“So kè” bảng xếp hạng địa phương thu hút FDI
Đã có một cuộc “soán ngôi” ngoạn mục trong bảng xếp hạng các địa phương thu hút FDI nhiều nhất trong 4 tháng đầu năm 2026, theo báo cáo của Cục Đầu tư nước ngoài (Bộ Tài chính).
Theo đó, Thái Nguyên đứng ở vị trí quán quân, với trên 6 tỷ USD, tăng 2.310% so với con số chỉ gần 250 triệu USD của 4 tháng đầu năm ngoái (bao gồm cả của Bắc Kạn, trước sáp nhập - PV). Trên bảng tổng sắp, Thái Nguyên đã thăng tới 8 hạng so với cùng kỳ năm 2025.
Trong khi đó, TP.HCM giữ nguyên vị trí thứ hai, với 3,9 tỷ USD vốn FDI thu hút được trong 4 tháng đầu năm. Nghệ An ở vị trí thứ 3, với 2,255 tỷ USD, tăng 1.764% và thăng tới 10 hạng so với xếp hạng của cùng kỳ năm ngoái.
Không quá khó để lý giải vì sao cả Thái Nguyên và Nghệ An đã có sự bứt phá ngoạn mục trong top 10 địa phương thu hút FDI nhiều nhất trong 4 tháng đầu năm 2026. Các dự án tỷ USD được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư trong 4 tháng qua đều được đặt tại hai tỉnh này. Trong đó, Thái Nguyên có 2 dự án, Nghệ An có 1 dự án.
Hôm 18/5, Liên danh các nhà đầu tư gồm SK Innovation, Tổng công ty Điện lực Dầu khí Việt Nam và Công ty TNHH Mía đường Nghệ An và SK Innovation đã khởi công hạ tầng kỹ thuật Dự án Nhà máy nhiệt điện LNG Quỳnh Lập, vốn đầu tư 2,2 tỷ USD. Dự án này vừa được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư hồi tháng 3/2026.
“Đây là dự án trọng điểm có ý nghĩa chiến lược trong phát triển năng lượng quốc gia, đồng thời là dự án động lực quan trọng trong Quy hoạch tỉnh Nghệ An thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến 2050”, ông Vũ Trọng Hải, Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An nói.
Phú Thọ và Hà Tĩnh cũng có sự tăng trưởng đột phá về số lượng vốn FDI và thứ hạng. 4 tháng, Phú Thọ thu hút được 641,3 triệu USD, tăng 756,2%, thăng 9 hạng so với cùng kỳ năm trước. Hà Tĩnh đạt 412,6 triệu USD, tăng 3.089,5%, thăng 14 hạng.
 |
Ngoài các địa phương trên, trong top 10 địa phương thu hút nhiều vốn FDI trong 4 tháng, còn có Bắc Ninh, với trên 1,4 tỷ USD, tăng 52,7% so với cùng kỳ năm trước. Trong khi đó, Tây Ninh thu hút được 853,4 triệu USD, tăng 7,7%. Con số này ở Hà Nội là 815,7 triệu USD, giảm 44,9%; Đồng Nai 764,8 triệu USD, giảm 56%; Hưng Yên 252,5 triệu USD, giảm 56,2%.
Trong khi đó, nếu tính lũy kế, TP.HCM giữ ngôi vương về thu hút FDI, với 142,566 tỷ USD. Tiếp theo, lần lượt là Bắc Ninh (gần 49,5 tỷ USD); Hải Phòng (45,97 tỷ USD); Đồng Nai (45,53 tỷ USD); Hà Nội (44,76 tỷ USD); Tây Ninh (26,34 tỷ USD); Thái Nguyên (18,28 tỷ USD); Quảng Ninh (17 tỷ USD); Hưng Yên (16,5 tỷ USD); Thanh Hóa (16,4 tỷ USD)…
Các địa phương trong top 10 thu hút FDI, kể cả tính lũy kế, hay tính 4 tháng đầu năm 2026, trên thực tế, đều là những địa phương có lợi thế về hạ tầng cơ sở, chất lượng nguồn nhân lực và đặc biệt là có nhiều nỗ lực trong cải cách thủ tục hành chính và sự năng động trong công tác xúc tiến đầu tư. Với các địa phương “mới nổi”, như Phú Thọ, Nghệ An, sự quyết liệt trong cải cách đã giúp “ghi điểm” trong con mắt nhà đầu tư nước ngoài. Nhờ vậy, vốn đầu tư chảy về, góp phần quan trọng thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của các địa phương này.
