Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh trình bày báo cáo - Ảnh: PT.
Báo cáo tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc triển khai công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 sáng 26/2, Tổng Thư ký Quốc hội, Chủ nhiệm Văn phòng Quốc hội, Chánh Văn phòng Hội đồng Bầu cử quốc gia Lê Quang Mạnh cho biết, đến nay, công tác chuẩn bị bầu cử cơ bản triển khai chủ động, bài bản, theo đúng yêu cầu của Bộ Chính trị, Ban Bí thư và Hội đồng Bầu cử quốc gia.
Việc ban hành văn bản chỉ đạo, hướng dẫn được triển khai sớm, đồng bộ; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong công tác bầu cử, nhất là trong việc lập, rà soát, niêm yết danh sách cử tri.
Công tác nhân sự được chuẩn bị kỹ lưỡng
Theo Tổng thư ký Quốc hội, công tác nhân sự phục vụ 3 Hội nghị hiệp thương được chuẩn bị kỹ lưỡng, bảo đảm cơ cấu, thành phần, tiêu chuẩn; chất lượng nguồn nhân sự được nâng lên, số dư bảo đảm hợp lý, đúng quy định. Các tổ chức phụ trách bầu cử được thành lập đúng hạn, bảo đảm tính kế thừa, ổn định.
Công tác thông tin, tuyên truyền được triển khai bài bản, có trọng tâm, sáng tạo, góp phần tạo sự thống nhất về nhận thức, đồng thuận xã hội và niềm tin của cử tri đối với cuộc bầu cử. Công tác bảo đảm an ninh, trật tự, an toàn xã hội được triển khai đồng bộ, chủ động; các phương án bảo vệ bầu cử, nhất là bảo vệ hệ thống công nghệ thông tin, không gian mạng, đã được chuẩn bị từ sớm.
Về nhân sự ứng cử đại biểu Quốc hội, Tổng Thư ký Quốc hội cho biết, trên cơ sở kết quả Hội nghị hiệp thương lần thứ ba, ngày 14/2/2026, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã ban hành Nghị quyết số 151 công bố danh sách 864 người chính thức ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI ở 182 đơn vị bầu cử. Trong đó, số người ứng cử do Trung ương giới thiệu là 217 người; địa phương có 647 người, đạt tỷ lệ 1,73 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu (trong đó: có 4 người tự ứng cử, tỷ lệ 0,46%); bảo đảm số dư theo quy định, đúng định hướng về cơ cấu, thành phần.
Về trình độ chuyên môn: người ứng cử có trình độ trên đại học là 593 người, tỷ lệ 68,63%; người ứng cử có trình độ đại học là 261 người, tỷ lệ 30,21%; người ứng cử có trình độ dưới đại học là 10 người, tỷ lệ 1,16%.
Về nhân sự ứng cử đại biểu HĐND cấp tỉnh: tổng số đại biểu HĐND được bầu là 2.554 người; tổng số người ứng cử theo danh sách chính thức là 4.223 người, đạt tỷ lệ 1,65 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu (trong đó: có 10 người tự ứng cử, tỷ lệ 0,24%). Về cơ cấu kết hợp: người ứng cử là phụ nữ: 1.865 người (tỷ lệ 44,12%); người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 1.166 người (tỷ lệ 27,58%); người ứng cử là người dân tộc thiểu số:761 người (tỷ lệ 18%); người ứng cử là người ngoài Đảng: 521người (tỷ lệ 12,31%); người ứng cử là đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021-2026: 1.297 người (tỷ lệ 30,68%). Về trình độ chuyên môn: người ứng cử có trình độ trên đại học: 2.448 người, tỷ lệ 57,91%; người ứng cử có trình độ đại học: 1.808 người, tỷ lệ 42,77%; người ứng cử có trình độ dưới đại học: 134 người, tỷ lệ 3,17%.
Ở cấp xã, tổng số đại biểu được bầu theo luật định: 72.613 người. Trong đó: số người ứng cử trong danh sách chính thức là 121.242 người, đạt tỷ lệ 1,67 người ứng cử trên 1 đại biểu được bầu. Số người tự ứng cử: 64 người (tỷ lệ 0,05%).Về cơ cấu kết hợp: người ứng cử là phụ nữ:51.106 người (tỷ lệ 42,15%); người ứng cử là người trẻ tuổi (dưới 40 tuổi): 42.170 người (tỷ lệ 34,78%); người ứng cử là người dân tộc thiểu số: 26.026 người (tỷ lệ 21,47%); người ứng cử là người ngoài Đảng: 17.534 người (tỷ lệ 14,46%); người ứng cử là đại biểu HĐND nhiệm kỳ 2021-2026: 44.421 người, tỷ lệ 36,63%. Về trình độ chuyên môn: người ứng cử có trình độ trên đại học 20.379 người, tỷ lệ 16,80%; người ứng cử có trình độ đại học: 76.382 người, tỷ lệ 63%; người ứng cử có trình độ dưới đại học: 25.783người, tỷ lệ 21,27%.
