Quảng Ninh quyết liệt xây dựng dữ liệu đất đai “đúng - đủ - sạch - sống”. Ảnh: Quỳnh Nga
Khối lượng dữ liệu lớn
Theo thống kê, toàn tỉnh Quảng Ninh hiện có trên 2 triệu thửa đất. Tuy nhiên đến nay, số lượng thửa đất hoàn thành rà soát, chỉnh lý và cập nhật dữ liệu đạt tiêu chí “đúng - đủ - sạch - sống” mới khoảng 290.000 thửa, tương đương khoảng 11%.
Điều đó đồng nghĩa với việc gần 2 triệu thửa đất, chiếm khoảng 89% tổng số thửa đất trên địa bàn tỉnh, vẫn cần tiếp tục được rà soát, làm sạch, bổ sung, đối khớp và hoàn thiện dữ liệu để tích hợp đồng bộ vào hệ thống cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia. Với khối lượng công việc đặc biệt lớn, áp lực hoàn thành mục tiêu theo đúng lộ trình trong năm 2026 đang đặt ra yêu cầu rất cao đối với các sở, ngành và địa phương trong toàn tỉnh.
Mới đây, Quảng Ninh đã tổ chức Hội nghị sơ kết, rút kinh nghiệm đợt cao điểm và triển khai nhiệm vụ thời gian tới về xây dựng đồng bộ cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh theo Kế hoạch số 158/KH-UBND ngày 06/4/2026 của UBND tỉnh.
Sau khi nghe báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường, đại diện Tập đoàn Viễn thông Việt Nam cùng ý kiến của các đại biểu dự họp và chỉ đạo của Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Vũ Văn Diện, Trưởng Ban Chỉ đạo, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Văn Công đã có kết luận và chỉ đạo cụ thể đối với nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai trên địa bàn tỉnh.
Theo đó, việc xây dựng, hoàn thiện và đưa cơ sở dữ liệu đất đai vào vận hành, khai thác hiệu quả được xác định là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng, cấp bách, không được phép chậm trễ. Đây là nhiệm vụ nhằm triển khai Chỉ thị số 05/CT-TTg ngày 13/02/2026 của Thủ tướng Chính phủ về đẩy nhanh tiến độ đo đạc, lập bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, lập hồ sơ địa chính và xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai; đồng thời thực hiện Kế hoạch số 2959/KH-BNNMT-BCA của Bộ Nông nghiệp và Môi trường và Bộ Công an về tăng cường hoàn thiện cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Quảng Ninh đặt mục tiêu xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai bảo đảm “đúng - đủ - sạch - sống - thống nhất - dùng chung”, qua đó tạo nền tảng phục vụ hiệu quả công tác quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, cung cấp dịch vụ công trực tuyến, phát triển chính quyền số, kinh tế số và xã hội số.
Trước áp lực khối lượng công việc rất lớn, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các sở, ngành, địa phương xác định rõ đây là nhiệm vụ không được phép chậm tiến độ, giãn tiến độ hoặc thực hiện hình thức. Người đứng đầu các đơn vị phải trực tiếp chỉ đạo, chịu trách nhiệm toàn diện về tiến độ, chất lượng và kết quả thực hiện.
Tinh thần điều hành được quán triệt theo phương châm “6 rõ”: rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ sản phẩm, rõ thẩm quyền.
Tập trung tháo gỡ các “điểm nghẽn” tồn tại kéo dài
Một trong những khó khăn lớn hiện nay là nhiều hồ sơ đất đai còn tồn tại các vướng mắc kéo dài như mất giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, hồ sơ đang thế chấp tại ngân hàng, tranh chấp đất đai, phân chia thừa kế hoặc sai lệch giữa hiện trạng sử dụng đất với giấy tờ đã cấp. Đây là nguyên nhân khiến quá trình chuẩn hóa và đồng bộ dữ liệu gặp nhiều trở ngại.
Để tháo gỡ các “điểm nghẽn”, lãnh đạo tỉnh yêu cầu các địa phương phải xây dựng kế hoạch xử lý cụ thể đối với từng nhóm trường hợp. Các hồ sơ mất giấy chứng nhận hoặc liên quan đến thừa kế phải cơ bản hoàn thành giải quyết trước ngày 15/6/2026; các trường hợp tranh chấp phải có phương án xử lý dứt điểm; những trường hợp cần đo đạc, chỉnh lý, cập nhật bổ sung phải triển khai ngay.
Đặc biệt, toàn bộ dữ liệu còn tồn đọng thuộc diện triển khai theo Kế hoạch 515 phải hoàn thành cập nhật vào cơ sở dữ liệu đất đai quốc gia trước ngày 30/6/2026.
Điểm đáng chú ý là Quảng Ninh không chỉ tập trung số hóa dữ liệu đất đai đơn lẻ mà còn hướng tới xây dựng hệ sinh thái dữ liệu dùng chung thông qua việc đối soát đồng bộ với dữ liệu dân cư, dữ liệu bản đồ địa chính và các dữ liệu thuộc tính khác.
Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao khả năng liên thông dữ liệu giữa các ngành, phục vụ hiệu quả công tác quản lý và cung cấp dịch vụ công trực tuyến.
Nền tảng cho chính quyền số và phát triển bền vững
Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành yêu cầu tất yếu, cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ là công cụ quản lý mà còn là “hạ tầng mềm” quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội. Khi dữ liệu đất đai được chuẩn hóa, minh bạch và cập nhật đầy đủ, các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai sẽ được rút ngắn đáng kể thời gian xử lý; đồng thời hạn chế tình trạng hồ sơ chồng chéo, sai lệch hoặc phát sinh tranh chấp.
Đối với Quảng Ninh - địa phương đang hướng tới mục tiêu trở thành cực tăng trưởng năng động của khu vực phía Bắc, việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai không chỉ phục vụ yêu cầu quản lý nhà nước mà còn có ý nghĩa quan trọng trong kiến tạo không gian phát triển, nâng cao chất lượng môi trường đầu tư và tạo dư địa cho tăng trưởng bền vững.
Nhiều dự án hiện nay gặp khó khăn trong quá trình triển khai do vướng mắc về hồ sơ địa chính, xác định nguồn gốc đất hoặc biến động hiện trạng sử dụng đất. Khi dữ liệu được đồng bộ và minh bạch, quá trình giải phóng mặt bằng, cấp giấy chứng nhận, tiếp cận thông tin quy hoạch hay xác lập quỹ đất sẽ thuận lợi hơn rất nhiều. Đây cũng là điều kiện quan trọng để xây dựng thị trường bất động sản minh bạch, hạn chế thất thoát tài nguyên đất đai và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Việc hoàn thiện cơ sở dữ liệu đất đai còn có ý nghĩa lớn trong xây dựng chính quyền số và quản trị hiện đại. Khi dữ liệu đất đai được kết nối liên thông với dữ liệu dân cư, thuế, xây dựng, quy hoạch hay tài chính, các cơ quan quản lý sẽ có thêm công cụ hỗ trợ điều hành hiệu quả, giảm chi phí xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Từ một nhiệm vụ mang tính kỹ thuật, xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đang trở thành phép thử đối với năng lực điều hành, khả năng phối hợp liên ngành và quyết tâm chuyển đổi số của toàn bộ hệ thống chính quyền.
Nếu hoàn thành đúng tiến độ trong năm 2026, đây sẽ là nền tảng quan trọng để Quảng Ninh tiếp tục giữ vai trò địa phương đi đầu cả nước về cải cách hành chính, chuyển đổi số và xây dựng mô hình quản trị hiện đại, minh bạch, hiệu quả.
