Thanh tra tỉnh Đắk Lắk phát hiện một số tồn tại trong quản lý khoáng sản ở Đắk Lắk.
Thanh tra tỉnh Đắk Lắk vừa ban hành kết luận thanh tra về công tác quản lý, cấp phép và khai thác khoáng sản trên địa bàn tỉnh. Kết quả cho thấy, bên cạnh những mặt tích cực, lĩnh vực này vẫn còn nhiều tồn tại, hạn chế trong quản lý, thực hiện nghĩa vụ tài chính và bảo vệ môi trường.
Theo kết luận, hoạt động khai thác khoáng sản cơ bản được thực hiện theo quy hoạch được phê duyệt. Công tác cấp phép, giải quyết thủ tục hành chính và thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường được quan tâm, tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư thăm dò, khai thác khoáng sản.
Tuy nhiên, quá trình thanh tra đã phát hiện một số sai sót trong cấp phép và hoạt động khai thác tại các doanh nghiệp.
Nhiều doanh nghiệp chưa kiểm soát chặt hoạt động khai thác
Về trình tự, thủ tục cấp phép, hồ sơ cấp giấy phép khai thác đất làm vật liệu san lấp cho Công ty Cổ phần Đầu tư Khoáng sản HQ Việt Nam bị chậm 187 ngày làm việc so với thời hạn quy định. Tương tự, hồ sơ cấp phép cho Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng - Thương mại Bình An cũng chậm 48 ngày làm việc.
Đối với hoạt động khai thác, Thanh tra tỉnh phát hiện một số doanh nghiệp chậm triển khai theo thiết kế, chưa tuân thủ đầy đủ quy trình khai thác và thực hiện chưa nghiêm các quy định về bảo vệ môi trường.
Đáng chú ý, một số mỏ lắp đặt camera nhưng không sử dụng, mang tính hình thức, đối phó. Khối lượng khoáng sản nguyên khai chưa được kiểm soát chặt chẽ bằng thiết bị cân trước khi đưa vào chế biến hoặc vận chuyển ra khỏi khu vực khai thác. Một số trạm cân chưa được bố trí tại vị trí có thể kiểm soát triệt để lượng khoáng sản đưa ra ngoài.
Bên cạnh đó, thiết bị cân, thiết bị đo đạc và giám sát hành trình tại một số đơn vị chưa có khả năng kết nối, phân tích, chia sẻ dữ liệu tự động với hệ thống thông tin về hoạt động khoáng sản theo quy định.
![]() |
Nhiều tổ chức khai thác khoáng sản nợ thuế, phí với số tiền hàng chục tỷ đồng. |
32 doanh nghiệp còn nợ khoảng 90 tỷ đồng thuế, phí
Về nghĩa vụ tài chính, kết quả thanh tra cho thấy có 32 tổ chức hoạt động khoáng sản chưa thực hiện đầy đủ các khoản thuế, phí với tổng số tiền khoảng 90 tỷ đồng.
Trong đó, nợ tiền cấp quyền khai thác khoáng sản khoảng 80 tỷ đồng, thuế tài nguyên 7 tỷ đồng và phí bảo vệ môi trường 2,2 tỷ đồng.
Nguyên nhân được xác định do một số doanh nghiệp có kiến nghị liên quan đến điều chỉnh giấy phép, truy thu tiền cấp quyền nhưng chưa được xử lý kịp thời. Một số đơn vị khác đã ngừng hoạt động, bỏ địa chỉ kinh doanh hoặc chưa hoàn tất hợp đồng thuê đất.
Thuế tỉnh đã ban hành nhiều văn bản đôn đốc, thực hiện các biện pháp cưỡng chế nhằm thu hồi các khoản nợ chậm nộp, nợ đọng kéo dài. Đồng thời, các doanh nghiệp khoáng sản còn nợ thuế được đưa vào diện xử lý của Ban Chỉ đạo đôn đốc và chống thất thu ngân sách nhà nước tỉnh Đắk Lắk.
