Trái phiếu chính phủ và tín dụng tư nhân dẫn đầu cuộc chơi token hóa
Ông Geoff Kendrick, Trưởng bộ phận nghiên cứu tài sản mã hóa của Standard Chartered dự báo, tổng tài sản trong lĩnh vực tài chính phi tập trung (DeFi) có thể đạt 2.700 tỷ USD vào năm 2030. Ông cho biết, hiện tại chỉ có 3% lượng stablecoin và 10% tài sản thực được token hóa (RWA - các tài sản vật lý hoặc tài chính truyền thống như trái phiếu, bất động sản, cổ phiếu được mã hóa và giao dịch trên blockchain) đang được sử dụng trong DeFi, nhưng tỷ lệ này có thể tăng lên 30% vào năm 2030 - tương đương mức tăng 37 lần so với hiện tại.
Tính đến cuối tháng 6/2026, tổng giá trị tài sản RWA phân phối on-chain đã đạt 32,22 tỷ USD, gần gấp ba lần mức 11,8 tỷ USD của một năm trước, theo dữ liệu từ RWA.xyz. Nếu tính thêm cả stablecoin - vốn được xem là phiên bản token hóa của tiền pháp định - thì tổng thị trường token hóa đã vượt mốc 328,8 tỷ USD. Số lượng người sở hữu tài sản RWA cũng tăng lên 937.928, tăng 13% chỉ trong một tháng.
Trong các nhóm tài sản, trái phiếu chính phủ Mỹ vẫn là hạng mục lớn nhất với giá trị on-chain đạt 15 tỷ USD, nhờ đặc tính quen thuộc với nhà đầu tư, rủi ro thấp, thanh khoản tốt và có khả năng sinh lợi suất - điều mà stablecoin hiện chưa làm được. Quỹ BUIDL của BlackRock, ra mắt từ tháng 3/2024, đã đạt hơn 2,9 tỷ USD tổng giá trị tài sản vào tháng 6/2025, nhưng hiện giảm về 2,23 tỷ USD do một phần vốn được phân bổ lại và cạnh tranh giữa các nền tảng. Quỹ này đã phân phối hơn 100 triệu USD cổ tức và hoạt động trên nhiều blockchain như Ethereum, Solana, Polygon, Avalanche.
Tháng 2/2026, Uniswap Labs và Securitize công bố cổ phần của quỹ BUIDL có thể giao dịch trên UniswapX - một sàn giao dịch phi tập trung, đưa một quỹ được quản lý và cấp phép chặt chẽ của tài chính truyền thống lên nền tảng blockchain mở, dù vẫn còn hạn chế về đối tượng được mua bán.
Ông Carlos Domingo, CEO Securitize, gọi đây là "cánh cửa mà chúng tôi đã nỗ lực mở ra, mang tiêu chuẩn tin cậy và pháp lý của tài chính truyền thống hòa vào tốc độ và sự cởi mở đặc trưng của DeFi". Các sản phẩm tương tự khác gồm quỹ BENJI của Franklin Templeton (2,44 tỷ USD), USYC của Circle (3,1 tỷ USD), bộ sản phẩm của Ondo (3,7 tỷ USD) và WTGXX của WisdomTree (764 triệu USD).
Tín dụng tư nhân (các khoản vay do tổ chức phi ngân hàng phát hành, đàm phán và nắm giữ) là nhóm tăng trưởng nhanh khác, với tổng giá trị token hóa khoảng 6,2 tỷ USD. Điểm hấp dẫn của nhóm này tương tự trái phiếu chính phủ nhưng mang lại lợi suất cao hơn, đồng thời việc token hóa giúp bổ sung thanh khoản cho một lĩnh vực nổi tiếng với thời gian khóa vốn kéo dài nhiều năm. Maple Finance và Stokr là hai nền tảng phát hành lớn nhất, mỗi bên chiếm khoảng 22% thị phần.
Cổ phiếu, vàng và bất động sản mở ra chương mới cho token hóa
Cổ phiếu và quỹ ETF token hóa hiện chỉ chiếm 2,19 tỷ USD trong tổng thị trường RWA, nhưng đã tăng gần 50% chỉ trong 30 ngày qua. Tháng 5 vừa qua, Depository Trust & Clearing Corporation (DTCC) - tổ chức thực hiện thanh toán và lưu ký gần như toàn bộ giao dịch cổ phiếu tại Mỹ, đang quản lý hơn 114.000 tỷ USD chứng khoán - đã công bố kế hoạch thử nghiệm giao dịch chứng khoán token hóa. Chương trình thí điểm dự kiến khởi động ngay trong tháng này, với khả năng ra mắt thương mại đầy đủ vào tháng 10, có sự tham gia của hơn 50 tổ chức tài chính lớn như BlackRock, Goldman Sachs, JPMorgan, Citigroup và Ripple Prime.
Riêng Ondo Finance hiện nắm khoảng 60% thị trường cổ phiếu token hóa thông qua nền tảng Global Markets, và đã hợp tác với Franklin Templeton để token hóa 5 quỹ ETF.
