Năng lực tính toán: Bài toán khó của Anthropic
Trong cuộc thảo luận trực tuyến gần đây, Giám đốc điều hành Anthropic Dario Amodei thừa nhận, năng lực tính toán (compute) là một trong những bài toán kinh doanh khó khăn nhất mà công ty phải giải quyết.
Compute bao gồm hệ thống phần cứng chuyên dụng, chủ yếu là chip xử lý, cùng nguồn điện năng lớn để vận hành các mô hình trí tuệ nhân tạo (AI). Với doanh nghiệp phát triển AI, đây là nguồn lực thiết yếu, nhưng cũng là khoản chi phí rất khó dự báo.
Theo ông Amodei, việc ước tính chính xác nhu cầu năng lực tính toán trước một đến hai năm gần như bất khả thi, do tốc độ phát triển công nghệ và nhu cầu sử dụng AI thay đổi nhanh chóng. Nếu đầu tư quá lớn, doanh nghiệp có thể chịu áp lực tài chính khi công suất không được khai thác hết. Ngược lại, thiếu năng lực tính toán sẽ hạn chế khả năng phục vụ khách hàng, đồng thời ảnh hưởng đến hoạt động nghiên cứu và phát triển các mô hình AI mới.
Để kiểm soát rủi ro, Anthropic lựa chọn chiến lược thuê hạ tầng linh hoạt, thay vì đầu tư lớn ngay từ đầu. Công ty ưu tiên mua một phần năng lực tính toán với chi phí thấp trong giai đoạn đầu, sau đó bổ sung từ thị trường giao ngay khi nhu cầu tăng lên.
Ông Amodei cho biết, Anthropic có lợi thế từ biên lợi nhuận gộp cao và nguồn tiền dự trữ đáng kể. Tại ngày 30/9/2026, doanh nghiệp nắm giữ hơn 95 tỷ USD tiền và các khoản tương đương tiền, cùng 36 tỷ USD đầu tư ngắn hạn.
Tuy nhiên, mô hình thuê hạ tầng cũng khiến công ty phụ thuộc nhiều hơn vào các nhà cung cấp bên ngoài. Trong khi đó, đối thủ như Meta lựa chọn hướng đi đầu tư mạnh vào hệ thống trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán riêng để chủ động nguồn lực.
Rủi ro này đã bộc lộ trong hoạt động thực tế. Theo nhà phân tích Brent Thill của Jefferies, hồi đầu năm nay, một số khách hàng Anthropic phàn nàn về tình trạng gián đoạn dịch vụ thường xuyên, với thời gian hoạt động thấp hơn đáng kể so với đối thủ OpenAI.
Cam kết chi tiêu hạ tầng gần 901 tỷ USD
Để giải quyết áp lực về năng lực tính toán, Anthropic đang mở rộng hợp tác với các nhà cung cấp hạ tầng. Một trong những thỏa thuận đáng chú ý là việc sử dụng trung tâm dữ liệu Colossus 1 tại Memphis, thuộc SpaceX.
Theo thỏa thuận, Anthropic được sử dụng toàn bộ công suất của trung tâm dữ liệu này, với hơn 300 MW và trên 220.000 chip Nvidia. Đây là nguồn lực quan trọng để bổ sung năng lực tính toán trong bối cảnh nhu cầu dịch vụ AI tăng nhanh.
Dù vậy, chi phí cho thỏa thuận này rất lớn. Từ tháng 12/2026, khoản chi cho hạ tầng có thể lên tới 3,1 tỷ USD mỗi tháng. Đáng chú ý, hợp đồng có điều khoản cho phép mỗi bên đơn phương chấm dứt sau khi thông báo trước 90 ngày.
Mức độ phụ thuộc vào đối tác bên ngoài còn thể hiện rõ trong hồ sơ IPO. Tổng cam kết chi tiêu của Anthropic lên tới gần 901 tỷ USD, phần lớn dành cho năng lực tính toán và chip. Trong đó, 71 tỷ USD sẽ đến hạn thanh toán trong vòng một năm, tính đến ngày 30/9/2027; khoảng một nửa tổng cam kết sẽ đến hạn vào năm 2030.
