Điểm đáng chú ý là các quy định mới siết chặt hoạt động thương nhân mua gom hàng hóa nhập khẩu đã hưởng định mức miễn thuế của cư dân biên giới.
Cụ thể, khi mua gom tại khu vực chợ biên giới, thương nhân phải làm thủ tục hải quan như đối với hàng nhập khẩu qua cửa khẩu, bao gồm khai báo thông tin số tờ khai cư dân biên giới và đính kèm tờ khai lên hệ thống điện tử. Thời hạn nộp hồ sơ hải quan chậm nhất là 30 ngày kể từ ngày mua gom.
Đặc biệt, thương nhân chỉ được bán hoặc vận chuyển hàng hóa mua gom ra khỏi khu vực cửa khẩu, địa điểm tập kết vào nội địa khi đã hoàn thành thủ tục hải quan, nộp đầy đủ các khoản thuế và lệ phí. Tờ khai hải quan hoàn thành thủ tục sẽ được sử dụng làm chứng từ lưu hành, vận chuyển vào nội địa.
Bên cạnh đó, hàng hóa mua gom phải tập kết đầy đủ tại các kho, bãi, địa điểm kiểm tra, giám sát hải quan tập trung tại khu vực cửa khẩu để phục vụ kiểm tra. Trường hợp hàng mua gom được vận chuyển, đưa vào lưu thông trong nội địa, thương nhân bắt buộc phải lập hóa đơn điện tử theo quy định của pháp luật.
Thông tư 154/2026/TT-BTC cũng quy định cư dân phải thực hiện khai báo đầy đủ các chỉ tiêu thông tin qua hệ thống xử lý dữ liệu điện tử hải quan trước khi vận chuyển hàng qua biên giới. Trường hợp hệ thống gặp sự cố mới thực hiện khai báo trên tờ khai giấy.
Hàng hóa cư dân mua bán, trao đổi phải làm thủ tục hải quan và nộp đủ thuế đối với phần vượt định mức miễn thuế. Hàng hóa nhập khẩu vượt định mức bắt buộc phải kiểm tra thực tế. Đáng chú ý, cư dân biên giới chỉ được phép nhập khẩu các mặt hàng thuộc đúng Danh mục hàng hóa mua bán, trao đổi cư dân biên giới theo quy định của Bộ Công thương.
Đối với các cửa khẩu, lối mở chưa có điểm thu của Kho bạc Nhà nước hoặc ngân hàng thương mại, cơ quan Hải quan sẽ trực tiếp thu thuế bằng tiền mặt hoặc các phương thức thanh toán điện tử như ví điện tử, ứng dụng ngân hàng số, thẻ ngân hàng.
Trường hợp hàng hóa nhập khẩu của cư dân trong định mức miễn thuế nhưng không sử dụng cho nhu cầu sản xuất, tiêu dùng cá nhân mà bán nhượng lại, cư dân phải giao lại tờ khai hàng nhập khẩu để thương nhân mua gom thực hiện khai báo, đăng ký với cơ quan Hải quan.
Thông tư 154/2026/TT-BTC sẽ chính thức có hiệu lực thi hành từ ngày 1/1/2027.
