Theo ghi nhận của Bloomberg, mức biến động trên nhiều thị trường vẫn tương đối thấp dù lợi suất tăng, thế giới đối mặt với hai cuộc chiến và các cuộc bầu cử sắp diễn ra tại Pháp, Brazil và Mỹ. S&P 500 dao động trong biên độ hẹp do diễn biến trái chiều giữa các cổ phiếu thành phần. Giá dầu Brent dao động quanh 100-110 USD/thùng, trong khi vàng chịu tác động trái chiều từ lạm phát và nguy cơ lãi suất cao hơn.
Bối cảnh này đặt nhà đầu tư trước hai lựa chọn đều có hạn chế: mua quyền chọn bảo vệ tốn phí nhưng có thể không được bù đắp nếu thị trường không giảm đủ mạnh; trong khi bán quyền chọn tạo thu nhập khi thị trường ổn định nhưng tiềm ẩn tổn thất lớn nếu biến động bất ngờ.
Phòng ngừa bằng nhiều điều kiện
Trước diễn biến trên, các ngân hàng đang giới thiệu những cấu trúc quyền chọn gắn với kịch bản cụ thể trên nhiều thị trường. Một công cụ được chú ý là quyền chọn nhị phân kép (dual binary option), chỉ chi trả khi đồng thời đáp ứng hai điều kiện, chẳng hạn một chỉ số cổ phiếu giảm và một đồng tiền cũng mất giá.
Do khoản chi trả phụ thuộc vào nhiều điều kiện, cấu trúc này có thể giảm chi phí ban đầu so với mua các quyền chọn riêng lẻ. Đổi lại, phạm vi bảo vệ hẹp hơn: nếu chỉ một điều kiện xảy ra, hợp đồng có thể không chi trả dù danh mục bị lỗ.
Theo ông Neeraj Chaudhary, lãnh đạo giao dịch sản phẩm phái sinh tại Bank of America, ngân hàng gần đây ghi nhận các vị thế đặt cược lợi suất sẽ giảm sau đợt tăng. Với cổ phiếu Mỹ, dòng giao dịch chủ yếu tích cực, trong khi tại châu Âu thận trọng hơn. Một số giao dịch kết hợp kịch bản S&P 500 tăng với lãi suất giảm; tại châu Âu, có các vị thế hưởng lợi nếu cổ phiếu ngân hàng và đồng Euro cùng suy yếu.
Tuy nhiên, không phải tất cả giao dịch này đều nhằm bảo vệ danh mục. Cấu trúc hưởng lợi khi S&P 500 tăng và lợi suất giảm cũng có thể là một cách đặt cược vào triển vọng thị trường, tùy thuộc vào tài sản nhà đầu tư đang nắm giữ.
UBS đưa ra ví dụ về rủi ro bầu cử tại Pháp với quyền chọn nhị phân kép kết hợp hai điều kiện: chỉ số Euro Stoxx Banks giảm 5% và EUR/USD giảm 3%, tương ứng đồng Euro mất giá so với USD. Công cụ nhằm bảo vệ nhà đầu tư trước kịch bản cổ phiếu ngân hàng và đồng Euro cùng suy yếu. Nếu chỉ một điều kiện xảy ra, hợp đồng có thể không chi trả dù danh mục bị lỗ.
Cổ phiếu chưa phản ứng mạnh
Sự khác biệt giữa chứng khoán và trái phiếu cũng khiến việc lựa chọn công cụ phòng ngừa trở nên phức tạp hơn. Tỷ lệ giữa VIX, thước đo biến động kỳ vọng của S&P 500, và MOVE, thước đo biến động kỳ vọng trên thị trường trái phiếu Mỹ, đã xuống thấp nhất trong gần hai năm, cho thấy mức lo ngại trên thị trường cổ phiếu thấp hơn tương đối so với thị trường lãi suất.
Ông Stuart Pyott, phụ trách giao dịch tổ chức tại Maven Securities cho biết, cổ phiếu vẫn gần đỉnh và lượng bán còn hạn chế. Các cổ phiếu riêng lẻ vận động khác nhau tiếp tục giữ biến động chỉ số ở mức thấp. Nhu cầu mua quyền chọn bán để bảo vệ chỉ số cũng chưa lớn.
Các chuyên gia tại Maven Securities và JPMorgan còn ghi nhận S&P 500 phản ứng không cân xứng trước biến động lợi suất trái phiếu: chỉ số gần đây tăng mạnh hơn khi lợi suất giảm so với mức giảm khi lợi suất tăng tương ứng.
Mối quan hệ này có thể hỗ trợ cổ phiếu nếu lợi suất trái phiếu hạ nhiệt. Nhưng việc chứng khoán chưa giảm mạnh khi lợi suất tăng không có nghĩa rủi ro đã biến mất; mối quan hệ giữa hai thị trường có thể thay đổi khi triển vọng kinh tế hoặc tâm lý đầu tư biến động.
Thu phí đi cùng rủi ro
Chiến lược bán biến động vẫn thu hút nhà đầu tư, khi bên bán thu phí quyền chọn và hưởng lợi nếu mức biến động thực tế thấp hơn mức phản ánh trong giá quyền chọn. Đổi lại, nhà đầu tư phải gánh rủi ro nếu thị trường chuyển động mạnh.
Ông Adrien Geliot, Tổng giám đốc Premialab cho biết, chiến lược bán biến động vẫn phổ biến. Theo cơ sở dữ liệu của công ty, nhóm này có tổng tài sản quản lý khoảng 92 tỷ USD, lớn hơn nhóm mua biến động.
Dù vậy, các sự kiện chính trị sắp tới khiến chiến lược này không dễ dàng. VIX trong lịch sử có xu hướng tăng vào tháng 10 của các năm bầu cử Mỹ. Bloomberg cũng lưu ý khả năng xuất hiện cú sốc gamma, khi các bên giao dịch quyền chọn phải nhanh chóng điều chỉnh vị thế theo biến động giá, qua đó khuếch đại biến động thị trường.
Sự ổn định hiện tại có thể tạo cơ hội thu phí quyền chọn, nhưng cũng khiến nhà đầu tư dễ đánh giá thấp rủi ro biến động. Bài toán của Phố Wall vì thế không chỉ là chọn công cụ phù hợp, mà còn phải xác định đúng kịch bản cần bảo vệ và điều kiện chi trả của công cụ.
