Nghiên cứu của IE University cho thấy các quỹ đầu tư quốc gia đang quản lý hơn 15.000 tỷ USD ngày càng đóng vai trò quan trọng trong việc rót vốn vào trí tuệ nhân tạo (AI), khi nhiều chính phủ xem AI và chất bán dẫn là những tài sản chiến lược đối với an ninh và năng lực cạnh tranh quốc gia.
"Thế giới phân mảnh đã có tác động… Các quỹ đầu tư quốc gia ngày càng được các chính phủ sử dụng để triển khai các chiến lược quốc gia, phát triển vị thế mạnh hơn trong chuỗi giá trị toàn cầu”, Javier Capapé, Giám đốc nghiên cứu về quỹ đầu tư quốc gia tại IE University cho biết.
Nghiên cứu cũng cho thấy sự dịch chuyển sang các thương vụ lớn hơn. Trong khi số lượng đầu tư trực tiếp giảm 17% so với kỳ báo cáo trước xuống còn 391 thương vụ, tổng chi tiêu đã tăng 91% lên 404 tỷ USD so với báo cáo năm 2024. Trong đó, các khoản đầu tư liên quan đến AI chiếm khoảng 1/3 tổng chi tiêu được theo dõi trong nghiên cứu, với các công ty như Stargate, OpenAI và Databricks thu hút vốn từ các nhà đầu tư quốc gia có tầm nhìn đầu tư dài hạn.
Các thương vụ đáng chú ý gần đây bao gồm việc MGX có trụ sở tại Abu Dhabi rót vốn vào OpenAI; khoản đầu tư vào xAI từ MGX, Qatar Investment Authority và Oman Investment Authority; cùng với việc QIA và GIC của Singapore tham gia vòng gọi vốn 13 tỷ USD của Anthropic.
Mỹ là điểm đến thu hút nhiều vốn đầu tư nhất với 220,4 tỷ USD, chủ yếu nhờ làn sóng đầu tư mạnh vào lĩnh vực AI. Tuy nhiên, ông Javier Capapé cho biết nghiên cứu theo dõi các khoản đầu tư trực tiếp trong 18 tháng tính đến tháng 12/2025 mới chỉ phản ánh "phần nổi của tảng băng chìm", bởi nhiều khoản đầu tư của các quỹ đầu tư quốc gia không được công bố ra công chúng.
Các quốc gia giàu năng lượng, bao gồm các nước vùng Vịnh và Na Uy, là những nước chi tiêu mạnh tay, nhưng quỹ Temasek của Singapore dẫn đầu về số lượng giao dịch với 71 thương vụ.
Báo cáo cũng theo dõi 12 quỹ mới, bao gồm MGX cũng như các quỹ ở Ireland, Anh, Botswana và Tây Ban Nha. Ông Capapé cho biết xu hướng này phản ánh sự quan tâm ngày càng tăng đối với việc sử dụng vốn nhà nước để theo đuổi các khoản đầu tư chiến lược và mở rộng tầm ảnh hưởng ở nước ngoài.
"Các yếu tố phi thị trường đang ngày càng quan trọng hơn...trong bất kỳ giai đoạn nào kể từ khi kết thúc Chiến tranh Lạnh. Chúng ta đang bước vào một mô hình mới, và các quỹ đầu tư quốc gia là một phần của sự thay đổi đó”, ông Capapé cho biết.
