Theo báo cáo Chỉ số Thương mại Hàng hóa của WTO công bố hôm thứ Sáu (5/6), tác động tiêu cực của xung đột có thể đã được bù đắp một phần bởi nhu cầu tăng vọt đối với các linh kiện điện tử liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI).
Chỉ số của WTO dự đoán diễn biến thương mại trong 2 đến 3 tháng tới. Giá trị chỉ số lớn hơn 100 cho thấy thương mại đang tăng trưởng nhanh hơn bình thường, hoặc có khả năng sẽ sớm tăng trưởng như vậy, trong khi dưới 100 cho thấy thương mại yếu hơn bình thường hoặc dự kiến sẽ sớm suy yếu.
Chỉ số này đã giảm từ 102,3 trong tháng 1 xuống 101,7, cho thấy tăng trưởng thương mại hàng hóa có thể đang bắt đầu chậm lại. Tuy nhiên, chỉ số này vẫn cao hơn giá trị cơ sở là 100, cho thấy khối lượng thương mại vẫn duy trì ở mức cao hơn xu hướng.
Vào tháng 3 năm nay, WTO cho biết tăng trưởng thương mại hàng hóa thế giới sẽ giảm đáng kể xuống 1,9% vào năm 2026 từ mức 4,6% vào năm 2025 và có thể giảm tốc hơn nữa nếu xung đột Trung Đông tiếp tục đẩy giá năng lượng lên cao và làm gián đoạn vận tải toàn cầu.
Chỉ số thiết bị điện tử ghi nhận mức tăng vượt xu hướng rõ rệt ở 105,5, trong khi chỉ số nguyên liệu thô nông nghiệp thấp hơn một chút so với xu hướng. Vận tải hàng không và vận tải container đang tăng chậm hơn so với vài tháng trước, nhưng vẫn cao hơn xu hướng, lần lượt ở mức 102,2 và 102,4.
“Nhìn chung, các chỉ số cho thấy dấu hiệu phục hồi, báo hiệu sự tăng trưởng thương mại hàng hóa toàn cầu tương đối ổn định”, báo cáo cho biết.
Bên cạnh đó, Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) cho biết sự gián đoạn kéo dài nguồn cung năng lượng từ Trung Đông sẽ giáng một đòn nặng nề vào nền kinh tế toàn cầu, đẩy một số quốc gia vào suy thoái và làm gia tăng lạm phát cũng như tỷ lệ thất nghiệp.
Các nền kinh tế châu Á phụ thuộc vào dầu thô, nhiên liệu và khí đốt tự nhiên từ vùng Vịnh Ba Tư sẽ bị ảnh hưởng nặng nề nhất, nguồn cung này phần lớn đã bị tắc nghẽn do việc đóng cửa eo biển Hormuz. Và các quốc gia nghèo hơn, nơi người dân chi tiêu phần lớn thu nhập cho nhiên liệu và thực phẩm, cũng sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Tuy nhiên, hậu quả của giá năng lượng tăng mạnh và lạm phát sẽ được cảm nhận trên toàn thế giới. Tăng trưởng toàn cầu sẽ giảm xuống mức chưa từng thấy ngoại trừ những cú sốc lớn như đại dịch Covid và cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và suy thoái kinh tế cuối những năm 2000.
Theo kịch bản gián đoạn kéo dài của OECD, tăng trưởng toàn cầu sẽ chậm lại từ 3,4% năm ngoái xuống 2,1% năm nay và 1,8% vào năm 2027, có khả năng đẩy một số nền kinh tế vào hoặc gần suy thoái.
Theo một kịch bản khác của OECD về sự gián đoạn có thời hạn, trong đó sản xuất và vận chuyển năng lượng từ vùng Vịnh bắt đầu trở lại mức trước xung đột vào giữa năm nay, tăng trưởng sẽ chậm lại ở mức 2,8% trong năm nay và phục hồi lên 3,1% vào năm tới.
“Nền kinh tế toàn cầu bước vào năm 2026 với đà tăng trưởng mạnh mẽ, nhưng triển vọng đã suy yếu đáng kể kể từ khi bắt đầu cuộc xung đột ở Trung Đông, và những ảnh hưởng này có thể sẽ còn kéo dài trong một thời gian… Sự gián đoạn càng kéo dài, chi phí kinh tế và xã hội càng lớn”, Tổng thư ký OECD Mathias Cormann cho biết.
