Lợi nhuận cải thiện nhưng không đồng đều
Bức tranh lợi nhuận của ngành thép tiếp tục cải thiện trong quý II và nửa đầu năm 2026. Động lực đến từ sự phục hồi của thị trường xây dựng trong nước khi đầu tư công được đẩy mạnh, nhu cầu tiêu thụ thép gia tăng, cùng với các biện pháp phòng vệ thương mại giúp thép nội địa cải thiện sức cạnh tranh trước hàng nhập khẩu giá rẻ. Tuy nhiên, sự phục hồi chưa diễn ra đồng đều khi nhóm doanh nghiệp phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu tôn mạ vẫn đối mặt với không ít sức ép.
Theo công bố của Tập đoàn Hoa Sen (mã HSG), trong 9 tháng niên độ tài chính 2025 - 2026 (từ ngày 1/10/2025 đến 30/6/2026), sản lượng hợp nhất Công ty đạt khoảng 1,32 triệu tấn; doanh thu đạt khoảng 27.358 tỷ đồng, hoàn thành 78% kế hoạch. Đáng chú ý, lợi nhuận sau thuế hợp nhất ước đạt 568 tỷ đồng, vượt 14% kế hoạch lợi nhuận cả niên độ, dù doanh nghiệp vẫn còn một quý kinh doanh.
Riêng quý III niên độ tài chính 2025 - 2026, lợi nhuận sau thuế của Hoa Sen ước đạt khoảng 382 tỷ đồng, tăng gần 40% so với cùng kỳ. Theo doanh nghiệp, kết quả này đến từ việc duy trì chiến lược quản trị hàng tồn kho linh hoạt, tối ưu chi phí và tận dụng hiệu quả hệ thống phân phối trên toàn quốc trong bối cảnh thị trường phục hồi.
Không chỉ Hoa Sen, kết quả kinh doanh của hệ thống VNSTEEL cũng ghi nhận nhiều tín hiệu khả quan. Trong đó, Tổng công ty Thép Việt Nam - CTCP (VNSTEEL, mã TVN) đạt tổng sản lượng tiêu thụ thép thành phẩm 2,26 triệu tấn trong nửa đầu năm 2026, tăng 8,3% so với cùng kỳ.
Cụ thể, thép cán dài tăng 15,4% - cao hơn tốc độ tăng trưởng chung của ngành, giúp VNSTEEL tiếp tục duy trì khoảng 22% thị phần thép xây dựng cả nước. Thép cán nguội tăng 7,9%, trong khi khối kim khí tăng mạnh 34,9%.
VNSTEEL cho biết, doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm 2026 ước tăng 30,4%, trong khi lợi nhuận trước thuế hợp nhất tăng 32,1% so với cùng kỳ. Với nền so sánh năm trước đạt 22.018 tỷ đồng doanh thu và 416,5 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế, doanh nghiệp ước đạt khoảng 28.700 tỷ đồng doanh thu và gần 550 tỷ đồng lợi nhuận trước thuế.
Một thành viên khác của VNSTEEL là Công ty cổ phần Kim khí TP.HCM - VNSTEEL (mã HMC) cũng công bố kết quả kinh doanh rất tích cực.
Theo doanh nghiệp, sản lượng kinh doanh 6 tháng đầu năm 2026 đạt 343.879 tấn, tăng 74% so với cùng kỳ và hoàn thành 84% kế hoạch năm. Trong đó, thép nhập khẩu đạt 74.536 tấn, tăng 51%; thép xây dựng đạt gần 153.000 tấn, tăng 57%; còn phôi thép và các mặt hàng khác tăng tới 230%.
Nhờ sản lượng tăng mạnh, doanh thu 6 tháng của HMC ước đạt 4.819 tỷ đồng, tăng 84% so với cùng kỳ và hoàn thành 87% kế hoạch năm. Lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 36,8 tỷ đồng, tăng 71%, đồng thời vượt 5% kế hoạch lợi nhuận cả năm.
Dù chưa công bố báo cáo tài chính quý II, các chỉ tiêu sản xuất và tiêu thụ của Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) cho thấy triển vọng lợi nhuận tiếp tục cải thiện rõ nét.
Số liệu được Tập đoàn công bố cho thấy, sản lượng thép thô trong nửa đầu năm nay đạt gần 7 triệu tấn, tăng 36% so với cùng kỳ. Riêng quý II, sản lượng vượt 3,6 triệu tấn, tăng 48% so với cùng kỳ.
Ở đầu ra, Hòa Phát đã tiêu thụ 6,5 triệu tấn thép cuộn cán nóng (HRC), thép xây dựng, thép chất lượng cao và phôi thép, tăng 32%. Riêng HRC - mảng được xem là động lực tăng trưởng lớn nhất của Hòa Phát - đạt gần 3,4 triệu tấn, tăng tới 57%. Khoảng 80% sản lượng được tiêu thụ trong nước, phần còn lại xuất khẩu sang 20 quốc gia.
Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) dự báo, Hòa Phát có thể ghi nhận khoảng 59.600 tỷ đồng doanh thu và hơn 5.300 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong quý II, lần lượt tăng 66% và 25% so với cùng kỳ. Cả năm 2026, doanh nghiệp được kỳ vọng đạt gần 194.300 tỷ đồng doanh thu, tăng 24,5% và hơn 18.000 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, tăng 16,8%.