Nhìn chung, công tác chuẩn bị nhân sự tham gia ứng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 được triển khai đồng bộ, chặt chẽ, bảo đảm đúng quy trình, đúng thẩm quyền, đúng tiêu chuẩn, điều kiện theo quy định; thể hiện rõ tinh thần chủ động, trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao của các cấp, các ngành, Tổng Thư ký Quốc hội nêu rõ.
Cùng với đó, việc lập, rà soát, niêm yết danh sách cử tri được triển khai nghiêm túc, đúng quy định. Theo báo cáo của 34/34 tỉnh, thành phố, cả nước có tổng số 73.457.255 cử tri đi bầu cử tại 72.195 khu vực bỏ phiếu. Danh sách cử tri được niêm yết công khai tại trụ sở UBND cấp xã, nhà sinh hoạt khu dân cư, khu phố, ấp, thôn và các địa điểm công cộng của khu vực bỏ phiếu theo đúng thời hạn luật định.
Về tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử, tập huấn cho các ứng cử viên ứng cử lần đầu:Ngay sau khi danh sách chính thức những người ứng cử được công bố, các ứng cử viên sẽ thực hiện tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử theo kế hoạch. Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã chỉ đạo, tổ chức 2 cuộc hội nghị bồi dưỡng cho người lần đầu ứng cử đại biểu Quốc hội, trong đó chú trọng hỗ trợ người ứng cử là phụ nữ và người dân tộc thiểu số; Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tổ chức tập huấn về xây dựng chương trình hành động, kỹ năng trình bày trước cử tri.
Về giám sát, kiểm tra công tác bầu cử: Ở Trung ương, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã phối hợp với Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoàn thành 2 đợt giám sát, kiểm tra tại 24 tỉnh, thành phố. Ở địa phương, Ủy ban bầu cử các tỉnh, thành phố đã ban hành kế hoạch và triển khai các đoàn giám sát, kiểm tra công tác bầu cử, bảo đảm triển khai đồng bộ, thống nhất trên toàn địa bàn.
Về công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo: Ở Trung ương, công tác tiếp công dân, tiếp nhận và xử lý đơn thư được thực hiện nghiêm túc, khách quan, đúng thẩm quyền.
Tổng Thư ký Quốc hội cũng cho biết, theo đề nghị của Ủy ban bầu cử 11 tỉnh, thành phố, Hội đồng Bầu cử quốc gia đã có văn bản cho phép 218 khu vực bỏ phiếu trên địa bàn các tỉnh, thành phố tiến hành bỏ phiếu sớm.
Tổ chức bỏ phiếu, kiểm phiếu chặt chẽ, khách quan, đúng luật
Nhấn mạnh thời gian từ nay đến ngày bầu cử là giai đoạn cao điểm, có ý nghĩa quyết định đối với thành công của cuộc bầu cử, Tổng Thư ký Quốc hội nêu rõ, Hội đồng Bầu cử quốc gia và các cơ quan liên quan tập trung lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai đồng bộ, chặt chẽ 10 nhiệm vụ.
Một là, tiếp tục quán triệt, thực hiện nghiêm Kết luận số 03 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư về tiếp tục thực hiện Chỉ thị số 46 của Bộ Chính trị về lãnh đạo cuộc bầu cử.
Hai là,Ủy ban Mặt trận Tổ quốc các cấp hoàn thành tổ chức các hội nghị tiếp xúc cử tri. Thống nhất số lượng, thời gian tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử của người ứng cử đại biểu Quốc hội trên cơ sở phân bổ thực tế của từng tỉnh, thành phố.
Ba là, tiếp tục rà soát, cập nhật chính xác danh sách cử tri; tạo điều kiện thuận lợi để công dân thực hiện quyền bầu cử.
Bốn là,tập trung đẩy mạnh công tác thông tin tuyên truyền, tạo không khí phấn khởi, tin tưởng trong Nhân dân; phát huy vai trò của người có uy tín trong cộng đồng trong công tác bầu cử.
Năm là,hoàn thiện phương án bảo đảm an ninh, trật tự; chủ động điều chỉnh phù hợp tình hình; không để phát sinh tình huống phức tạp, không để các đối tượng lợi dụng chống phá.
Sáu là,các thành viên Hội đồng Bầu cử quốc gia chủ động nắm bắt thông tin tại các địa bàn được phân công theo dõi để kịp thời xử lý các vấn đề phát sinh.
Bảy là, tổ chức bỏ phiếu, kiểm phiếu chặt chẽ, khách quan, đúng luật; báo cáo kịp thời, chính xác. Tổng hợp, công bố kết quả đúng thời hạn; giải quyết khiếu nại, tố cáo theo thẩm quyền.
Tám là, báo cáo tổng kết cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI; báo cáo kết quả xác nhận tư cách người trúng cử tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI; bàn giao biên bản tổng kết và hồ sơ, tài liệu theo quy định.
Chín là,cấp ủy, chính quyền các cấp tăng cường kiểm tra, giám sát công tác tổ chức bầu cử ở cơ sở, nắm chắc tình hình, kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những thiếu sót có thể ảnh hưởng đến kết quả bầu cử.
Mười là, duy trì chế độ trực, báo cáo thường xuyên; kịp thời tham mưu Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đồng chí Tổng Bí thư xử lý các vấn đề phát sinh.
