Sự biến động mạnh trên thị trường trái phiếu như Mỹ và Pháp dường như cũng đã thúc đẩy các ngân hàng Nhật Bản bán trái phiếu nước ngoài. Trong chín tháng đầu năm 2026, doanh số bán ròng trái phiếu nước ngoài của các ngân hàng Nhật Bản đã cao hơn so với cùng kỳ bất kỳ năm nào khác kể từ năm 2005.
“Lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản hiện đã tăng trở lại mức cho phép các nhà đầu tư trong nước chuyển tiền vào thị trường nội địa thay vì tìm kiếm lợi nhuận ở nước ngoài…Mọi người đang theo dõi xem liệu những giao dịch mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản và bán trái phiếu nước ngoài mới này có phải là khởi đầu của một xu hướng hồi hương vốn dài hạn hay không”, Chris Scicluna, Trưởng bộ phận nghiên cứu tại Daiwa Capital Markets Europe cho biết.
Trong năm nay, ngày càng có nhiều đồn đoán rằng các tổ chức Nhật Bản, trong đó có Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ (GPIF) với quy mô 2.000 tỷ USD cuối cùng có thể đưa một phần lượng vốn khổng lồ đã đầu tư ra nước ngoài trong nhiều thập kỷ qua trở về nước, nhờ lợi suất hiện nay tại thị trường trong nước cao hơn.
Trong khi thúc đẩy thị trường trái phiếu chính phủ Nhật Bản, sự dịch chuyển này có thể ảnh hưởng nặng nề đến thị trường chứng khoán và trái phiếu nước ngoài, vào thời điểm chi phí vay của nhiều chính phủ đang bị đẩy lên cao.
Các nhà phân tích cho rằng điều này cũng có thể dẫn đến sự tăng mạnh của đồng yên, từ đó có thể kích hoạt làn sóng bán tháo tài sản quốc tế của các nhà đầu tư nước ngoài, những người đã vay tiền Nhật Bản với lãi suất thấp để mua các tài sản có lợi suất cao hơn ở nơi khác.
Một yếu tố chính đằng sau sự thay đổi gần đây là kỳ vọng rằng lãi suất của Nhật Bản sẽ duy trì ở mức dương trong dài hạn.
“Việc BOJ bình thường hóa chính sách tiền tệ một cách đáng tin cậy hơn đang giúp củng cố kỳ vọng rằng lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản sẽ ổn định ở mức cao hơn”, Masahiko Loo, chiến lược gia cấp cao về trái phiếu tại State Street Investment Management cho biết.
Lợi suất trái phiếu 30 năm của Nhật Bản đã tăng vọt từ mức dưới 2,3% vào đầu năm ngoái lên mức cao kỷ lục 4,27% vào đầu tháng này, trong khi lợi suất trái phiếu 10 năm đạt mức cao nhất trong 30 năm vào tháng này. Chi phí phòng ngừa rủi ro tỷ giá ngày càng tăng đối với nhà đầu tư Nhật Bản nắm giữ trái phiếu nước ngoài cũng là một yếu tố thúc đẩy.
“Trái phiếu chính phủ Nhật Bản đang trở thành một đối thủ đáng gờm trong cuộc cạnh tranh thu hút vốn toàn cầu”, chiến lược gia Masahiko Loo nhận định.
Trong khi đó, theo dữ liệu của BOJ, đầu tư ròng vào trái phiếu chính phủ dài hạn của Mỹ đã chuyển sang âm trong năm nay, với lượng bán ròng đạt mức cao nhất kể từ năm 2022.
Các nhà phân tích cho rằng các bên phát hành trái phiếu - những người trước đây từng trông cậy vào các nhà đầu tư Nhật Bản để hấp thụ lượng trái phiếu phát hành - đang đối mặt với bối cảnh mới, đặc biệt là khi các nền kinh tế phát triển được dự báo sẽ ghi nhận mức thâm hụt ngân sách lớn nhất kể từ năm 2021.
"Trong lịch sử, các nền kinh tế Mỹ và châu Âu đã hưởng lợi lớn từ dòng vốn của các nhà đầu tư trái phiếu Nhật Bản, vì họ luôn tìm kiếm mức sinh lời tốt hơn ở nước ngoài. Khi BOJ tiếp tục quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ, nguồn hỗ trợ này có thể chấm dứt đúng vào thời điểm các thị trường trái phiếu đó cần nhất", ông Scicluna nhận định.
Các chuyên gia phân tích cho rằng xu hướng này vẫn đang ở giai đoạn rất sơ khai và chưa rõ liệu dòng tiền có thực sự được rút trực tiếp từ trái phiếu nước ngoài để chuyển sang trái phiếu trong nước hay không.
Stephen Spratt, chuyên gia chiến lược về lãi suất tại Société Générale cho biết, mặc dù dữ liệu cho thấy các ngân hàng Nhật Bản đang giảm tỷ trọng nắm giữ trái phiếu nước ngoài, nhưng hoạt động mua trái phiếu chính phủ Nhật Bản vẫn chưa tăng một cách rõ rệt hay thuyết phục.
Bất chấp những thay đổi trong danh mục đầu tư của các ngân hàng và công ty bảo hiểm, hiện có rất ít dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư Nhật Bản đang thực hiện một cuộc chuyển dịch quy mô lớn. Theo tính toán của FT dựa trên dữ liệu của Bộ Tài chính Nhật Bản về hoạt động đầu tư của các nhà đầu tư lớn, các quỹ hưu trí đã mua ròng 11.400 tỷ yên trái phiếu nước ngoài dài hạn từ đầu năm đến nay.
Theo các nhà phân tích, ở thời điểm hiện tại, những thay đổi trong hoạt động mua bán trái phiếu của các quỹ hưu trí Nhật Bản dường như chủ yếu là các điều chỉnh mang tính kỹ thuật trước những diễn biến gần đây của thị trường, thay vì phản ánh sự tái phân bổ vốn mang tính căn bản.
“Tôi cho rằng vẫn còn quá sớm để nói rằng dòng vốn đang được hồi hương… việc các nhà đầu tư Nhật Bản mua trái phiếu chính phủ Đức và các nước châu Âu khác cho thấy họ đang tìm kiếm những tài sản an toàn hơn nói chung”, Shoki Omori, chiến lược gia trưởng tại Deutsche Bank nhận định.
