Ngài Didier Le Bret, Đại sứ Pháp tại Việt Nam
Đại sứ đánh giá thế nào về quan hệ hợp tác kinh tế và thương mại hiện nay giữa Việt Nam và Pháp. Theo Đại sứ, những lĩnh vực nào có tiềm năng phát triển nhất?
Hai nước Việt - Pháp có nền tảng hợp tác vững chắc, được xây dựng trên mối liên kết nhân dân lâu đời và sự tin cậy lẫn nhau. Tôi đặc biệt ấn tượng trước sự năng động, cởi mở và niềm tin của Việt Nam vào con đường phát triển của mình. Tôi đã đến thăm Việt Nam lần đầu tiên cách đây khoảng 15 năm và có thể nhận thấy những chuyển đổi đáng kinh ngạc cũng như những thành tựu nổi bật của Việt Nam trong tăng trưởng kinh tế và giảm nghèo.
Hiện nay, có khoảng 250 doanh nghiệp Pháp đang hoạt động tại Việt Nam; đặc biệt, 40 doanh nghiệp có tên trong Chỉ số CAC 40 (chỉ số chứng khoán chuẩn mực và quan trọng nhất của nước Pháp) đều đã thành lập chi nhánh hoặc công ty con tại đây. Điều này cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp Pháp vào triển vọng phát triển dài hạn của Việt Nam. Tuy nhiên, sự cạnh tranh từ các nền kinh tế trong khu vực như Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, Thái Lan, Trung Quốc ngày càng mạnh mẽ, các doanh nghiệp Pháp cần củng cố sự hiện diện và thích ứng với những nhu cầu đang thay đổi của Việt Nam.
Khoa học và công nghệ ngày càng đóng vai trò quan trọng trong các mục tiêu phát triển của Việt Nam. Những lĩnh vực nào có tiềm năng hợp tác lớn nhất với Pháp, thưa Đại sứ?
Tôi muốn nhấn mạnh ba lĩnh vực.
Thứ nhất, công nghệ vệ tinh và quan sát trái đất ngày càng có ý nghĩa quan trọng trong ứng phó với biến đổi khí hậu. Trước đây, Pháp đã hỗ trợ Việt Nam tiếp nhận một vệ tinh quan sát trái đất. Vệ tinh này hiện đã hoạt động gần 20 năm và đang đi đến cuối vòng đời khai thác. Hai nước đang thảo luận về việc triển khai vệ tinh thứ hai để thay thế vệ tinh này, qua đó mở ra cơ hội hợp tác khoa học và trao đổi công nghệ.
Thứ hai, công nghệ lượng tử đang nhận được sự quan tâm lớn từ Chính phủ Việt Nam. Gần đây, Công ty Quandela (Pháp) đã ký thỏa thuận hợp tác với Tập đoàn FPT của Việt Nam trong lĩnh vực điện toán lượng tử. Đây là quan hệ đối tác hai chiều, bởi FPT cũng cung cấp phần mềm ứng dụng cho các tập đoàn lớn của Pháp, trong đó có Airbus.
Thứ ba, đất hiếm và các khoáng sản thiết yếu có vai trò quan trọng đối với quá trình chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Các thiết bị năng lượng tái tạo, pin, chip điện tử và trung tâm dữ liệu đều phụ thuộc vào những loại vật liệu này. Việt Nam có trữ lượng đất hiếm đáng kể, tạo cơ hội hợp tác với Pháp và Liên minh châu Âu (EU) trong công tác lập bản đồ tài nguyên, khai thác, chế biến và xuất khẩu.
 |
Hiện có khoảng 250 doanh nghiệp Pháp đang hoạt động tại Việt Nam. Trong ảnh: Nhà máy của Sanofi (tập đoàn dược phẩm hàng đầu nước Pháp) đặt tại Khu công nghệ cao TP.HCM |
Bên cạnh hợp tác trong các lĩnh vực công nghệ cao, phát triển hạ tầng giao thông cũng là một trong những lĩnh vực Việt Nam có nhu cầu lớn và Pháp có nhiều thế mạnh. Đại sứ nhận định thế nào về cơ hội tham gia của các doanh nghiệp Pháp vào những dự án hạ tầng giao thông trọng điểm của Việt Nam, đặc biệt là dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam?
Pháp mong muốn đóng vai trò tích cực hơn trong quá trình phát triển giao thông vận tải của Việt Nam. Các doanh nghiệp Pháp đã có sự hiện diện đáng kể trong các lĩnh vực hàng không, đường sắt đô thị và logistics hàng hải.
Trong hai thập kỷ qua, Airbus đã cung cấp một số lượng đáng kể máy bay thương mại cho các hãng hàng không Việt Nam. Alstom đã ký một hợp đồng lớn cung cấp 200 toa tàu điện đô thị, trong khi CMA CGM đang phát triển các giải pháp sà lan chạy điện nhằm kết nối các cảng nước sâu với TP.HCM. Chúng tôi cũng quan tâm đến dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam. Các cơ quan và doanh nghiệp Pháp đã tham gia những nghiên cứu sơ bộ và đánh giá kỹ thuật ngay từ các giai đoạn đầu của dự án.
Pháp đã phát triển công nghệ đường sắt tốc độ cao từ những năm 1980 và hiện là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới trong lĩnh vực này. Chúng tôi mong muốn hỗ trợ Việt Nam trong toàn bộ chuỗi giá trị của dự án, từ quy hoạch, tư vấn, thiết kế đến xây dựng, vận hành và bảo trì. Các công ty tư vấn kỹ thuật của Pháp như Artelia và Systra đã có mặt tại Việt Nam hơn 20 năm và sẵn sàng đóng góp chuyên môn, kinh nghiệm của mình.
Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Pháp (SNCF) - đơn vị khai thác mạng lưới đường sắt quốc gia thuộc sở hữu nhà nước của Pháp, đã chia sẻ kinh nghiệm với cán bộ Việt Nam thông qua những chuyến khảo sát, học tập tại Morocco. Tại đây, SNCF đã hỗ trợ thành công quá trình phát triển đường sắt tốc độ cao, bao gồm chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực.
Không chỉ trong lĩnh vực giao thông, năng lượng và chuyển đổi xanh cũng là những lĩnh vực hợp tác được hai bên quan tâm, trong bối cảnh Việt Nam đang đứng trước yêu cầu bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời thực hiện các mục tiêu phát triển bền vững. Đại sứ có thể chia sẻ về những hỗ trợ và đóng góp của Pháp cùng các đối tác châu Âu đối với Việt Nam trong lĩnh vực này?
Pháp cam kết hỗ trợ Việt Nam thông qua các dự án năng lượng tái tạo và hiện đại hóa hạ tầng điện lực. Một khung khổ hợp tác quan trọng là Quan hệ Đối tác chuyển đổi năng lượng công bằng (JETP), với tổng giá trị cam kết lên tới 15 tỷ euro (khoảng 16,76 tỷ USD). Hơn 500 triệu euro (khoảng 558,6 triệu USD) đã được phân bổ cho các dự án năng lượng tái tạo cụ thể tại Việt Nam.
Pháp và các đối tác châu Âu cũng đang hỗ trợ tài chính cho những dự án hạ tầng quy mô lớn, trong đó có việc mở rộng Nhà máy Thủy điện Hòa Bình và hiện đại hóa lưới điện quốc gia. Những sáng kiến này là một phần trong Chiến lược Cửa ngõ toàn cầu (Global Gateway) của EU, đồng thời hướng tới tăng cường kết nối năng lượng trong khu vực với Lào và Campuchia.
Biến đổi khí hậu cũng là một ưu tiên khác. Việt Nam nằm trong nhóm những quốc gia dễ bị tổn thương trước các tác động của biến đổi khí hậu, xét đến đường bờ biển dài cũng như mức độ phơi nhiễm của Đồng bằng sông Hồng và Đồng bằng sông Cửu Long. Pháp mong muốn đẩy mạnh hợp tác nghiên cứu khoa học và thúc đẩy các giải pháp thiết thực nhằm giúp Việt Nam nâng cao khả năng thích ứng và chống chịu trước biến đổi khí hậu.
Nhìn lại những kết quả hợp tác giữa hai nước trong thời gian qua, có thể thấy quan hệ Việt Nam và Pháp đang đứng trước nhiều cơ hội phát triển mới. Trên cương vị Đại sứ Pháp tại Việt Nam, ông sẽ tập trung vào những ưu tiên nào trong nhiệm kỳ của mình để khai thác tốt hơn tiềm năng hợp tác, qua đó góp phần đưa quan hệ Đối tác chiến lược giữa hai nước ngày càng đi vào chiều sâu?
Tôi có ba ưu tiên chính.
Ưu tiên thứ nhất là phát huy nền tảng hợp tác đã được xây dựng trong hơn 3 thập kỷ qua, đặc biệt thông qua giáo dục, đào tạo, các hoạt động dành cho thanh niên và giao lưu văn hóa.
Hiện có khoảng 7.000 sinh viên Việt Nam đang theo học tại Pháp, với khoảng 1.500 sinh viên mới sang Pháp mỗi năm. Hơn 17.000 sinh viên đã tốt nghiệp từ 3 cơ sở đào tạo lớn trong khuôn khổ hợp tác Pháp - Việt, gồm Chương trình đào tạo kỹ sư chất lượng cao tại Việt Nam (PFIEV), Trung tâm Pháp - Việt đào tạo về quản lý (CFVG) và Đại học Bách khoa Hà Nội. Các chương trình này tập trung vào những lĩnh vực Việt Nam cần cho quá trình phát triển, bao gồm kỹ thuật, quản lý và công nghệ cao.
Ưu tiên thứ hai là mở rộng hợp tác trong các ngành công nghiệp tiên tiến, nơi Việt Nam có nhu cầu ngày càng tăng và Pháp có thế mạnh chuyên môn, bao gồm công nghệ vũ trụ, công nghệ số, điện toán lượng tử, bán dẫn và khoáng sản chiến lược.
Ưu tiên thứ ba là khai thác tốt hơn tiềm năng của cộng đồng người Việt tại Pháp. Với quy mô ước tính từ 300.000 đến 500.000 người, cộng đồng này là nguồn nhân lực có trình độ và tri thức quan trọng. Hơn 93% người trẻ gốc Việt tại Pháp có trình độ đại học hoặc sau đại học, qua đó trở thành cầu nối có giá trị giữa hai nước.
Việc Việt Nam đăng cai Hội nghị các nhà lãnh đạo kinh tế APEC tại Phú Quốc vào tháng 11/2027 cũng sẽ mở ra những cơ hội hợp tác trong đối thoại kinh tế, đầu tư và ứng phó với biến đổi khí hậu. Mặc dù không phải là thành viên APEC, Pháp đã được mời tham gia đóng góp ý kiến chuyên gia về các vấn đề kinh tế và khoa học.
