Trong bài phát biểu cứng rắn trước Quốc hội, Tổng thống Prabowo Subianto cho biết, Indonesia đã thất thu tới 908 tỷ USD trong 34 năm qua do các mặt hàng hàng hóa cơ bản bị bán với giá rẻ. Ông cho biết, các mặt hàng xuất khẩu chủ chốt như dầu cọ và than đá trong tương lai sẽ được bán thông qua một doanh nghiệp do chính phủ trung ương quản lý.
"Việc ban hành quy định này là một bước đi chiến lược để tăng cường quản lý xuất khẩu hàng hóa…Tất cả các giao dịch bán tài nguyên từ dầu cọ, than đá phải được thực hiện thông qua một doanh nghiệp nhà nước do chính phủ lựa chọn...với tư cách là nhà xuất khẩu duy nhất”, ông cho biết.
Ông cũng mô tả biện pháp này là một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm cải thiện quản trị ngành tài nguyên thiên nhiên quốc gia và đảm bảo chính phủ có sự giám sát rõ ràng hơn đối với các giao dịch xuất khẩu.
Bộ trưởng Kinh tế cấp cao Airlangga Hartarto cho biết, Indonesia sẽ đánh giá ba tháng một lần xem mặt hàng nào nên nằm trong danh sách xuất khẩu bị kiểm soát. Các nhà xuất khẩu hiện có thể tiếp tục hoạt động xuất khẩu như bình thường trong thời gian chuyển tiếp ba tháng cho đến khi các doanh nghiệp quốc doanh tiếp quản việc xuất khẩu, nhưng xuất khẩu trong thời gian chuyển tiếp sẽ được giám sát chặt chẽ.
Indonesia là nước xuất khẩu than nhiệt, niken và dầu cọ hàng đầu thế giới, và việc chính phủ kiểm soát chặt chẽ hơn các lô hàng có thể gây xáo trộn thị trường toàn cầu đối với các mặt hàng này.
Giống như các nền kinh tế mới nổi khác, Indonesia đang phải đối mặt với hậu quả của cuộc xung đột Trung Đông, điều đã giáng một đòn mạnh vào đồng rupiah nhạy cảm với dầu mỏ.
Bên cạnh đó, các nhà cung cấp chỉ số FTSE Russell và MSCI đã bày tỏ lo ngại về khả năng đầu tư tại Indonesia, trong khi các tổ chức xếp hạng tín nhiệm Moody's Ratings và Fitch Ratings đã hạ triển vọng, với lý do thiếu minh bạch và độ tin cậy trong quá trình hoạch định chính sách.
Việc xung đột Trung Đông bùng nổ vào cuối tháng 2 đã làm trầm trọng thêm những lo ngại đó, khi thị trường lo lắng rằng những nỗ lực nhằm giảm thiểu tác động kinh tế sẽ gây áp lực lên ngân sách chính phủ. Nếu việc hạn chế xuất khẩu hàng hóa giúp tăng doanh thu và thương mại, điều đó có thể được xem là tích cực, nhưng các chính sách can thiệp có thể được đón nhận nồng nhiệt hay không vẫn là điều chưa rõ ràng.
Theo Radhika Rao, nhà phân tích của ngân hàng DBS, sáng kiến này mặc dù có thể hỗ trợ đồng rupiah thông qua hiệu suất xuất khẩu mạnh mẽ hơn, nhưng các khía cạnh thực hiện và quản trị sẽ cần được theo dõi chặt chẽ.
