Tại Hội thảo khởi động VLCA 2026 cuối tuần qua, ông Trịnh Sơn Hồng, Quyền Chủ tịch HĐQT Sở Giao dịch chứng khoán TP.HCM (HOSE), Trưởng Ban tổ chức cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đi đúng lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi vào tháng 9 năm nay. Đây là cơ hội để thu hút dòng vốn ngoại quy mô lớn, đồng thời thúc đẩy Việt Nam tham gia sâu hơn vào dòng chảy tài chính toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, minh bạch thông tin và chất lượng quản trị không còn là lợi thế cạnh tranh, mà trở thành điều kiện tiên quyết. Các doanh nghiệp niêm yết không chỉ là chủ thể kinh doanh, mà còn là “đại sứ” phản ánh hình ảnh và sức khỏe của nền kinh tế Việt Nam trên bản đồ tài chính quốc tế.
Với hạng mục Quản trị công ty, đại diện Viện Thành viên HĐQT Việt Nam (VIOD) - đơn vị hỗ trợ kỹ thuật và thành viên Hội đồng Bình chọn cho hay, Bộ tiêu chí đánh giá năm 2026 (VCGS 2026) cơ bản kế thừa phiên bản 2025, đồng thời điều chỉnh để phù hợp với Bộ nguyên tắc quản trị công ty cập nhật tháng 3/2026 và các thay đổi pháp lý liên quan.
Đối tượng tham gia là các doanh nghiệp thuộc rổ chỉ số VNX Allshare. Nội dung đánh giá bao gồm: quyền cổ đông, đối xử công bằng giữa các cổ đông, vai trò của các bên liên quan và trách nhiệm của HĐQT. Nguồn dữ liệu được thu thập từ các thông tin công bố chính thức của doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
Năm nay, bên cạnh Báo cáo thường niên và Quản trị công ty, hạng mục Báo cáo phát triển bền vững tiếp tục nổi lên như một xu hướng, phản ánh yêu cầu ngày càng cao về minh bạch thông tin phi tài chính và quản trị theo hướng bền vững.
Theo ông Sơn Hồng, nâng cao chất lượng báo cáo phát triển bền vững không chỉ giúp đáp ứng tiêu chí bình chọn, mà còn cải thiện năng lực quản trị ESG, gia tăng uy tín và tạo nền tảng cho tăng trưởng dài hạn.
Ông Nguyễn Viết Thịnh, Tổng giám đốc CGS Việt Nam, Trưởng nhóm Bình chọn Báo cáo phát triển bền vững cho biết, từ năm 2025, hạng mục này được chia thành hai nhóm: tài chính và phi tài chính, do khác biệt về hồ sơ rủi ro và đặc thù hoạt động. Bộ tiêu chí cũng bổ sung 11 chỉ số về môi trường và quản trị, lồng ghép kiểm kê khí nhà kính và ưu tiên thông lệ quản trị rủi ro khí hậu theo IFRS.
Ở góc độ chiến lược, doanh nghiệp cần xác định rõ vấn đề trọng yếu theo nguyên tắc “trọng yếu kép”, gồm trọng yếu tài chính và trọng yếu tác động. Nhà đầu tư thường quan tâm nhiều hơn đến trọng yếu tài chính do ảnh hưởng trực tiếp đến lợi nhuận và dòng tiền.
Khi đánh giá trọng yếu, cần làm rõ quy mô tác động, phạm vi địa lý, quy mô dòng tiền, khả năng phục hồi và xác suất xảy ra. Doanh nghiệp cũng cần minh bạch cách sử dụng kết quả tham vấn các bên liên quan trong điều chỉnh chiến lược, thay vì chỉ dừng ở mô tả hình thức, đồng thời duy trì cơ chế tương tác hai chiều liên tục.
Bên cạnh đó, cần mô tả tác động theo chuỗi giá trị và gắn kết phát triển bền vững với chiến lược kinh doanh cốt lõi, với các mục tiêu và lộ trình cụ thể. Thực tế, một số doanh nghiệp như Vinamilk, FPT đã công bố các trụ cột chiến lược với lộ trình rõ ràng đến năm 2035 hoặc 2050.
Nhìn lại mùa giải 2025, số lượng doanh nghiệp tham gia hạng mục Báo cáo thường niên đạt 122 đơn vị, tăng 27% so với năm 2024. Ở hạng mục Quản trị công ty, mức độ tuân thủ và minh bạch cải thiện rõ rệt, đặc biệt tỷ lệ doanh nghiệp công bố thông tin bằng tiếng Anh tăng từ 49% lên 81%. Hạng mục Báo cáo phát triển bền vững cũng được nâng cấp theo hướng chuyên sâu, với sự phân nhóm theo đặc thù ngành tài chính và phi tài chính; có 38 báo cáo riêng tham gia, tăng 15%.
Tiếp nối kết quả của 18 mùa trước, VLCA 2026 tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp trong hành trình chuẩn hóa theo thông lệ quốc tế, nâng cao chất lượng công bố thông tin và sẵn sàng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường mới nổi.
Uy tín và tính chuyên môn của chương trình được củng cố với sự tham gia của các đối tác như IFC, ACCA, VIOD cùng bốn hãng kiểm toán lớn.
Với sự đầu tư bài bản về quy mô và chất lượng, VLCA 2026 được kỳ vọng tiếp tục là động lực thúc đẩy doanh nghiệp niêm yết nâng cao quản trị, gia tăng niềm tin nhà đầu tư và đóng góp vào sự phát triển bền vững của thị trường vốn Việt Nam.
Về Báo cáo thường niên, VIOD thực hiện chấm sơ khảo. Trên cơ sở đề cử của hai Sở Giao dịch chứng khoán, Ban Tổ chức mời Deloitte, Ernst & Young, KPMG và PwC soát xét lại kết quả. Sau đó, Hội đồng Bình chọn lựa chọn các báo cáo đạt giải theo từng nhóm ngành.
Với hạng mục Quản trị công ty, đối tượng là các doanh nghiệp thuộc VNX Allshare. Việc đánh giá dựa trên thông tin công bố chính thức trên website doanh nghiệp, HOSE, HNX, UBCKNN và VSDC đến các mốc thời gian quy định. Quy trình gồm sơ khảo do VIOD thực hiện, soát xét bởi các công ty kiểm toán và chấm chung khảo theo từng nhóm vốn hóa.
Đối với Báo cáo phát triển bền vững, vòng sơ khảo đánh giá phần nội dung môi trường và xã hội trong Báo cáo thường niên. Các doanh nghiệp đạt ngưỡng điểm và công bố báo cáo riêng trước 30/7/2026 sẽ vào vòng chung khảo. Nhóm chuyên gia ACCA trực tiếp chấm điểm theo bộ tiêu chí riêng cho từng ngành.
Lịch trình triển khai: hoàn tất sơ khảo và soát xét trong tháng 9/2026; chấm chung khảo trong tháng 10/2026; công bố và trao giải trong tháng 11-12/2026.
Thông tin chi tiết xem tại: www.vlca.vn, www.hsx.vn, www.hnx.vn, www.dtck.vn.