Ảnh minh họa.
Bộ Nội vụ đề xuất nâng lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng từ ngày 1/7/2026. Dù nhận được sự đồng thuận về chủ trương điều chỉnh, nhiều bộ, ngành và địa phương cho rằng mức tăng 8% mới chủ yếu bù trượt giá, chưa cải thiện đáng kể thu nhập và vẫn còn khoảng cách lớn so với khu vực doanh nghiệp.
Chính sách tiền lương khu vực công tiếp tục thu hút sự quan tâm khi Bộ Nội vụ hoàn thiện dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng đối với cán bộ, công chức, viên chức, lực lượng vũ trang.
Phương án đang được đề xuất là nâng lương cơ sở từ 2,34 triệu đồng/tháng lên 2,53 triệu đồng/tháng, tăng khoảng 190.000 đồng, tương đương gần 8%, áp dụng từ ngày 1/7/2026.
Đây là lần điều chỉnh tiếp theo sau đợt tăng năm 2024, đồng thời là căn cứ để tính lương, phụ cấp, nhiều khoản trợ cấp và chế độ liên quan đối với hàng triệu người hưởng lương từ ngân sách Nhà nước.
Quá trình lấy ý kiến cho thấy phần lớn cơ quan, địa phương đồng thuận với sự cần thiết phải ban hành nghị định mới, song nhiều nơi cho rằng mức tăng hiện tại chưa đáp ứng kỳ vọng về cải thiện đời sống cho đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.
Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu rõ, với phương án 2,53 triệu đồng/tháng, mức lương thấp nhất của khu vực công vẫn thấp hơn đáng kể so với mức lương tối thiểu vùng bình quân của khu vực doanh nghiệp, hiện khoảng 4,47 triệu đồng/tháng. Nếu so sánh tương quan, thu nhập đầu vào của khu vực nhà nước vẫn chưa đạt 60% khu vực ngoài nhà nước.
Theo cơ quan này, khoảng cách nói trên cho thấy chính sách điều chỉnh lần này chưa tạo được sự cân bằng cần thiết với thị trường lao động, từ đó khó tạo chuyển biến mạnh trong thu hút nhân lực chất lượng cao.
Nhiều địa phương cũng đưa ra đánh giá tương tự từ góc nhìn thực tiễn. Tỉnh Quảng Ngãi cho rằng mức tăng khoảng 8% chủ yếu bù đắp yếu tố trượt giá, tác động cải thiện thu nhập chưa rõ nét. Cà Mau nhận định mức điều chỉnh chưa tạo thay đổi đáng kể khi giá cả hàng hóa, dịch vụ thiết yếu và chi phí sinh hoạt đều tăng.
Tại Đắk Lắk, ý kiến góp ý cho rằng mức tăng chưa theo kịp biến động thị trường, khó bảo đảm mức sống cơ bản của người hưởng lương. Đây cũng là băn khoăn xuất hiện ở nhiều địa phương khác khi áp lực chi tiêu hằng ngày ngày càng lớn, nhất là tại đô thị và khu vực có mức giá sinh hoạt cao.
Các tỉnh, thành như Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Vĩnh Long đều đề nghị nghiên cứu mức tăng cao hơn hoặc xây dựng lộ trình điều chỉnh phù hợp hơn với thực tế đời sống. Cần Thơ cũng cho rằng mức lương cơ sở hiện hành chưa đáp ứng nhu cầu sống tối thiểu và chưa đủ tạo động lực để người lao động yên tâm gắn bó lâu dài với khu vực công.
Đằng sau các góp ý về con số là bài toán lớn hơn của nền công vụ với sức cạnh tranh của khu vực Nhà nước trên thị trường lao động. Khi chênh lệch thu nhập giữa khu vực công và khu vực doanh nghiệp còn xa, nhiều ngành, lĩnh vực sẽ tiếp tục gặp khó trong tuyển dụng nhân sự có trình độ cao, nhất là công nghệ thông tin, tài chính, xây dựng chính sách, y tế và giáo dục chất lượng cao.
Một số ý kiến vì vậy đề nghị cơ quan soạn thảo cần đánh giá sâu hơn tác động của phương án điều chỉnh. Trọng tâm là làm rõ sau khi tăng lên 2,53 triệu đồng/tháng, mức sống của người hưởng lương thay đổi ra sao, khoảng cách với khu vực doanh nghiệp thu hẹp ở mức nào và khả năng cân đối ngân sách trong các năm tiếp theo.
Về phía cơ quan chủ trì, Bộ Nội vụ cho biết đã ghi nhận nhiều đề xuất mong muốn tăng cao hơn mức nêu trong dự thảo. Tuy nhiên, sau quá trình tổng hợp và cân nhắc, Bộ vẫn đề xuất giữ phương án nâng từ 2,34 triệu đồng lên 2,53 triệu đồng/tháng nhằm bám sát chủ trương của Đảng và chỉ đạo điều hành của Chính phủ.
Dự thảo cũng được xây dựng trên cơ sở tiếp tục duy trì cơ chế lương cơ sở trong giai đoạn hiện nay, đồng thời gắn với lộ trình cải cách chính sách tiền lương theo Nghị quyết 27-NQ/TW.
Từ nay đến thời điểm trình cấp có thẩm quyền xem xét, câu chuyện lương cơ sở nhiều khả năng vẫn tiếp tục nhận được thêm ý kiến từ thực tiễn.
