Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc sắp xếp các nội dung này trong bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” hoàn toàn phù hợp với tiến trình lịch sử, đáp ứng mục tiêu giáo dục và phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, những thông tin này đã tạo ra các nhận định thiếu chính xác, làm dấy lên tâm lý hoài nghi về chất lượng sách giáo khoa, gây dư luận không tốt và ảnh hưởng tiêu cực đến chủ trương đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước.
Đáng chú ý, một số ý kiến cho rằng sách giáo khoa Lịch sử Địa lí lớp 5 chỉ đề cập đến Nguyễn Ánh và sự ra đời của triều Nguyễn, trong khi không giảng dạy về Hoàng đế Quang Trung và phong trào Tây Sơn.
Từ đó, các đối tượng này đi đến những kết luận phiến diện, phủ nhận giá trị và tính khoa học của nội dung lịch sử trong sách giáo khoa, gây hiểu lầm nghiêm trọng trong xã hội.
Bộ Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức rà soát và kết quả cho thấy nội dung dạy học về Quang Trung và phong trào Tây Sơn được bố trí đầy đủ, có hệ thống, từ trung học cơ sở như lớp 8 (môn Lịch sử và Địa lí) đến trung học phổ thông như lớp 11 (môn Lịch sử); nội dung dạy học về nhà Nguyễn với tư cách là một triều đại được thể hiện khách quan, đầy đủ. Trong đó, nội dung về Nguyễn Ánh được bố trí theo mạch logic lịch sử ở lớp 5 (môn Lịch sử và Địa lí), lớp 7 và lớp 8 (môn Lịch sử và Địa lí), lớp 11 (môn Lịch sử).
Việc sắp xếp các nội dung này trong bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” hoàn toàn phù hợp với tiến trình lịch sử, đáp ứng mục tiêu giáo dục và phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh.
Cách tiếp cận lịch sử của chương trình giáo dục phổ thông 2018 bảo đảm tính khoa học, không thần tượng hóa nhân vật, không áp đặt phán xét đạo đức cá nhân, mà đặt các nhân vật và sự kiện trong bối cảnh lịch sử cụ thể, bảo đảm sự cân bằng và khách quan trong giáo dục lịch sử.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, các nhận định cho rằng bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” không dạy hoặc coi nhẹ vai trò của Quang Trung và phong trào Tây Sơn là sự bóp méo thông tin, mang tính vu khống có chủ đích.
Việc học sinh lớp 5 tiếp cận bài học về sự ra đời của nhà Nguyễn là phù hợp với mạch kiến thức lịch sử, không thể tách rời khỏi tổng thể nội dung đã được học ở các lớp trước và sẽ tiếp tục được học ở các lớp sau.
Trước những biểu hiện phát tán thông tin sai sự thật, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có văn bản đề nghị Bộ Công an cùng các cơ quan chức năng vào cuộc xác minh, làm rõ động cơ và mục đích của việc tạo dựng, lan truyền các nội dung xuyên tạc liên quan sách giáo khoa. Các hành vi vi phạm, nếu được xác định, sẽ bị xử lý nghiêm theo quy định nhằm bảo đảm an ninh chính trị và sự ổn định trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng khuyến nghị người dân cần tỉnh táo, không chia sẻ các thông tin chưa được kiểm chứng, không đưa ra những bình luận thiếu căn cứ liên quan đến nội dung sách giáo khoa, góp phần giữ gìn môi trường giáo dục lành mạnh và bảo vệ giá trị đúng đắn của lịch sử dân tộc.
Trước đó, Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Quyết định số 3588/QĐ-BGDĐT về việc lựa chọn bộ sách giáo khoa giáo dục phổ thông sử dụng thống nhất trên toàn quốc.
Theo quyết định này, bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam tổ chức biên soạn sẽ được triển khai thống nhất từ năm học 2026-2027.
Quyết định được ban hành nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, cùng Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện nghị quyết này.
Theo định hướng chiến lược đã được xác lập, Việt Nam sẽ sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất trên phạm vi cả nước từ năm học 2026-2027 và phấn đấu hoàn thành mục tiêu cung cấp sách giáo khoa miễn phí cho toàn bộ học sinh vào năm 2030.