Vàng và hàng hóa token hóa cũng có một năm 2026 đáng chú ý. Khi căng thẳng Mỹ - Iran leo thang đầu năm, các thị trường truyền thống đóng cửa nhưng thị trường vàng và dầu token hóa vẫn hoạt động liên tục, buộc nhiều bàn giao dịch của Phố Wall phải sử dụng các nền tảng hợp đồng tương lai vĩnh cửu on-chain làm nơi tham chiếu giá duy nhất ngoài giờ.
Khối lượng giao dịch cuối tuần với các hợp đồng tương lai vĩnh cửu hàng hóa on-chain đã tăng gấp 9 lần từ đầu năm 2026. Tổng giá trị hàng hóa token hóa đạt đỉnh 5,8 tỷ USD vào tháng 3/2026, hiện lùi về khoảng 4,7 tỷ USD, trong đó vàng chiếm phần lớn.
Đáng chú ý, mức độ tương quan giữa khối lượng giao dịch vàng token hóa và thị trường vàng truyền thống đã vượt ngưỡng 0,70 trong quý I/2026, cho thấy thị trường on-chain đang trưởng thành hơn.
Bất động sản token hóa vẫn ở quy mô khá nhỏ, chỉ 202,7 triệu USD, nhưng đang có những bước tiến pháp lý quan trọng. Cơ quan Quản lý Đất đai Dubai đã khởi động giai đoạn 2 của dự án token hóa bất động sản vào tháng 2/2026, cho phép bán lại các đơn vị bất động sản đã token hóa. Cùng quý, Ủy ban Chứng khoán và Hợp đồng Tương lai Hồng Kông (Trung Quốc) cũng phê duyệt sản phẩm token hóa bất động sản của Derlin Holdings.
Mô hình này cho phép nhà đầu tư sở hữu một phần nhỏ của bất động sản, nhận tiền thuê tương ứng và có thể giao dịch phần sở hữu của mình mà không cần chờ bán toàn bộ tài sản.
Dù tăng trưởng nhanh, quy mô của RWA vẫn còn rất nhỏ so với thị trường tài chính truyền thống. Tổng giá trị trái phiếu chính phủ token hóa (gần 15 tỷ USD) chỉ là một phần rất nhỏ so với thị trường trái phiếu chính phủ Mỹ truyền thống trị giá khoảng 30.000 tỷ USD. Tương tự, cổ phiếu token hóa vẫn chỉ là "hạt cát" nếu so với khối tài sản 114.000 tỷ USD mà DTCC đang lưu ký. Thanh khoản của nhiều sản phẩm RWA hiện vẫn còn mỏng, với khối lượng giao dịch thứ cấp thấp và thời gian nắm giữ kéo dài.
Việt Nam bắt đầu tính toán dùng token hóa để huy động vốn hạ tầng tại Đà Nẵng
Tại Việt Nam, câu chuyện token hóa cũng đã chính thức được đặt lên "bàn cân" trong các kế hoạch phát triển hạ tầng quy mô lớn.
Tại Hội nghị đối thoại chính sách cấp cao trong khuôn khổ Tuần lễ Kinh tế, Tài chính và Công nghệ Đà Nẵng 2026, ông Hồ Kỳ Minh, Phó chủ tịch Thường trực UBND thành phố Đà Nẵng và Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Đà Nẵng (VIFC Đà Nẵng), cho biết, trung tâm này sẽ triển khai 4 nhóm sản phẩm trọng tâm. Trong đó, ngoài việc kết nối doanh nghiệp Việt Nam phát hành trái phiếu quốc tế, phát triển tài chính xanh với tín chỉ carbon là sản phẩm ưu tiên, và thu hút các định chế tài chính quốc tế, nhóm sản phẩm còn lại chính là phát triển các sản phẩm token hóa tài sản thực.
Cụ thể, Đà Nẵng đang chuẩn bị triển khai dự án đường bộ cao tốc dài hơn 100 km với tổng vốn đầu tư dự kiến khoảng 1 tỷ USD. Theo ông Hồ Kỳ Minh, bên cạnh việc sử dụng một phần vốn đầu tư công và nguồn thu từ đấu giá quỹ đất, địa phương này có kế hoạch token hóa tài sản thực để huy động vốn từ các nhà đầu tư quốc tế cho dự án này.
Một dự án khác cũng đang được tính đến là tuyến đường sắt đô thị kết nối từ sân bay quốc tế Đà Nẵng tới sân bay Chu Lai, dài khoảng 100 km. Trong giai đoạn đầu, thành phố ưu tiên tuyến Đà Nẵng - Hội An với quy mô đầu tư hơn 3 tỷ USD.
Ông Minh cho biết, VIFC Đà Nẵng đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với Cơ quan phát triển hợp tác của Áo, tập trung vào hai nội dung chính: hợp tác về quy mô đầu tư, công nghệ và vận hành tuyến đường sắt, cùng với việc token hóa tài sản thực để kêu gọi vốn cho dự án. Ông nhấn mạnh đây là "những dự án rất cụ thể mà chúng tôi kỳ vọng sớm triển khai thực tế".
