Động thái đẩy mạnh mua vào phản ánh nỗ lực của Bắc Kinh nhằm giảm sự phụ thuộc vào đồng đô la, cũng như việc các hộ gia đình Trung Quốc thiếu các kênh đầu tư an toàn thay thế. Bên cạnh đó, các nhà phân tích dự báo nhu cầu đối với vàng thỏi sẽ duy trì ở mức cao trong bối cảnh nền kinh tế đang gặp khó khăn.
Theo dữ liệu từ Cục Quản lý Ngoại hối Nhà nước, PBOC đã bổ sung khoảng 23 tấn vàng trong tháng 9 – mức mua vào hàng tháng lớn nhất trong gần ba năm qua – qua đó kéo dài chuỗi mua vào liên tục dài nhất kể từ ít nhất là năm 2015.
Các hộ gia đình và doanh nghiệp Trung Quốc đang tìm đến vàng như một kênh trú ẩn an toàn. Dữ liệu hải quan cho thấy nước này đã chi khoản tiền kỷ lục 158,8 tỷ USD để nhập khẩu hơn 1.000 tấn vàng trong 8 tháng đầu năm 2026, vượt xa mức 96,5 tỷ USD và 886 tấn vàng được nhập khẩu trong cả năm 2025.
Ông Aakash Doshi, Giám đốc chiến lược về vàng tại State Street Investment Management cho biết, lượng vàng nhập khẩu phục vụ nhu cầu tiêu dùng tại Trung Quốc đã đạt mức kỷ lục trong 8 tháng đầu năm nay. Ngoài ra, chênh lệch giá đối với giá vàng nội địa Trung Quốc tăng vọt là dấu hiệu cho thấy nhu cầu theo mùa vụ vào mùa đông đang mạnh mẽ hơn.
Việc Trung Quốc tích lũy vàng diễn ra trong bối cảnh giá kim loại quý này đi xuống. Trong tháng 9, giá vàng đã giảm hơn 8%, xuống khoảng 4.176 USD/ounce, sau khi lập kỷ lục trên 5.500 USD/ounce hồi tháng 1.
Ông Doshi dự báo giá vàng sẽ tăng lên mức 4.750 - 5.500 USD/ounce vào cuối quý I/2027, nhờ nhu cầu duy trì ở mức cao.
Tại sao Trung Quốc tăng cường mua vàng
Ông Carsten Menke, chuyên gia phân tích tại Julius Baer Group cho rằng, mục tiêu chính của PBOC mang tính chính trị, điều này xuất phát từ việc đồng đô la bị sử dụng như một công cụ gây sức ép, cùng với mong muốn giảm sự phụ thuộc vào trái phiếu kho bạc Mỹ với tư cách là tài sản dự trữ.
Các chính phủ phương Tây đã đóng băng tài sản của ngân hàng trung ương Nga sau khi xung đột Nga - Ukraine bùng nổ vào năm 2022, qua đó cho thấy dự trữ ngoại hối do nước ngoài nắm giữ có thể bị hạn chế trong thời điểm căng thẳng địa chính trị, trong khi vàng được lưu giữ trong kho của chính quốc gia đó vẫn được bảo toàn.
Theo dữ liệu từ Bộ Tài chính Mỹ, Trung Quốc đã giảm lượng nắm giữ trái phiếu chính phủ Mỹ xuống mức thấp nhất trong 18 năm là 618 tỷ USD vào tháng 7, trong bối cảnh nước này tiếp tục đa dạng hóa dự trữ ngoại hối.
Nhu cầu tại Trung Quốc cũng được thúc đẩy bởi vị thế của vàng như một kênh trú ẩn an toàn. Người tiêu dùng trong nước đang tích cực mua vào trang sức, vàng thỏi và tiền xu vàng trong bối cảnh lo ngại về tình trạng bấp bênh của nền kinh tế.
Các nhà đầu tư trong nước có rất ít lựa chọn thay thế khi thị trường bất động sản đang chìm trong đợt suy thoái kéo dài nhiều năm. Chỉ số CSI 300 đã giảm khoảng 8% trong năm nay, trái ngược với mức tăng 13% của chỉ số S&P 500. Lợi tức từ tiền gửi ngân hàng và trái phiếu cũng sụt giảm do nhu cầu vay vốn ảm đạm. Lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn một năm của Trung Quốc đã giảm xuống còn khoảng 1,2%, so với mức khoảng 4,46% tại Mỹ.
Ông Ole Hansen, Giám đốc chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank nhận định: "Chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng tại Trung Quốc cũng thấp hơn nhiều so với tại nhiều thị trường phương Tây".
Theo ông Menke, một yếu tố khác thúc đẩy làn sóng mua vào chưa từng có tiền lệ này là kế hoạch của các nhà chức trách Trung Quốc nhằm xây dựng một thị trường vàng nội địa sâu rộng hơn, buộc họ phải tăng cường dự trữ.
Tại sao vàng sẽ trở nên hấp dẫn hơn như một khoản đầu tư chiến lược dài hạn?
Nhu cầu mua vàng của Trung Quốc đã giúp kim loại quý này tránh được những áp lực vốn có thể khiến giá giảm sâu hơn, trong bối cảnh lợi suất trái phiếu Mỹ ở mức cao đã kìm hãm nhu cầu đối với vàng. Giá vàng thường giảm khi lãi suất tăng.
"Hoạt động mua vào của Trung Quốc đã trở thành nguồn hỗ trợ mang tính cơ cấu quan trọng đối với giá vàng", bà Ewa Manthey, chuyên gia chiến lược về hàng hóa tại Ngân hàng ING nhận định và cho biết thêm rằng, các ngân hàng trung ương thường mua vàng để nắm giữ dài hạn và ít nhạy cảm với biến động giá hơn nhiều so với các nhà đầu tư cá nhân.
Tương tự, ông Carsten chỉ ra rằng giá vàng vẫn duy trì ở mức cao hơn so với mùa hè, bất chấp việc kỳ vọng về lãi suất và lợi suất trái phiếu đã tăng mạnh hơn. Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) cũng đã phát tín hiệu về khả năng tiếp tục tăng lãi suất trong năm nay.
Theo Hội đồng Vàng Thế giới (WGC), tính đến tháng 8, Trung Quốc là quốc gia nắm giữ vàng lớn thứ năm thế giới, với 2.387 tấn, chưa bằng 1/3 lượng vàng dự trữ của Mỹ.
Ông Hansen cho biết, nhu cầu đối với vàng có thể suy giảm nếu niềm tin vào thị trường bất động sản và chứng khoán Trung Quốc được khôi phục. Bên cạnh đó, việc đồng nhân dân tệ giảm giá (khiến giá vàng trong nước đắt đỏ hơn) hoặc lãi suất tăng cao (khiến tiền gửi trở nên hấp dẫn hơn) cũng có thể tác động tương tự.
Một sự thay đổi lớn hơn sẽ diễn ra nếu các ngân hàng trung ương không còn mặn mà với việc đa dạng hóa dự trữ và căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt. Tuy nhiên, ông Hansen lưu ý rằng cả hai kịch bản này đều chưa có dấu hiệu sẽ sớm xảy ra.
