Ảnh minh họa.
Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Bộ Tài chính, cho ý kiến về các nội dung thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng đối với kết quả rà soát một số nội dung của Dự án đầu tư đường cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng.
Đúng trình tự, thủ tục
Theo ông Lê Anh Tuấn – Thứ trưởng Bộ Xây dựng, căn cứ Điều 91 Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định số 33/2025/NĐ-CP ngày 25/2/2025 của Chính phủ, các chức năng, nhiệm vụ chính về quản lý nhà nước của Bộ liên quan đến dự án đầu tư gồm ban hành văn bản quy phạm pháp luật về xây dựng; ban hành tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, công bố định mức, giá xây dựng, chỉ số giá xây dựng; hướng dẫn, kiểm tra và đánh giá việc thực hiện công tác quản lý dự án đầu tư xây dựng.
Đến thời điểm hiện nay, Bộ Xây dựng nhận thấy các nội dung của Dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng liên quan đến nhiệm vụ quản lý nhà nước nói trên của Bộ đã hoàn thành. UBND tỉnh Cao Bằng chịu trách nhiệm tổ chức triển khai công tác chuẩn bị đầu tư và thực hiện đầu tư Dự án được giao.
Liên quan đến trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư, Dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng thuộc danh mục dự án, công trình quan trọng giai đoạn 2020 - 2030 trong Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Trên cơ sở nhiệm vụ được Thủ tướng Chính phủ giao, UBND tỉnh Cao Bằng đã tổ chức nghiên cứu Dự án. Với sơ bộ tổng mức đầu tư khoảng 29.300 tỷ đồng, Dự án được xác định thuộc nhóm A, do đó HĐND tỉnh Cao Bằng là cấp có thẩm quyền quyết định chủ trương đầu tư theo quy định tại khoản 5 Điều 18 Luật Đầu tư công.
Trong quá trình lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, Hội đồng thẩm định tỉnh Cao Bằng đã có Báo cáo kết quả thẩm định số 930/BC-HĐTĐ ngày 1/4/2026. Cùng ngày, UBND tỉnh Cao Bằng có Tờ trình số 935/TTr-UBND trình HĐND tỉnh xem xét, quyết định chủ trương đầu tư Dự án.
Ngày 3/4/2026, HĐND tỉnh Cao Bằng đã ban hành Nghị quyết số 25/NQ-HĐND quyết định chủ trương đầu tư Dự án.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đánh giá trình tự, thủ tục quyết định chủ trương đầu tư Dự án đã cơ bản được thực hiện theo quy định của pháp luật. UBND tỉnh Cao Bằng chịu trách nhiệm về việc xác định trình tự, thủ tục và thẩm quyền thực hiện chủ trương đầu tư Dự án.
Riêng việc thẩm định, đánh giá nguồn vốn và khả năng cân đối vốn ngân sách trung ương, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính có ý kiến theo yêu cầu của lãnh đạo Chính phủ. Trong quá trình triển khai các bước tiếp theo, Bộ Xây dựng đề nghị tiếp tục rà soát, cập nhật các quy định của Luật Xây dựng số 135/2025/QH15 và các văn bản hướng dẫn có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.
Theo quy hoạch ngành quốc gia được duyệt, cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng có điểm đầu kết nối với cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, điểm cuối giao với đường Võ Nguyên Giáp, quy mô 4 làn xe và tiến trình đầu tư trước năm 2030.
Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi đề xuất đầu tư đoạn tuyến từ vị trí kết nối với cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đến phường Tân Giang, cách điểm cuối theo quy hoạch khoảng 7 km, với quy mô 4 làn xe, hoàn thành trong giai đoạn 2026 - 2030. Bộ Xây dựng đánh giá phương án này cơ bản phù hợp với định hướng quy hoạch.
Tuy nhiên, Quy hoạch mạng lưới đường bộ đã được điều chỉnh tại Quyết định số 1088/QĐ-BXD ngày 30/6/2026, trong đó điểm cuối cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng được điều chỉnh để kết nối với cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, đồng thời bổ sung cao tốc vành đai miền núi phía Bắc (CT.12). Vì vậy, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng tiếp tục rà soát, xác định vị trí điểm cuối của Dự án phù hợp với quy hoạch mới.
