Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày tờ trình dự án luật.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng (Dự thảo) không làm phát sinh thủ tục hành chính mới, bãi bỏ 5/19 thủ tục hành chính, cắt giảm, đơn giản hóa đối với 6/19 thủ tục hành chính, cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.
Đây là thông tin tại tờ trình Dự thảo, được Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến tại phiên họp sáng 15/7.
Trình bày Tờ trình, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình cho biết, nội dung sửa đổi, bổ sung của dự thảo Luật được tổ chức bám sát 4 nhóm vấn đề.
Nội dung nổi bật, ngoài cắt giảm thủ tục hành chính như trên, còn có lược bỏ những quy định không cần thiết nhằm khơi thông nguồn lực xã hội, nâng cao tính chủ động, linh hoạt của doanh nghiệp, đặc biệt trong việc tuyển chọn, đào tạo, chuẩn bị nguồn lao động hướng đến nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Việt Nam trên thị trường lao động quốc tế.
Dự thảo đã bãi bỏ thành phần hồ sơ là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với thủ tục hành chính đăng ký hợp đồng cung ứng lao động và đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập; bãi bỏ điều kiện kinh doanh là yêu cầu ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề ở nước ngoài.
Cùng đó, dự thảo bổ sung quy định về điều kiện cấp giấy phép, hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi giấy phép do vi phạm pháp luật nhưng vẫn "lách luật" để tiếp tục đề nghị cấp giấy phép cho doanh nghiệp khác. Chuyển cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, đầu tư ra nước ngoài từ “chấp thuận” sang “thông báo”; phân quyền tiếp nhận thông báo chuẩn bị nguồn lao động về UBND cấp xã.
Đáng chú ý, Dự thảo đã thực hiện phân quyền thêm 5 nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: bổ sung 4 nhiệm vụ do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện và bổ sung 1 nhiệm vụ do ủy ban nhân dân cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn thực hiện.
Nêu ý kiến thẩm tra sơ bộ, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, về điều kiện cấp giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Thường trực ủy ban đề nghị nghiên cứu bổ sung quy định thời hạn cấp lại Giấy phép đối với doanh nghiệp bị thu hồi giấy phép; rà soát lại quy định giao Chính phủ quy định chi tiết điều kiện của nhân viên nghiệp vụ, bảo đảm không làm phát sinh điều kiện đầu tư, kinh doanh mới ngoài phạm vi Luật đã quy định.
Về quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp dịch vụ, ông Vinh đề nghị tiếp tục rà soát, hoàn thiện quy định về cơ chế quản lý, cập nhật cơ sở dữ liệu để bảo đảm thông tin chính xác, kịp thời; đề nghị giữ nguyên trách nhiệm của doanh nghiệp trong việc hướng dẫn người lao động tham gia bảo hiểm xã hội; nghiên cứu quy định cụ thể hơn về thời hạn hoặc tiêu chí thực hiện nghĩa vụ báo cáo, hoặc giao Chính phủ quy định chi tiết.
Sau khi thảo luận, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cơ bản tán thành nội dung dự thảo, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Thanh gút lại và lưu ý cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát bảo đảm tính đồng bộ, thống nhất giữa dự thảo luật với hệ thống pháp luật có liên quan đối với lao động thời vụ theo thỏa thuận hợp tác giữa các địa phương và lao động biên giới. Cần làm rõ cơ sở pháp lý thực tiễn và phương án quản lý, bảo vệ người lao động. Vấn đề chưa đủ độ chín thì tiếp tục tổng kết, nghiên cứu khi sửa đổi toàn diện, nhưng phải có giải pháp xử lý phù hợp để không phát sinh khoảng trống pháp lý, bà Thanh đề nghị.
Phó chủ tịch Quốc hội cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục rà soát các nội dung sửa về mặt chính sách để đáp ứng yêu cầu kiến tạo thị trường và liên kết, sau khi người lao động hoàn thành hợp đồng lao động trở về nước thì cũng trở thành một nguồn nhân lực có chất lượng cả về kinh nghiệm cũng như về công nghệ trong quá trình đi lao động có thời hạn ở nước ngoài.
Bà Thanh cũng lưu ý rà soát, hoàn thiện các quy định về điều kiện cấp, điều chỉnh, thu hồi và cấp lại giấy phép hoạt động dịch vụ; sự thống nhất giữa các trường hợp định thu hồi giấy phép, phạm vi thẩm định và tính khả thi của thời hạn điều chỉnh thông tin giấy phép và việc giao Chính phủ quy định chi tiết phải có phạm vi rõ ràng, không làm phát sinh điều kiện đầu tư kinh doanh mới thuộc thẩm quyền quyết định của Quốc hội.
Nội dung tiếp theo được Phó chủ tịch Quốc hội đề cập là rà soát, hoàn thiện cơ chế bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của người lao động trong toàn bộ quá trình tuyển chọn, chuẩn bị nguồn, đào tạo đi làm việc ở nước ngoài và trở về nước. Lưu ý rà soát các hành vi nghiêm cấm, trách nhiệm của doanh nghiệp và chính quyền cấp xã; quy định rõ nghĩa vụ báo cáo, hỗ trợ pháp lý và xử lý các vụ việc, tình huống khẩn cấp ảnh hưởng đến người lao động như vấn đề doanh nghiệp lừa đảo, nghiên cứu để tăng chế tài đối với các hành vi lừa đảo trong lĩnh vực này, nhất là lừa đảo trên không gian mạng.
Luật đơn giản hóa thủ tục cho doanh nghiệp nhưng phải tăng cường hậu kiểm, bảo vệ người lao động, bà Thanh nhấn mạnh.
Dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng sẽ được trình Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.