Trong công tác quản lý đất đai, thanh tra ghi nhận quy hoạch tỉnh đã xác định các khu vực dành cho hoạt động khoáng sản. Tuy nhiên, quy hoạch sử dụng đất cấp xã, phường (trước đây là cấp huyện) chưa được điều chỉnh đồng bộ. Một số khu vực đã quy hoạch khoáng sản nhưng vẫn đồng thời được quy hoạch các loại đất khác như đất trồng cây lâu năm, đất nông nghiệp, rừng sản xuất, giao thông, thủy lợi và lâm nghiệp. Điều này gây vướng mắc trong quá trình thực hiện kế hoạch đấu giá quyền khai thác khoáng sản.
Ngoài ra, một số đơn vị khai thác cát, sỏi lòng sông chưa được thuê đất mặt nước để hoạt động. Một số dự án đã được cấp giấy phép khai thác nhưng chưa hoàn thành thủ tục đất đai, chưa được UBND tỉnh cho thuê đất nên chưa thể triển khai khai thác.
Các dự án gặp vướng mắc gồm: khai thác đất san lấp tại thôn Tân Lập, xã Tuy An Nam của Công ty Cổ phần Thương mại - Dịch vụ Huy Thiên Phú; khai thác cát san lấp tại thôn Phú Dương, phường Sông Cầu của Công ty TNHH Xây dựng Việt Phát Đạt; khai thác đá vật liệu xây dựng thông thường tại thôn Phú Thạnh, xã Tuy An Nam của Công ty TNHH Sản xuất và Xây dựng Hoàng Minh; khai thác đá ốp lát tại Buôn Ngô B, xã Cư Pui của Công ty TNHH Quốc Duy.
Kiến nghị kiểm điểm trách nhiệm, thu hồi dứt điểm nợ thuế
Công tác ký quỹ cải tạo, phục hồi môi trường cũng còn nhiều hạn chế. Toàn tỉnh có 17 tổ chức khai thác khoáng sản chưa thực hiện hoặc thực hiện chưa đầy đủ nghĩa vụ ký quỹ, với tổng số tiền khoảng 9,4 tỷ đồng.
Đáng chú ý, trong số 53 mỏ khoáng sản trúng đấu giá, đến nay mới có 14 mỏ hoàn tất thủ tục và được UBND tỉnh cấp giấy phép khai thác. Tiến độ cấp phép còn chậm, ảnh hưởng đến việc đưa các mỏ vào hoạt động, chưa đáp ứng kịp thời nhu cầu vật liệu phục vụ thi công các dự án, công trình trên địa bàn.
Theo Thanh tra tỉnh, nguyên nhân chủ yếu là quy trình cấp phép khoáng sản trải qua nhiều bước, liên quan đến nhiều hồ sơ, quy định pháp luật và cơ quan chuyên môn. Bên cạnh đó, một số đơn vị chưa phối hợp tốt trong thẩm định hồ sơ, chậm tham gia ý kiến về chủ trương đầu tư, chưa tích cực phối hợp với nhà đầu tư trong công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng.
Thanh tra tỉnh Đắk Lắk xác định trách nhiệm đối với những tồn tại, hạn chế nêu trên thuộc về Giám đốc, Phó Giám đốc Sở phụ trách lĩnh vực khoáng sản, môi trường; Trưởng phòng Địa chất và Khoáng sản, Chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường cùng các công chức liên quan thuộc Sở Nông nghiệp và Môi trường trong thời kỳ thanh tra. Trách nhiệm cũng thuộc về các chủ đầu tư dự án hoạt động trong lĩnh vực khoáng sản.
Từ kết quả thanh tra, Chánh Thanh tra tỉnh kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh chỉ đạo tổ chức kiểm điểm, rút kinh nghiệm đối với các tập thể, cá nhân có khuyết điểm.
Đồng thời, chỉ đạo Thuế tỉnh đôn đốc, thu hồi dứt điểm các khoản thuế, phí còn nợ của các chủ đầu tư hoạt động khoáng sản; áp dụng các biện pháp quản lý thuế và cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về thuế theo đúng quy định.