Về quy mô đầu tư, theo dự báo, đến năm 2050 nhu cầu vận tải trên tuyến đạt khoảng 21.700 - 36.000 xe con quy đổi/ngày đêm. Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đánh giá phương án đầu tư 4 làn xe cao tốc là phù hợp với quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật và định hướng quy hoạch.
Với đặc điểm địa hình khó khăn của khu vực, việc lựa chọn vận tốc thiết kế 80 km/h cũng được đánh giá là có cơ sở và bảo đảm đồng bộ với cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn.
Đáng chú ý, sơ bộ tổng mức đầu tư Dự án khoảng 29.300 tỷ đồng, gồm 1.611 tỷ đồng chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; 22.511 tỷ đồng chi phí xây dựng, thiết bị; 1.769 tỷ đồng chi phí quản lý dự án, tư vấn và chi phí khác; 3.409 tỷ đồng chi phí dự phòng.
Qua so sánh, Bộ Xây dựng cho biết suất đầu tư trung bình cho công tác giải phóng mặt bằng của Dự án khoảng 1,76 tỷ đồng/ha, thấp hơn mức khoảng 3,42 tỷ đồng/ha của Dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn đang triển khai thi công. Tuy nhiên, chi phí thực tế còn phụ thuộc vào khối lượng giải phóng mặt bằng cũng như cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư.
Đối với phần tuyến đường, chi phí đầu tư trung bình khoảng 105,8 tỷ đồng/km, thấp hơn suất đầu tư khoảng 123,19 tỷ đồng/km theo Quyết định số 409/QĐ-BXD ngày 11/4/2025 của Bộ Xây dựng.
Trong các bước tiếp theo, Bộ Xây dựng đề nghị UBND tỉnh Cao Bằng tiếp tục khảo sát, thiết kế chi tiết, đặc biệt đối với các công trình cầu, 3 hầm, nút giao liên thông và trung tâm điều hành giao thông, qua đó lựa chọn giải pháp tối ưu về kinh tế - kỹ thuật, bảo đảm an toàn, ổn định và bền vững công trình.
Đồng thời, địa phương cần rà soát, cập nhật khối lượng, định mức và đơn giá để xác định tổng mức đầu tư theo nguyên tắc tính đúng, tính đủ; phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước của Bộ Xây dựng trong nghiên cứu các hạng mục phục vụ giai đoạn vận hành, khai thác.
“UBND tỉnh Cao Bằng cần rà soát tiến độ triển khai Dự án, bảo đảm phù hợp với yêu cầu tại Chương trình hành động của Ban Chấp hành Trung ương Đảng; đồng thời xác định nhu cầu vốn giai đoạn 2026 - 2030 sát với khả năng giải ngân thực tế, bảo đảm hiệu quả sử dụng vốn”, lãnh đạo Bộ Xây dựng nêu quan điểm.
 |
Nhiều lợi ích lớn
Về hiệu quả kinh tế - xã hội, theo báo cáo của UBND tỉnh Cao Bằng, việc hoàn thành và đưa cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng vào khai thác sẽ giúp rút ngắn cự ly, thời gian hành trình, nâng cao chất lượng vận tải và an toàn giao thông.
Các lợi ích trực tiếp của Dự án gồm tiết kiệm chi phí vận hành phương tiện, thời gian đi lại; giảm thiệt hại do tai nạn giao thông và các chi phí liên quan đến môi trường.
Kết quả tính toán bước đầu cho thấy Dự án có hiệu quả về kinh tế - xã hội, với giá trị hiện tại ròng (ENPV) khoảng 1.496 tỷ đồng, tỷ suất nội hoàn kinh tế (EIRR) khoảng 13,5% và tỷ số lợi ích - chi phí khoảng 1,08.
Qua rà soát, Bộ Xây dựng đánh giá phương pháp tính toán hiệu quả kinh tế - xã hội của Dự án có cơ sở khoa học. Tuy nhiên, kết quả còn phụ thuộc vào độ tin cậy của các thông số đầu vào, nhất là dự báo nhu cầu vận tải, chi phí vận hành phương tiện và giá trị thời gian của người tham gia giao thông. Vì vậy, các số liệu này cần tiếp tục được khảo sát, cập nhật và hoàn thiện trong những bước tiếp theo.