Việc triển khai một bộ sách giáo khoa thống nhất được xác định là giải pháp quan trọng nhằm chuẩn hóa nội dung giáo dục phổ thông, bảo đảm học sinh ở mọi vùng miền được tiếp cận tri thức một cách bình đẳng.
Chủ trương này cũng góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về học liệu, giảm chi phí xã hội cho việc mua và thay mới sách giáo khoa hằng năm, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho việc chỉnh lý, số hóa sách giáo khoa và xây dựng hệ sinh thái học liệu quốc gia.
Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, quá trình lựa chọn bộ sách giáo khoa thống nhất được thực hiện trên cơ sở bảo đảm đầy đủ các yêu cầu của Chương trình Giáo dục phổ thông 2018, đồng thời đáp ứng các tiêu chí về tính khoa học, sư phạm và pháp lý, có tính kế thừa và ổn định, hạn chế tối đa tác động đến giáo viên, học sinh và xã hội, phù hợp với định hướng tiết kiệm ngân sách nhà nước.
Trên cơ sở đánh giá toàn diện các bộ sách giáo khoa hiện hành, Bộ Giáo dục và Đào tạo xác định bộ sách “Kết nối tri thức với cuộc sống” đáp ứng đầy đủ các tiêu chí lựa chọn và có nhiều ưu điểm nổi trội. Bộ sách bảo đảm đầy đủ, đồng bộ tất cả các môn học và hoạt động giáo dục ở cả ba cấp học.
Chất lượng khoa học và sư phạm của bộ sách đã được khẳng định qua thực tiễn triển khai tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố, với quy mô học sinh sử dụng lớn nhất trong các bộ sách hiện nay. Bên cạnh đó, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam có đầy đủ năng lực về kỹ thuật, chỉnh lý nội dung, in ấn và phân phối, bảo đảm khả năng cung ứng sách ổn định trên phạm vi toàn quốc.
Việc lựa chọn bộ sách đang được sử dụng phổ biến cũng giúp hạn chế tối đa sự xáo trộn trong quá trình triển khai. Giáo viên đã quen thuộc với cấu trúc bài học và phương pháp tiếp cận nội dung, từ đó giảm áp lực thay đổi học liệu và tập trung nhiều hơn cho đổi mới phương pháp giảng dạy, ứng dụng công nghệ và nâng cao chất lượng dạy học.
Đối với học sinh, việc sử dụng một bộ sách giáo khoa thống nhất góp phần bảo đảm mạch kiến thức xuyên suốt từ lớp 1 đến lớp 12, hạn chế tình trạng đứt gãy nội dung khi chuyển trường, đặc biệt với học sinh vùng khó khăn và con em lao động di cư.
Lộ trình tiến tới miễn phí sách giáo khoa mang lại lợi ích thiết thực cho học sinh và gia đình, giảm chi phí học tập thường xuyên. Khi sách giáo khoa được số hóa, học sinh có thêm cơ hội tiếp cận kho học liệu mở, bài tập trực tuyến và các tài nguyên hỗ trợ học tập, qua đó nâng cao khả năng tự học và học tập suốt đời.
Ở góc độ xã hội, việc thống nhất sách giáo khoa giúp ổn định chính sách học liệu quốc gia, tạo sự đồng thuận và niềm tin của người dân đối với giáo dục phổ thông.
Các địa phương thuận lợi hơn trong công tác phân bổ ngân sách, tổ chức cung ứng sách và triển khai chương trình giáo dục. Đây cũng là nền tảng quan trọng để thúc đẩy chuyển đổi số giáo dục, phát triển thư viện số và kho tài nguyên giáo dục mở theo xu thế quốc tế.
Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định sẽ phối hợp chặt chẽ với các địa phương, cơ sở giáo dục, đội ngũ nhà giáo và toàn xã hội để triển khai hiệu quả bộ sách giáo khoa thống nhất.
Đồng thời, Bộ sẽ tiếp tục lắng nghe ý kiến của nhân dân, các chuyên gia và nhà giáo nhằm không ngừng hoàn thiện học liệu, nâng cao chất lượng dạy và học, góp phần thực hiện thành công mục tiêu đột phá phát triển giáo dục và đào tạo trong giai đoạn mới.