Đáng chú ý, một phần đáng kể hạ tầng của Anthropic do các doanh nghiệp cũng đang cạnh tranh trực tiếp trên thị trường AI cung cấp, trong đó có Google. Điều này đặt Anthropic trước rủi ro: khi các hợp đồng đến hạn đàm phán lại, nếu Google thành công rực rỡ với mô hình Gemini, họ hoàn toàn có thể bóp nghẹt nguồn cung chip máy chủ đối với Anthropic.
Hồ sơ IPO cũng thừa nhận việc chuyển khối lượng công việc lớn sang một nhà cung cấp điện toán đám mây khác là quá trình tốn kém, phức tạp và mất nhiều thời gian, đồng thời có thể gây gián đoạn dịch vụ cho khách hàng.
Như vậy, bài toán của Anthropic không chỉ nằm ở khả năng huy động vốn để mở rộng hoạt động, mà còn ở việc bảo đảm nguồn cung hạ tầng ổn định và kiểm soát các nghĩa vụ chi tiêu dài hạn.
IPO hút vốn nhưng định giá vẫn là dấu hỏi
Bất chấp những rủi ro trên, sức hút của đợt IPO Anthropic vẫn rất lớn. Theo hồ sơ công bố, công ty đặt mục tiêu huy động tối đa 64,4 tỷ USD thông qua IPO và thêm 26 tỷ USD từ phát hành riêng lẻ, trong đó Nvidia cam kết đầu tư 10 tỷ USD. Tổng số vốn dự kiến huy động vượt 90 tỷ USD, đưa thương vụ vào nhóm những đợt phát hành lớn nhất lịch sử.
Nhu cầu đăng ký mua cổ phiếu được cho là đã vượt lượng chào bán tới sáu lần chỉ sau vài ngày. Tuy nhiên, mức đăng ký vượt cung chưa chắc phản ánh đầy đủ nhu cầu đầu tư thực tế. Trong các thương vụ quy mô lớn, nhà đầu tư tổ chức thường đặt lượng đăng ký cao hơn nhu cầu dự kiến nhằm tăng khả năng được phân bổ cổ phiếu.
Bên cạnh đó, hoạt động chuyển nhượng quyền mua thông qua các cấu trúc đầu tư riêng lẻ (SPV) để hưởng chênh lệch trước ngày giao dịch cũng làm dấy lên lo ngại về áp lực bán khi cổ phiếu chính thức lên sàn.
Về định giá, Anthropic hướng tới mức định giá pha loãng hoàn toàn khoảng 1.400 tỷ USD. Trong khi đó, doanh thu quy năm hóa (run rate) của công ty đạt 81 tỷ USD vào cuối tháng 10. Mức định giá này đang tạo ra những quan điểm khác nhau trên thị trường, nhất là khi kỳ vọng của một số cổ đông trước đó còn cao hơn.
Theo chuyên gia Dave Lee, khoảng định giá 1.000 - 2.000 tỷ USD được nhắc đến trong những tuần gần đây cho thấy mức độ kỳ vọng rất lớn của nhà đầu tư đối với triển vọng AI, nhưng cũng đặt ra câu hỏi về nguy cơ hình thành bong bóng định giá.
Theo kế hoạch, giá chào bán cuối cùng dự kiến được xác định ngày 18/11 và cổ phiếu bắt đầu giao dịch từ ngày 19/11.
Đối với nhà đầu tư, sức hút của Anthropic không chỉ nằm ở triển vọng tăng trưởng của thị trường AI, mà còn phụ thuộc vào khả năng chuyển hóa doanh thu thành lợi nhuận bền vững. Năng lực kiểm soát chi phí tính toán, bảo đảm nguồn cung hạ tầng và giảm sự phụ thuộc vào đối tác sẽ là những yếu tố quan trọng quyết định hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp trong dài hạn.