Bên cạnh những lợi ích có thể lượng hóa, Dự án còn được kỳ vọng mở rộng không gian phát triển đô thị, công nghiệp và dịch vụ dọc tuyến; gia tăng giá trị đất đai, khả năng thu hút đầu tư; thúc đẩy lưu chuyển lao động, phát triển dịch vụ vận tải và tạo thêm việc làm trong quá trình xây dựng, vận hành.
Đặc biệt, việc cải thiện kết nối giao thông còn góp phần nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội đối với người dân tại khu vực khó khăn và đồng bào dân tộc thiểu số.
Trên cơ sở đó, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính xem xét, bổ sung đánh giá toàn diện hiệu quả đầu tư tổng thể của Dự án trong mối liên hệ với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của vùng và cả nước, gắn với nguồn lực chung của quốc gia.
Đáng chú ý, trong công văn cho ý kiến, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính tổng hợp, đánh giá toàn diện Dự án, xem xét cân đối, bố trí vốn để triển khai, qua đó góp phần hoàn thiện kết cấu hạ tầng giao thông, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện mục tiêu tăng trưởng “2 con số” và các mục tiêu đề ra tại Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng.
Trước đó, vào cuối tháng 7/2026, UBND tỉnh Cao Bằng đã có văn bản đề nghị Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Xây dựng, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công Thương, UBND tỉnh Thái Nguyên và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Thái Nguyên tham gia ý kiến đối với hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường bộ cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng.
Theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi do Liên danh Công ty cổ phần Tư vấn thiết kế xây dựng Đại Phong - Công ty cổ phần Tư vấn xây dựng A2Z lập, Dự án có điểm đầu tại Km0+000, kết nối với cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn thuộc địa phận phường Bắc Kạn, tỉnh Thái Nguyên và điểm cuối tại Km82+500, thuộc phường Tân Giang, tỉnh Cao Bằng.
Tuyến cao tốc có tổng chiều dài 82,5 km, trong đó đoạn qua tỉnh Thái Nguyên dài 60,66 km và đoạn qua tỉnh Cao Bằng dài 21,84 km.
Ngoài tuyến chính, Dự án còn đầu tư 13,5 km đường kết nối trung tâm tỉnh Cao Bằng, gồm tuyến kết nối với đường Võ Nguyên Giáp dài 7,5 km, nhánh rẽ trái kết nối với Quốc lộ 3 dài 5 km và nhánh rẽ phải kết nối với tuyến tránh TP. Cao Bằng dài 1 km.
Tuyến cao tốc được thiết kế theo tiêu chuẩn đường cao tốc cấp 80, tốc độ thiết kế 80 km/h; quy mô hoàn chỉnh 4 làn xe, nền đường rộng 22 m, phù hợp với Quy hoạch mạng lưới đường bộ Việt Nam thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050. Các công trình cầu được thiết kế đồng bộ với mặt cắt ngang tuyến theo tiêu chuẩn hiện hành.
Dự án được đề xuất đầu tư theo hình thức đầu tư công, sử dụng nguồn vốn ngân sách trung ương, với tổng mức đầu tư khoảng 29.300 tỷ đồng.
Theo hồ sơ Báo cáo nghiên cứu khả thi, Dự án là đoạn cuối của tuyến cao tốc CT.07 (Hà Nội - Thái Nguyên - Chợ Mới - Bắc Kạn - Cao Bằng) theo Quy hoạch mạng lưới đường bộ thời kỳ 2021 - 2030, tầm nhìn đến năm 2050.
Việc đầu tư Dự án nhằm hoàn thiện trục cao tốc hướng tâm từ Thủ đô Hà Nội lên khu vực Đông Bắc, tạo đột phá về kết nối liên vùng, mở ra không gian phát triển mới và khai thác hiệu quả tiềm năng phát triển dịch vụ, du lịch của tỉnh Thái Nguyên, tỉnh Cao Bằng và khu vực Đông Bắc.
Khi hoàn thành, tuyến cao tốc sẽ góp phần giảm tải cho Quốc lộ 3 và Quốc lộ 279, nâng cao năng lực kết nối giao thông, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng không gian phát triển của tỉnh Cao Bằng và khu vực lân cận, đồng thời tăng cường bảo đảm quốc phòng, an ninh.
