Hiệp hội Vận tải Hàng không Quốc tế (IATA) - đại diện cho hơn 370 hãng hàng không, chiếm khoảng 85% lưu lượng hàng không toàn cầu - cho biết trong báo cáo thường niên rằng, ngành này dự kiến sẽ đạt lợi nhuận ròng kết hợp là 23 tỷ USD vào năm 2026, thấp hơn nhiều so với dự báo trước đó là khoảng 41 tỷ USD và giảm đáng kể so với 45 tỷ USD vào năm 2025.
Việc hạ dự báo lợi nhuận nhấn mạnh sự dễ bị tổn thương của các hãng hàng không trước những cú sốc địa chính trị và sự biến động giá nhiên liệu, ngay cả khi nhu cầu hành khách vẫn mạnh mẽ, các chuyến bay đang được lấp đầy hơn và doanh thu dự kiến sẽ tăng lên 1.160 tỷ USD trong năm nay.
"Có hai yếu tố chính: thứ nhất là sự tăng đáng kể giá nhiên liệu máy bay với mức tăng cao hơn nhiều so với bất kỳ dự đoán nào, và thứ hai là sự gián đoạn đối với các hãng hàng không trong khu vực vùng Vịnh, vì vậy sự kết hợp này đã khiến chúng tôi phải hạ thấp dự báo", Tổng giám đốc IATA Willie Walsh cho biết.
Bên cạnh đó, ông dự đoán một số hãng hàng không nhỏ hơn sẽ phá sản hoặc bị các hãng hàng không lớn hơn mua lại trong năm nay và năm tới do chi phí nhiên liệu tăng cao. Hãng hàng không giá rẻ Spirit Airlines của Mỹ đã ngừng hoạt động vào tháng trước, là hãng hàng không đầu tiên chịu ảnh hưởng của cuộc xung đột.
Các hãng hàng không cũng dự kiến sẽ cắt giảm các tuyến bay không sinh lời để bảo vệ biên lợi nhuận, trong khi giá vé khó có thể giảm trong thời gian ngắn.
"Trong một môi trường mà nhu cầu vẫn khá mạnh mẽ, nhưng công suất giảm xuống, điều đó có thể dẫn đến tình trạng giá vé vẫn ở mức cao”, ông Walsh cho biết.
Cú sốc giá nhiên liệu
Xung đột ở Trung Đông đã buộc các hãng hàng không phải chuyển hướng các chuyến bay vòng qua không phận bị đóng cửa hoặc hạn chế, làm tăng thêm hàng giờ bay đối với một số hành trình, tăng mức tiêu thụ nhiên liệu và gây áp lực lên công suất vốn đã eo hẹp.
Cùng lúc, giá dầu tăng mạnh do lo ngại nguồn cung bị gián đoạn, kéo giá nhiên liệu hàng không leo thang và nới rộng biên lợi nhuận lọc dầu. Diễn biến này khiến các hãng hàng không phải đối mặt với sự gia tăng đáng kể của chi phí nhiên liệu – khoản chi lớn nhất trong cơ cấu chi phí hoạt động.
Các hãng hàng không vùng Vịnh như Emirates, Qatar Airways và Etihad Airways phải đối mặt với sự bất ổn hoạt động lớn nhất sau khi không phận khu vực gần như bị đóng cửa hoàn toàn vào đầu cuộc xung đột.
Ông Walsh cho biết hầu hết các khu vực sẽ vẫn có lợi nhuận, mặc dù ở mức thấp hơn, trong khi các hãng hàng không Trung Đông có khả năng thua lỗ do ảnh hưởng của xung đột và nhu cầu yếu hơn.
IATA dự kiến chi phí nhiên liệu của các hãng hàng không sẽ tăng vọt lên khoảng 350 tỷ USD trong năm nay từ khoảng 252 tỷ USD vào năm 2025, với nhiên liệu chiếm gần 1/3 chi phí hoạt động.
Điều này đang làm giảm lợi nhuận trên mỗi hành khách, với lợi nhuận bình quân trên mỗi hành khách hiện được dự báo chỉ còn khoảng 4,5 USD, giảm gần 50% so với năm trước.
Mặt khác, IATA dự kiến doanh thu của ngành sẽ tăng 9,4% lên khoảng 1.160 tỷ USD trong năm nay, được thúc đẩy bởi nhu cầu du lịch ổn định, giá vé cao hơn và nguồn thu ngày càng tăng từ các dịch vụ bổ sung như nâng cấp chỗ ngồi và dịch vụ trên máy bay.
Ngoài ra, tình trạng thiếu máy bay cũng đang gây áp lực lên ngành này. Sự chậm trễ giao hàng tại Boeing và Airbus đang buộc các hãng hàng không phải giữ những máy bay cũ hơn, kém hiệu quả về nhiên liệu hơn trong thời gian dài hơn, làm tăng chi phí bảo trì và làm giảm nỗ lực cải thiện biên lợi nhuận.