“Đọ” năng lực và tiềm năng hút FDI của các địa phương
Không phải ngẫu nhiên, các địa phương thuộc top 10 các địa phương thu hút FDI nhiều nhất chính là các địa phương đứng top đầu trong Báo cáo về Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI 2025, mà Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) vừa công bố.
Theo báo cáo, có 3 địa phương thuộc nhóm chất lượng điều hành “Tốt”, bao gồm Bắc Ninh, Đà Nẵng, Hải Phòng, Phú Thọ và Quảng Ninh. Trong khi đó, các địa phương trong nhóm chất lượng điều hành “Khá” gồm An Giang, Đồng Nai, Gia Lai, Huế, Hưng Yên, Khánh Hòa, Lạng Sơn, Lào Cai, Lâm Đồng, Ninh Bình, Thái Nguyên, TP.HCM và Tuyên Quang.
Đủ mặt các địa phương đứng trong Top đầu về thu hút FDI nằm trong bảng xếp hạng này. Đặc biệt, với 5 địa phương thuộc nhóm điều hành “Tốt”, Báo cáo PCI 2025 cho biết, không địa phương nào trong số này “đi lên” nhờ một lợi thế đơn lẻ. Mỗi địa phương trong nhóm này đều có ít nhất 5 trong tổng số 9 chỉ số thành phần nằm trong nhóm 10 địa phương đứng đầu cả nước.
Cũng theo Báo cáo PCI 2025, điểm chung nổi bật của nhóm này là khả năng duy trì mặt bằng cao đồng thời ở các khía cạnh giảm chi phí tuân thủ, củng cố độ tin cậy pháp lý, cải thiện mức độ công bằng của thị trường hoặc phát huy vai trò chủ động của chính quyền.
Chẳng hạn, Bắc Ninh nổi bật nhất ở khả năng tạo thuận lợi trong tương tác hành chính và duy trì vai trò kiến tạo của chính quyền và chi phí tuân thủ thủ tục hành chính. Đà Nẵng dẫn đầu toàn quốc về gia nhập thị trường. Quảng Ninh tiếp tục duy trì vị trí cao về cạnh tranh bình đẳng và chính quyền kiến tạo, vẫn giữ được bản sắc của một địa phương điều hành năng động và duy trì được niềm tin thể chế cho doanh nghiệp như bao lâu nay…
Trong khi đó, Hải Phòng có tới 7/9 chỉ số thành phần nằm trong Top 10 toàn quốc, nổi bật nhất là chi phí tuân thủ thủ tục hành chính, cạnh tranh bình đẳng và tiếp cận nguồn lực. Còn Phú Thọ đứng thứ 2 toàn quốc về chỉ số tiếp cận nguồn lực và thuộc nhóm dẫn đầu về chính quyền kiến tạo, chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Năm ngoái, Phú Thọ có sự bứt phá mạnh mẽ khi xếp vị trí thứ 8/63 tỉnh, thành phố về năng lực cạnh tranh cấp tỉnh PCI. Năm nay, tuy VCCI đổi mới phương thức đánh giá, không xếp hạng đơn bậc từ 1 đến 34, mà chuyển sang xếp hạng theo 6 nhóm chất lượng (Rất tốt, Tốt, Khá, Trung bình, Tương đối thấp, Thấp) để phản ánh khách quan hơn sự khác biệt về quy mô và bối cảnh các địa phương, nhưng việc Phú Thọ đứng trong Top 5 địa phương điều hành “Tốt” cho thấy nỗ lực vượt bậc của địa phương này. Nhờ vậy, không chỉ thuộc nhóm địa phương thu hút đầu tư tốt, Phú Thọ còn đứng trong nhóm các địa phương có tốc độ tăng trưởng GRDP cao.