Bên cạnh các gam màu sáng, triển vọng của nhóm doanh nghiệp tôn mạ vẫn chưa thực sự đồng đều. VNSTEEL cho biết, trong khi các mảng khác tăng trưởng, mảng tôn mạ của Công ty vẫn gặp khó do cạnh tranh gay gắt và xuất khẩu suy giảm. VCBS cũng nhận định, thị trường tôn mạ chịu áp lực dư cung trong nước, trong khi hoạt động xuất khẩu đối mặt với nhiều rào cản thương mại mới.
Công ty cổ phần Thép Nam Kim (mã NKG) được đánh giá là doanh nghiệp chịu tác động mạnh nhất từ sự suy giảm của thị trường xuất khẩu, trong khi thị phần nội địa cũng có dấu hiệu thu hẹp. VCBS dự báo, sản lượng tiêu thụ quý II của Thép Nam Kim đạt khoảng 170.000 tấn, giảm 16% so với cùng kỳ. Doanh thu quý II được ước tính đạt khoảng 4.268 tỷ đồng, tăng 12%, song lợi nhuận sau thuế chỉ khoảng 23 tỷ đồng, giảm tới 75% do nền lợi nhuận cao của năm trước.
Đà tăng dự báo chậm lại trong nửa cuối năm
Đầu tư công tăng tốc và các biện pháp phòng vệ thương mại đang tạo động lực cho nhiều doanh nghiệp thép, nhưng nhóm tôn mạ vẫn chịu sức ép từ dư cung và rào cản thương mại.
Sau giai đoạn phục hồi mạnh trong quý II, thị trường thép đang xuất hiện những dấu hiệu chững lại.
Theo Công ty Chứng khoán Rồng Việt (VDSC), đến đầu tháng 7/2026, giá thép trong nước đã giảm khoảng 3-5% so với vùng đỉnh thiết lập vào cuối quý II. Tuy nhiên, mặt bằng giá của nhiều sản phẩm, từ thép xây dựng đến tôn mạ và ống thép, vẫn cao hơn so với đầu năm.
Tương tự, giá HRC cũng đã điều chỉnh sau giai đoạn tăng mạnh nhờ tác động của các biện pháp phòng vệ thương mại, khi thị trường Trung Quốc hạ nhiệt và giá nguyên liệu đầu vào cùng chi phí vận chuyển đồng loạt giảm.
Ở chiều ngược lại, xuất khẩu vẫn chưa thực sự trở thành động lực tăng trưởng của ngành. Theo số liệu của Cục Hải quan, 6 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 5,54 triệu tấn sắt thép, đạt 3,7 tỷ USD, giảm 1,8% về lượng nhưng chỉ tăng 0,3% về kim ngạch so với cùng kỳ năm trước. Diễn biến này phản ánh nhu cầu tại các thị trường quốc tế vẫn phục hồi chậm, trong khi các rào cản thương mại tiếp tục gia tăng.
Trong bối cảnh đó, VDSC cho rằng đà tăng lợi nhuận của các doanh nghiệp thép sẽ khó duy trì như nửa đầu năm. Lợi nhuận trong nửa cuối năm có thể đi ngang hoặc giảm nhẹ khi giá bán hạ nhiệt và nền so sánh cùng kỳ ở mức cao hơn.
Dù vậy, triển vọng cả năm 2026 vẫn được đánh giá tích cực hơn năm 2025. Theo VDSC, ngành thép tiếp tục được hỗ trợ bởi ba động lực chính gồm: đầu tư công tăng tốc, thúc đẩy nhu cầu thép xây dựng; thị trường bất động sản và xây dựng dân dụng cải thiện nhờ mặt bằng lãi suất thấp; cùng với các biện pháp phòng vệ thương mại giúp doanh nghiệp trong nước nâng cao lợi thế cạnh tranh trước thép nhập khẩu.
Ở góc độ doanh nghiệp, các nhà sản xuất vẫn duy trì tâm thế thận trọng. Kim khí TP.HCM nhận định ngành thép sẽ tiếp tục chịu áp lực từ tình trạng dư cung toàn cầu, xu hướng bảo hộ thương mại gia tăng và cạnh tranh từ thép giá rẻ Trung Quốc.
Để ứng phó, doanh nghiệp sẽ mở rộng thị trường, phát triển khách hàng mới, đẩy mạnh kênh bán hàng B2B và bán hàng dự án, đồng thời kiểm soát chặt công nợ, hàng tồn kho cũng như rủi ro tài chính.
Cùng quan điểm thị trường sẽ trở nên khó khăn hơn, lãnh đạo VNSTEEL yêu cầu các đơn vị thành viên bám sát diễn biến giá nguyên liệu, chính sách thuế và tỷ giá, đồng thời tiếp tục tiết giảm chi phí, tối ưu hoạt động sản xuất và đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư nhằm duy trì hiệu quả kinh doanh trong bối cảnh thị trường còn nhiều biến động.
Tuy thế, nhờ nền tảng tăng trưởng tích cực trong nửa đầu năm, nhiều doanh nghiệp vẫn được kỳ vọng ghi nhận kết quả kinh doanh cả năm khả quan, đặc biệt là nhóm hưởng lợi từ thị trường nội địa và đầu tư công. Trong khi đó, triển vọng của nhóm tôn mạ vẫn kém tích cực. VCBS cho rằng nếu Australia áp thuế chống bán phá giá đối với tôn kẽm và tôn lạnh trong nửa cuối năm 2026, sản lượng tiêu thụ của Nam Kim có thể tiếp tục chịu ảnh hưởng tiêu cực.
