Các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thường xuyên thiết lập và lưu trữ đầy đủ thông tin liên quan trong suốt quá trình hoạt động dưới dạng cơ sở dữ liệu.
Bộ Công thương vừa ban hành Thông tư 11/2026/TT-BCT quy định về truy xuất nguồn gốc thực phẩm thuộc phạm vi quản lý của Bộ.
Thông tư ra đời nhằm tăng cường minh bạch thông tin, nâng cao hiệu quả quản lý và bảo đảm an toàn thực phẩm trong toàn bộ quá trình sản xuất, kinh doanh.
Theo quy định, hoạt động truy xuất nguồn gốc thực phẩm được thực hiện theo nguyên tắc “một bước trước - một bước sau”.
Tức là, mỗi cơ sở sản xuất, kinh doanh phải xác định được nguồn cung cấp của nguyên liệu, bán thành phẩm ở công đoạn liền trước và xác định được đơn vị tiếp nhận sản phẩm ở công đoạn liền sau.
Toàn bộ thông tin sau mỗi công đoạn phải được mã hóa và nhận diện bằng phương thức phù hợp nhằm phục vụ việc truy xuất khi cần thiết.
Thông tư yêu cầu các cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm phải thường xuyên thiết lập và lưu trữ đầy đủ thông tin liên quan trong suốt quá trình hoạt động dưới dạng cơ sở dữ liệu.
Các dữ liệu này bao gồm thông tin về nguyên liệu, quá trình sản xuất, kiểm nghiệm, lưu thông và phân phối sản phẩm.
Khi thực hiện truy xuất nguồn gốc, cơ sở được sử dụng thông tin trích xuất từ cơ sở dữ liệu do mình thiết lập theo quy định tại Điều 5 của Thông tư, đồng thời có thể khai thác các nguồn thông tin liên quan khác.
Đáng chú ý, Thông tư cũng quy định việc kết nối cơ sở dữ liệu của doanh nghiệp với Hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm của Bộ Công thương, qua đó tạo sự đồng bộ và hỗ trợ công tác quản lý nhà nước.
Về quy trình thực hiện truy xuất, quy định nêu rõ, cơ sở sản xuất thực phẩm tiến hành truy xuất nguồn gốc thực phẩm ngay khi tự giám sát, phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn hoặc vi phạm quy định của pháp luật hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước có thẩm quyền.
Theo đó, phải dựa vào thông tin ban đầu (tên sản phẩm, mã lô, ngày sản xuất) xác định chính xác các thông tin có liên quan của lô sản phẩm thực phẩm cần truy xuất. Rà soát hồ sơ sản xuất, hồ sơ kiểm nghiệm của lô sản phẩm thực phẩm để xác định nguyên nhân. Liên hệ ngay với (các) nhà cung cấp nguyên liệu/bán thành phẩm, bao bì của lô sản phẩm thực phẩm để yêu cầu thông tin liên quan.
Tiếp đến, cơ sở sản xuất phải gửi thông báo khẩn cấp đến các nhà phân phối, đại lý đã nhận lô sản phẩm thực phẩm, yêu cầu cung cấp báo cáo về số lượng đã bán, số lượng tồn kho để thực hiện tự thu hồi sản phẩm; Phân tích, xác định nguyên nhân gây mất an toàn đối với lô sản phẩm thực phẩm phải truy xuất.
Sau khi hoàn tất quá trình truy xuất, cơ sở sản xuất tiến hành lập báo cáo kết quả thực hiện việc truy xuất nguồn gốc thực phẩm nêu rõ kết quả thu hồi và xử lý sản phẩm thực phẩm; nguyên nhân, kết quả áp dụng các biện pháp khắc phục gửi về cơ quan có thẩm quyền.
Bên cạnh đó, cơ sở kinh doanh thực phẩm có trách nhiệm gửi thông báo khẩn cấp đến cơ sở sản xuất thực phẩm ngay khi tự giám sát, phát hiện thực phẩm không bảo đảm an toàn, vi phạm quy định của pháp luật hoặc khi có yêu cầu của cơ quan nhà nước; phối hợp chặt chẽ với cơ sở sản xuất thực phẩm để tiến hành truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Bộ Công thương lưu ý, trong quá trình thanh tra, kiểm tra, nếu cơ quan nhà nước có thẩm quyền phát hiện thực phẩm vi phạm quy định về an toàn thực phẩm, cơ quan chức năng sẽ ban hành văn bản yêu cầu cơ sở sản xuất, kinh doanh thực hiện truy xuất nguồn gốc theo Điều 7 của Thông tư, cũng như gửi cảnh báo về thực phẩm được kết luận là vi phạm quy định của pháp luật về an toàn thực phẩm trên Cổng thông tin truy xuất.
Việc này nhằm kịp thời thông tin đến các tổ chức, cá nhân liên quan và người tiêu dùng về sản phẩm hàng hóa vi phạm.
