Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương trình bày báo cáo - Ảnh: HL.
Sáng 27/3, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Quốc hội đã họp mở rộng thẩm tra các báo cáo kinh tế, xã hội những tháng đầu năm 2026 và 5 năm 2026-2030. Đây là những nội dung sẽ được trình Quốc hội Khóa XVI xem xét tại Kỳ họp thứ nhất (khai mạc ngày 6/4).
Báo cáo tóm tắt tại phiên họp, Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương khái quát, những tháng đầu năm 2026, trong bối cảnh phải đối mặt với nhiều khó khăn, thách thức, đặc biệt là xung đột tại Trung Đông, chính sách thuế quan của Hoa Kỳ, xung đột địa chính trị tại một số quốc gia, khu vực… tình hình KTXH nước ta tiếp tục đạt được nhiều kết quả nổi bật, bám sát các mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tại Nghị quyết 244/2025/QH15 của Quốc hội.
Về dự kiến Kế hoạch phát triển KTXH 5 năm 2026-2030, tại báo cáo phục vụ phiên thẩm tra, các chỉ tiêu chủ yếu về kinh tế được xác định là phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026 - 2030 từ 10%/năm trở lên. GDP bình quân đầu người đến năm 2030 đạt khoảng 8.500 USD. Tỉ trọng công nghiệp chế biến, chế tạo đạt khoảng 28% GDP. Tỉ trọng kinh tế số đạt khoảng 30% GDP. Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%. Tốc độ tăng năng suất lao động đạt khoảng 8,5%/năm. Giảm tiêu hao năng lượng tính trên đơn vị GDP ở mức 1 - 1,5%/năm. Tỉ lệ đô thị hoá đạt trên 50%.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương cho biết, trên cơ sở phân tích, đánh giá toàn diện những thuận lợi, khó khăn và với quyết tâm cao, căn cứ ý kiến của Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư, chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính đã tiếp tục rà soát, cập nhật, hoàn thiện các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm 5 năm 2026-2030 và năm 2026.
Báo cáo đã dự kiến 5 quan điểm chỉ đạo, điều hành, mục tiêu tổng quát và 30 chỉ tiêu chủ yếu giai đoạn 2026-2030 và 12 nhóm nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu về hoàn thiện thể chế, pháp luật; xác lập mô hình tăng trưởng mới; huy động nguồn lực; phát triển văn hóa, giáo dục, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, hệ thống kết cấu hạ tầng; quản lý và sử dụng hiệu quả tài nguyên, ứng phó với biến đổi khí hậu; tăng cường quốc phòng, an ninh, đẩy mạnh đối ngoại; nâng cao hiệu quả công tác thông tin, tuyên truyền…
Trong tổ chức thực hiện, Chính phủ sẽ tiếp tục chỉ đạo các cơ quan theo dõi sát diễn biến tình hình, điều hành chủ động, linh hoạt, thích ứng với tình hình mới; tăng cường phân tích, dự báo, đánh giá tác động đến các động lực tăng trưởng; xây dựng các kịch bản, phương án ứng phó với các “cú sốc” từ bên ngoài, giải pháp bảo đảm thực hiện mục tiêu đề ra.
Thứ trưởng Trần Quốc Phương cũng nêu các giải pháp được Chính phủ nhấn mạnh, bổ sung, như hoàn thiện thể chế, pháp luật về sản xuất kinh doanh, đầu tư, đấu thầu, đất đai…, hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức kỹ thuật; nâng cao năng lực cán bộ cấp cơ sở. Rà soát các vướng mắc trong đầu tư công, sớm tổng kết và đánh giá nguồn lực đầu tư công, trên cơ sở đó nghiên cứu gộp hai Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước.
Giải pháp tiếp theo là tăng cường quản lý công tác đấu giá đất bảo đảm công khai, minh bạch, chống đẩy giá, trục lợi. Hoàn thiện sớm hệ thống quy hoạch với tầm nhìn dài hạn. Nâng cao năng lực phân tích, dự báo, thống kê; quản trị rủi ro, sẵn sàng phương án ứng phó với tình huống bất ngờ, chống khủng hoảng kinh tế, bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh lương thực… Đánh giá rõ hơn tác động bất ổn của tình hình thế giới năm 2026, bổ sung giải pháp vượt qua khó khăn của năm 2026, bứt phá trong giai đoạn 2027-2030 để hoàn thành mục tiêu Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.
Bổ sung giải pháp nghiên cứu lộ trình sớm thống nhất đầu mối quản lý nhà nước trong các lĩnh vực còn chồng chéo chức năng, nhiệm vụ. Có định hướng, giải pháp hiệu quả để phát triển ngành công nghiệp đóng tàu, kinh tế biển, kinh tế cửa khẩu, kinh tế rừng, Thứ trưởng cho hay.
Giải pháp mới nữa được lãnh đạo Bộ Tài chính nêu là nâng cao chất lượng tăng trưởng, năng suất lao động; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, các ngành, lĩnh vực mới, khai thác không gian phát triển mới (không gian tầm thấp, không gian ngầm, không gian biển…)… Có giải pháp đồng bộ, quyết liệt, cụ thể hơn trong xử lý tài sản công dôi dư. Tăng cường ứng dụng khoa học công nghệ trong xử lý rác thải. Sớm ban hành đầy đủ văn bản hướng dẫn về chuyển đổi số, về sử dụng kinh phí cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Chính phủ cũng nhấn mạnh phát huy nguồn lực về vốn, trí tuệ, thị trường trên 102 triệu dân; hạch toán và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội dự án đầu tư công; đầu tư hiệu quả ra nước ngoài. Tập trung phát triển thị trường lao động hiện đại, linh hoạt, đa dạng, hiệu quả gắn với nâng cao năng suất lao động.
Bổ sung các giải pháp tối ưu nguồn lực từ tài nguyên đất đai để phục vụ cho tăng trưởng. Bổ sung thêm các giải pháp cải thiện tình trạng ô nhiễm môi trường tại các đô thị, cụm công nghiệp, làng nghề… Tổng kết cơ chế đặc thù đang áp dụng cho các địa phương để thể chế hóa thành chính sách chung. Phát triển thị trường vốn, khoa học và công nghệ, bất động sản an toàn, minh bạch, hiệu quả, bền vững.
Theo Thứ trưởng, Chính phủ cũng đã bổ sung Phụ lục về 53 chỉ tiêu chủ yếu của các ngành, lĩnh vực, chỉ tiêu tăng trưởng GRDP cụ thể của các địa phương trong năm 2026 và 05 năm 2026-2030 để thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số”.
Cùng đó là bổ sung Phụ lục về các nhiệm vụ trọng tâm, có thời hạn cụ thể cần thực hiện trong năm 2026 với mục tiêu phấn đấu thực hiện mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 và giai đoạn 2026-2030.