Trung tuần tháng 4/2026, Chủ tịch UBND tỉnh Phú Thọ Trần Duy Đông đã trao chứng nhận đầu tư điều chỉnh cho BYD. Dự án tăng vốn thêm tới 479,8 triệu USD này được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư chỉ trong vòng 24 giờ kể từ khi nhà đầu tư nộp hồ sơ theo cơ chế “luồng xanh”.
Cuối tháng 4/2026, Dự án Meiko Yên Quang tiếp tục được cấp chứng nhận đăng ký đầu tư theo cơ chế “luồng xanh” và tổng thời gian mà nhà đầu tư Nhật Bản chờ đợi chỉ là 48 giờ. Một bộ máy điều hành chủ động, luôn đồng hành để hỗ trợ các hoạt động đầu tư, kinh doanh của doanh nghiệp đã khiến Phú Thọ trở thành điểm đến được ưu tiên lựa chọn.
Quảng Ninh, Nghệ An, hay Thái Nguyên, Bắc Ninh cũng vậy. Đây là những địa phương luôn được doanh nghiệp tư nhân cả trong và ngoài nước đánh giá cao về nỗ lực cải cách, tạo môi trường đầu tư, kinh doanh thuận lợi, cởi mở…
Còn nhiều dư địa để cải cách
Thái Nguyên là địa phương thu hút FDI nhiều nhất trong 4 tháng đầu năm, nhưng không phải là một trong 5 địa phương đứng trong top 5 địa phương có chất lượng điều hành “Tốt”. Tuy vậy, nỗ lực của Thái Nguyên những năm qua đã góp phần đưa tỉnh này đứng trong top 10 các địa phương thu hút FDI trong 40 năm qua. 4 tháng, địa phương này tiếp tục thành công nhờ sự xuất hiện của các dự án quy mô lớn.
“Quả ngọt” sẽ dành cho các địa phương luôn nỗ lực. Nhìn vào top các địa phương thu hút FDI lớn, Cục Đầu tư nước ngoài cũng cho rằng, việc mở rộng dư địa thu hút đầu tư tại các địa phương phụ thuộc rất lớn vào hạ tầng, quỹ đất, nguồn nhân lực, năng lượng và dịch vụ hỗ trợ nhà đầu tư của các địa phương.
Trong khi đó, nhìn vào nỗ lực điều hành của từng địa phương, thông qua Báo cáo PCI, có thể thấy, các địa phương cần tiếp tục cải cách. Không công bố thứ hạng cụ thể, nhưng Báo cáo PCI năm nay vẫn duy trì công bố điểm số chi tiết của các chỉ số thành phần. Việc này, theo Hội đồng biên soạn Báo cáo PCI là để các tỉnh có cơ sở dữ liệu phục vụ công tác cải cách.
Báo cáo PCI 2025 chỉ ra rằng, trọng tâm cải cách cần dịch chuyển từ “giảm thiểu gánh nặng” sang “chủ động kiến tạo”. Nút thắt hiện nay, theo Báo cáo PCI 2025, nằm ở chính quyền kiến tạo, cạnh tranh bình đẳng và chính sách hỗ trợ doanh nghiệp.
Các địa phương muốn bứt phá không thể chỉ dừng lại ở việc “xử lý thủ tục nhanh”, mà phải thực sự trở thành những “đối tác kiến tạo”, chủ động tháo gỡ rào cản về nguồn lực và duy trì một sân chơi thực sự minh bạch, công bằng.
