Gần đây, câu chuyện một shipper trở thành giám đốc đầu tư của công ty chứng khoán gây nhiều chú ý. Tuy nhiên, với nhà đầu tư cá nhân, điều quan trọng vẫn là chất lượng chuyên môn và năng lực tư vấn, thay vì những câu chuyện truyền cảm hứng. Bởi vì bên cạnh tiếp xúc thông tin từ báo chí tài chính, báo cáo doanh nghiệp, hay các phân tích chuyên sâu từ công ty chứng khoán, nhà đầu tư còn nhận được rất nhiều khuyến nghị từ đội ngũ môi giới, các hội nhóm đầu tư và mạng xã hội.
Do đó, đội ngũ môi giới chứng khoán đóng vai trò ngày càng quan trọng trong hành trình đầu tư của nhiều cá nhân. Nhiều môi giới tận tâm, đồng hành với khách hàng trong những thời điểm khó khăn nhất, nhưng cũng không ít trường hợp đưa ra các khuyến nghị thiếu căn cứ.
Không khó để bắt gặp những lời khẳng định về khả năng sinh lời gần như chắc chắn của một cổ phiếu hay một đợt chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO) của các môi giới. Thế nhưng, thực tế thị trường luôn vận động theo hướng khó dự báo và không phải dự báo nào cũng trở thành hiện thực.
Nhà đầu tư cá nhân hiện chiếm khoảng 90% thanh khoản thị trường, nhưng phần lớn không có nhiều thời gian theo dõi doanh nghiệp hay phân tích báo cáo tài chính. Vì vậy, họ dễ phụ thuộc vào các khuyến nghị và biến nguồn tham khảo thành cơ sở chính để ra quyết định đầu tư.
Trong những năm gần đây, sự phát triển của mạng xã hội càng làm cho dòng chảy thông tin trở nên phức tạp hơn. Một nhận định, một khuyến nghị hay một tin đồn có thể lan truyền tới hàng nghìn người chỉ trong thời gian ngắn. Điều này tạo ra cơ hội tiếp cận thông tin nhanh hơn, nhưng đồng thời cũng làm gia tăng rủi ro đối với những người thiếu kinh nghiệm.
Ngoài ra, số lượng khách hàng mà mỗi môi giới quản lý ngày càng lớn. Năm 2025, có khoảng 2,5 triệu tài khoản nhà đầu tư cá nhân mở mới, trong khi con số môi giới được cấp phép chỉ 1.997. Như vậy, bình quân một môi giới được cấp phép mới phục vụ gần 1.251 tài khoản nhà đầu tư mở mới.
Điều đó khiến việc tư vấn cá nhân hóa trở nên khó khăn hơn và các hình thức chia sẻ thông tin qua hội nhóm trực tuyến ngày càng phổ biến. Trong môi trường ấy, trách nhiệm sàng lọc và kiểm chứng thông tin cuối cùng vẫn thuộc về nhà đầu tư.
Theo quan sát của người viết, nhiều nhà đầu tư sẵn sàng đặt câu hỏi về triển vọng của một doanh nghiệp nhưng lại ít khi đặt câu hỏi về chính nguồn tin mà họ đang tiếp nhận. Có một số ít nhà đầu tư đặt câu hỏi về nguồn tin thì lại bị môi giới loại ra khỏi nhóm. Trong khi đó, một quyết định đầu tư đúng không chỉ phụ thuộc vào nội dung thông tin, mà còn phụ thuộc vào độ tin cậy của nguồn cung cấp thông tin.
Đó cũng là lý do vai trò của các nguồn tin chính thống ngày càng trở nên quan trọng.
Các báo cáo doanh nghiệp, công bố thông tin trên sở giao dịch chứng khoán, các phân tích có cơ sở dữ liệu rõ ràng từ công ty chứng khoán hay các bài viết trên báo chí tài chính chuyên ngành như Đầu tư Chứng khoán đều là những kênh thông tin giúp nhà đầu tư có thêm cơ sở kiểm chứng.
Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới mục tiêu nâng hạng và thu hút mạnh mẽ hơn các dòng vốn trong nước, quốc tế, yêu cầu về minh bạch thông tin ngày càng được đặt lên hàng đầu. Điều đó không chỉ đặt ra trách nhiệm đối với doanh nghiệp niêm yết, công ty chứng khoán hay các tổ chức trung gian, mà còn đòi hỏi nhà đầu tư phải chủ động nâng cao năng lực tiếp nhận và xử lý thông tin.
Một thị trường phát triển bền vững không thể được xây dựng trên những lời hứa hẹn lợi nhuận hay các tin đồn lan truyền trong hội nhóm. Nền tảng của thị trường phải là dữ liệu minh bạch, thông tin được kiểm chứng và những quyết định đầu tư dựa trên hiểu biết thực chất.
