Fitch Ratings dự báo lãi suất chính sách của Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) sẽ tăng nhanh hơn so với nhận định chung của thị trường trong các năm 2026 và 2027, qua đó hỗ trợ đồng yên và làm tăng sức hấp dẫn tương đối của trái phiếu trong nước.
"Khi lạm phát, chính sách tiền tệ và triển vọng tăng trưởng của Nhật Bản đẩy lãi suất thực trong nước lên cao, lợi suất nội địa hấp dẫn hơn sẽ làm giảm động lực để các tổ chức trong nước tìm kiếm các tài sản nước ngoài có lợi suất thấp hơn", các chuyên gia phân tích của Fitch Ratings nhận định trong báo cáo công bố ngày 9/9.
Trong nhiều thập kỷ, lãi suất chạm đáy đã khuyến khích các nhà đầu tư Nhật Bản đẩy mạnh phân bổ vốn sang thị trường nước ngoài để kiếm lợi nhuận, biến quốc gia này thành một trong những nhà xuất khẩu vốn lớn nhất thế giới. Nhật Bản là chủ sở hữu nước ngoài lớn nhất của trái phiếu kho bạc Mỹ với 1.100 tỷ USD, trong khi các nhà đầu tư Nhật Bản nắm giữ gần 5.000 tỷ USD tài sản ở nước ngoài.
Tuần trước, lợi suất trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) kỳ hạn 10 năm đã chạm mốc 3% lần đầu tiên kể từ tháng 9/1996, do những lo ngại của nhà đầu tư về lạm phát, tình hình tài khóa và áp lực ngày càng lớn buộc BOJ phải tăng lãi suất. Thị trường gần như chắc chắn rằng ngân hàng trung ương sẽ nâng lãi suất chủ chốt lên mức 1,25% tại cuộc họp chính sách diễn ra vào tuần tới.
Thị trường tài chính toàn cầu từng chao đảo vào tháng 7 khi Nhật Bản đề cập đến khả năng Quỹ Đầu tư Hưu trí Chính phủ Nhật Bản (GPIF) – với quy mô tài sản 2.000 tỷ USD – sẽ chuyển hướng sang đầu tư vào các tài sản trong nước. Hiện chưa có dấu hiệu nào cho thấy GPIF đang điều chỉnh danh mục đầu tư, nhưng đã xuất hiện những tín hiệu cho thấy các quỹ tổ chức khác của Nhật Bản đang xem xét lại các cơ hội đầu tư tại thị trường nội địa.
Hôm thứ Ba (8/9), Bộ trưởng Y tế Kenichiro Ueno, người phụ trách GPIF cho biết rằng quỹ vẫn đang xem xét liệu có cần điều chỉnh lại cơ cấu phân bổ tài sản hay không.
Bất kỳ dấu hiệu nào về sự hồi hương của dòng vốn, đặc biệt nếu các quỹ hưu trí và nhà đầu tư khác đi theo sự dẫn dắt của GPIF có thể tiếp thêm động lực cho đà tăng của đồng yên bằng cách đảo ngược một số dòng vốn chảy ra đã gây áp lực lên đồng tiền này trong nhiều năm. Sự tăng giá của đồng yên trong tháng này đã khiến nó trở thành đồng tiền có hiệu suất tốt nhất trong nhóm G10.
Ales Koutny, Trưởng bộ phận lãi suất quốc tế tại các quỹ hoạt động của Vanguard Asset Management cho biết: “Nếu lợi suất trong nước tiếp tục tăng, Nhật Bản có thể dần dần giữ được nhiều vốn hơn trong nước…Điều đó không chỉ quan trọng đối với đồng yên và JGB mà còn đối với thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ, châu Âu và các điều kiện huy động vốn trên toàn cầu”.
Theo báo cáo của Fitch Ratings, các ngân hàng lớn của Nhật Bản đang thận trọng tái thiết lập danh mục nắm giữ trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB), trong khi các công ty bảo hiểm nhân thọ đang bán ra các trái phiếu có mức lãi suất coupon thấp hiện có để tái đầu tư vào các trái phiếu có lãi suất coupon cao hơn.
Trước đó, Deutsche Bank ước tính dòng vốn có thể được tái phân bổ vào các tài sản Nhật Bản có thể lên tới 440 tỷ USD trong vài năm tới trong kịch bản cao nhất, với sự tham gia của các quỹ hưu trí, công ty bảo hiểm và nhà đầu tư cá nhân.
Ashwin Binwani, nhà sáng lập công ty đầu tư tư nhân Alpha Binwani Capital cho rằng thị trường vẫn đang đánh giá thấp điều mà ông gọi là “làn sóng hồi hương vốn lớn” của Nhật Bản. Theo ông, tác động đến thị trường toàn cầu không nhất thiết phải đến từ việc các nhà đầu tư Nhật Bản bán tháo các tài sản đang nắm giữ ở nước ngoài. Chỉ cần họ giảm lượng vốn mới rót ra nước ngoài cũng có thể làm mất đi một nguồn cầu lâu nay đối với trái phiếu toàn cầu, qua đó đẩy chi phí vay vốn tăng lên.
James Athey, nhà quản lý quỹ tại Marlborough Investment Management cho rằng chênh lệch lãi suất thu hẹp cùng niềm tin ngày càng lớn vào việc BOJ sẽ tiếp tục thắt chặt chính sách tiền tệ có thể làm nản lòng các giao dịch chênh lệch lãi suất và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch dòng vốn về nước.
“Mọi điều kiện cần thiết đều đã hội tụ với quy mô lớn…Giờ chỉ còn thiếu một mồi lửa kích hoạt mà thôi”, ông cho biết.
