“Có hiệu lực ngay lập tức, hải quân Mỹ, lực lượng tinh nhuệ nhất thế giới, sẽ bắt đầu quá trình phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz”, Tổng thống Trump cho biết trên nền tảng Truth Social.
Phó Tổng thống Mỹ JD Vance và các đặc phái viên Steve Witkoff và Jared Kushner đã rời Islamabad hôm 12/4 sau 21 giờ đàm phán với các quan chức cấp cao của Iran, do Pakistan làm trung gian, nhằm nỗ lực chấm dứt cuộc chiến kéo dài sáu tuần. Các cuộc đàm phán thất bại đã khiến thỏa thuận ngừng bắn đạt được tuần trước rơi vào tình trạng bấp bênh, và tuyên bố phong toả eo biển của Tổng thống Trump báo hiệu thêm nguy cơ đổ vỡ cho thỏa thuận này.
Eo biển Hormuz là điểm nghẽn năng lượng quan trọng nhất thế giới. Việc phong tỏa hoàn toàn eo biển sẽ càng làm rối loạn thị trường dầu mỏ toàn cầu bằng cách chặn đứng dòng chảy nhỏ giọt còn lại vẫn tiếp tục đi qua tuyến đường thủy này.
Việc phong tỏa cũng sẽ cắt đứt một nguồn tài chính quan trọng đối với Iran, quốc gia vẫn tiếp tục xuất khẩu ở mức tương tự như trước xung đột, đồng thời hưởng lợi từ giá dầu thô tăng vọt. Giá dầu tương lai đã kết thúc tuần trước cao hơn 30% so với trước xung đột, trong khi các nhà giao dịch đang trả mức giá kỷ lục trên 140 USD/thùng cho một số lô hàng thực tế khi họ đang ráo riết tìm nguồn cung.
Bộ Ngoại giao Iran cho biết việc không thể giải quyết được những khác biệt trong một vòng đàm phán duy nhất là điều tự nhiên, đồng thời để ngỏ khả năng đàm phán thêm.
Trong khi đó, Tổng thống Trump không nói Mỹ sẽ thực thi lệnh phong tỏa đối với Iran ở đâu. Nếu Tổng thống Trump ra lệnh cho hải quân phong tỏa chính eo biển, ông sẽ đặt các tài sản quân sự của Mỹ vào nguy cơ bị tên lửa của Iran tấn công. Tuy nhiên, Mỹ có thể dễ dàng áp đặt một cuộc phong tỏa từ khoảng cách xa hơn, ngoài tầm với của phần lớn vũ khí của Iran, chẳng hạn tại Biển Ả Rập và các vùng biển khác.
“Một cuộc phong tỏa eo Hormuz được xem là lựa chọn ít rủi ro hơn so với một chiến dịch quân sự nhằm chiếm giữ đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu then chốt của Iran”, Dennis Ross, cựu nhà ngoại giao và đặc phái viên Trung Đông của Mỹ.
Kể từ khi xung đột bắt đầu, Iran là quốc gia duy nhất có thể xuất khẩu dầu với tốc độ tương đương với mức trước xung đột. Ngược lại, sản lượng của các nước láng giềng đã giảm mạnh khi eo biển Hormuz bị đóng cửa và Iran bắt đầu tấn công các cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng trong khu vực, gây ra cuộc săn lùng dầu thô trên toàn thế giới.
Theo dữ liệu theo dõi tàu chở dầu sơ bộ do Bloomberg tổng hợp, Iran đã xuất khẩu khoảng 1,7 triệu thùng dầu thô và condensate mỗi ngày trong tháng 3. Con số này nhiều hơn cả nước láng giềng Iraq, quốc gia đã vận chuyển dầu với tốc độ vượt xa Iran vào thời điểm trước xung đột
Tổng thống Trump cũng cho rằng việc Iran có thể rải thủy lôi tại tuyến đường chiến lược và đưa ra các yêu cầu thu phí để đảm bảo an toàn cho tàu thuyền là hành vi “tống tiền toàn cầu”, và “các nhà lãnh đạo, đặc biệt là của Mỹ, sẽ không bao giờ chấp nhận bị tống tiền”.
“Không ai trả phí bất hợp pháp sẽ được đi lại an toàn trên biển cả”, Tổng thống Trump cho biết.
