo Bộ Tài chính, 7 tháng đầu năm 2026, doanh thu phí bảo hiểm toàn thị trường ước đạt 138.159 tỷ đồng, tăng 3,6% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ tăng 16,24%, trái ngược mức giảm 4,1% của bảo hiểm nhân thọ. Cuộc đua mở rộng kênh phân phối vì thế có thể tiếp tục nóng lên, nhưng tăng trưởng sẽ khó bền vững nếu khách hàng không biết rõ mình đang mua gì, phải trả bao nhiêu và làm thế nào để từ chối.
Với bảo hiểm nhúng, thách thức không chỉ là đưa sản phẩm đến hàng triệu người dùng, mà còn là bảo đảm khách hàng hiểu rõ sản phẩm, chi phí và quyền từ chối hoặc hủy mà không ảnh hưởng đến các dịch vụ ngân hàng thiết yếu.
