Những tác động từ xung đột tại Trung Đông tiếp tục được phản ánh rõ trong kết quả Khảo sát Điều kiện Kinh tế Toàn cầu do Hiệp hội Kế toán Công chứng Anh Quốc (ACCA) và Hiệp hội kế toán quản trị Hoa Kỳ (IMA) thực hiện và công bố ngày 21/7. Khảo sát được tiến hành từ ngày 3 đến 17/6/2026, trước khi giao tranh leo thang trở lại và Mỹ nối lại hoạt động phong tỏa hải quân.
Theo kết quả khảo sát, hơn ba phần tư kế toán viên trên toàn cầu cho biết chi phí hoạt động tăng trong quý II. Đây là mức cao nhất từng được ghi nhận, vượt cả kỷ lục trước đó sau khi Nga phát động chiến dịch quân sự tại Ukraine. Nguyên nhân chủ yếu đến từ giá hàng hóa tăng mạnh và chuỗi cung ứng bị gián đoạn bởi xung đột tại Trung Đông. Đáng chú ý, 83% các giám đốc tài chính (CFOs) cho biết chi phí hoạt động của doanh nghiệp gia tăng, sau khi tỷ lệ này tăng hơn 20 điểm phần trăm so với quý I. Con số này tiến sát các mức đỉnh từng được ghi nhận trong giai đoạn 2022-2023.
Dù chi phí tăng mạnh, niềm tin của giới kế toán toàn cầu đã phục hồi trong quý II sau khi rơi xuống gần mức thấp kỷ lục ở quý I. Tuy nhiên, nếu xét trong bối cảnh lịch sử, tâm lý chung vẫn khá thận trọng. Sự cải thiện này nhiều khả năng phản ánh khả năng chống chịu tương đối tốt của nền kinh tế toàn cầu, cùng những tín hiệu tại thời điểm khảo sát cho thấy triển vọng tiến tới giải pháp cho cuộc xung đột, qua đó giúp giảm bớt lo ngại về các kịch bản tiêu cực nhất.
 |
| Niềm tin của giới kế toán toàn cầu đã phục hồi trong quý II, nhưng vẫn ở mức khá thấp so với các mức ghi nhận trong lịch sử |
Ở chiều ngược lại, các chỉ số Đơn hàng mới toàn cầu, Chi tiêu vốn và Việc làm đều suy giảm, cho thấy tăng trưởng kinh tế toàn cầu đang có dấu hiệu chậm lại. Xu hướng này nhiều khả năng phản ánh tâm lý thận trọng hơn của khu vực tư nhân, áp lực lạm phát gia tăng và chính sách tiền tệ được duy trì ở mức thắt chặt lâu hơn dự kiến. Tuy nhiên, các chỉ số hiện chưa cho thấy nguy cơ xảy ra một đợt suy giảm kinh tế nghiêm trọng.
Theo khu vực, niềm tin của giới kế toán vẫn thấp hơn mức trung bình lịch sử tại Bắc Mỹ và Tây Âu. Trong khi đó, sau khi phục hồi mạnh trong quý II, chỉ số này tại châu Á - Thái Bình Dương đã vượt đáng kể mức trung bình dài hạn. Mặc dù khu vực này chịu ảnh hưởng đáng kể từ các diễn biến tại Trung Đông, kỳ vọng về khả năng hạ nhiệt xung đột cùng sức chống chịu của nền kinh tế toàn cầu đã góp phần cải thiện tâm lý thị trường. Bên cạnh đó, làn sóng phát triển mạnh mẽ của trí tuệ nhân tạo (AI) cũng đang tạo động lực cho các nền kinh tế xuất khẩu trong khu vực.
Trong quý II/2026, áp lực kinh tế một lần nữa trở thành rủi ro được giới kế toán quan ngại nhất (22%), vượt trên bất ổn địa chính trị (20%) và an ninh mạng (14%). Các ý kiến khảo sát cho thấy việc đánh giá rủi ro hiện nay không còn chỉ xoay quanh chu kỳ kinh tế, mà cần tính đến tác động đồng thời của các cuộc xung đột kéo dài, tội phạm mạng gia tăng và những bất định trong chính sách. AI cũng là chủ đề được nhắc đến nhiều, với trọng tâm là tạo ra giá trị bền vững, nâng cao khả năng chống chịu trước rủi ro an ninh mạng và tăng cường trách nhiệm giải trình.
Ông Alain Mulder, Giám đốc Cấp cao phụ trách khu vực châu Âu và Các dự án Đặc biệt Toàn cầu tại IMA, cho biết: “Làn sóng bùng nổ AI đang tạo động lực quan trọng cho nền kinh tế và thị trường tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, diễn biến tại Trung Đông trong những tháng tới sẽ mang ý nghĩa quyết định. Nếu đạt được tiến triển trong việc giải quyết xung đột, đây sẽ là yếu tố tích cực hỗ trợ tăng trưởng kinh tế toàn cầu trong nửa cuối năm 2026. Nhưng nếu các cuộc giao tranh quy mô lớn tái diễn và giá năng lượng tăng mạnh, các rủi ro đối với tăng trưởng sẽ nhanh chóng gia tăng.”
 |
| Niềm tin của các CFOs tăng nhẹ trong quý II, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với mức trung bình lịch sử |
Ông Jonathan Ashworth, Chuyên gia Kinh tế trưởng của ACCA, nhận định: “Chi phí gia tăng mạnh là thách thức lớn đối với doanh nghiệp trong quý II. Nếu các doanh nghiệp ngày càng chuyển phần chi phí này sang người tiêu dùng, nguy cơ các ngân hàng trung ương lớn trên thế giới phải tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ sẽ tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, các nhà hoạch định chính sách vẫn kỳ vọng vào những diễn biến tích cực trên mặt trận ngoại giao và việc giá dầu có thể quay trở lại mức trước khủng hoảng, qua đó tạo điều kiện để duy trì lập trường chính sách hiện tại trong phần còn lại của năm 2026”.
“Mặc dù niềm tin đã cải thiện phần nào, giới kế toán trên toàn cầu vẫn duy trì tâm lý rất thận trọng. Điều này phản ánh môi trường kinh doanh đầy bất định và khó lường, vốn đã trở thành ‘trạng thái bình thường mới’ trong những năm gần đây”, ông kết luận.
