Đó là thông tin được Lãnh đạo Tập đoàn FPT phân tích, mổ xẻ tại Hội thảo gặp gỡ giới đầu tư chiều 30/7.
Khi trí tuệ nhân tạo (AI) bùng nổ trên toàn cầu, không ít nhà đầu tư đặt câu hỏi liệu các doanh nghiệp dịch vụ công nghệ thông tin (CNTT), vốn nhiều năm phát triển dựa trên mô hình gia công phần mềm, có còn duy trì được tốc độ tăng trưởng. Lo ngại này cũng phần nào phản ánh vào diễn biến cổ phiếu FPT cũng như nhiều cổ phiếu công ty cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin trong thời gian qua khi thị trường đặt dấu hỏi về tương lai của ngành dịch vụ CNTT trong kỷ nguyên AI.
 |
Biến động giá cổ phiếu dịch vụ công nghệ thông tin so với các ngành khác |
AI không thay thế doanh nghiệp dịch vụ CNTT
Qua thông tin được lãnh đạo FPT chia sẻ tại Hội thảo, thách thức lớn nhất với FPT không phải là AI lấy đi việc làm, mà là doanh nghiệp phải tự thay đổi đủ nhanh để bước lên những nấc thang giá trị cao hơn trong chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.
Theo Gartner dự báo, chi tiêu CNTT toàn cầu đến năm 2030 sẽ tăng trung bình khoảng 8,5% mỗi năm, cao hơn mức 5-6% của giai đoạn trước. Động lực chính đến từ AI, nhu cầu đầu tư hạ tầng tính toán, dữ liệu và quá trình hiện đại hóa hệ thống của doanh nghiệp trên toàn thế giới. Đây là xu hướng mở ra dư địa tăng trưởng dài hạn cho các doanh nghiệp dịch vụ CNTT thay vì thu hẹp thị trường như nhiều người lo ngại.
Một trong những băn khoăn phổ biến nhất là khi doanh nghiệp đã có ChatGPT, Gemini hay các mô hình AI mạnh, liệu họ còn cần thuê ngoài các công ty công nghệ?
Ông Nguyễn Minh Tuấn, Tổng giám đốc FPT Software cho biết, nhu cầu thuê ngoài còn lớn hơn và chuyên sâu hơn. Lý do nằm ở bài toán hiệu quả đầu tư. Nếu doanh nghiệp tự xây dựng đội ngũ AI, họ phải duy trì nhân sự, hạ tầng tính toán và năng lực vận hành ngay cả khi không có dự án. Trong khi đó, các doanh nghiệp dịch vụ CNTT có lợi thế kinh tế theo quy mô, sở hữu hạ tầng tính toán lớn hơn, quản trị chi phí token hiệu quả hơn và có khả năng kết hợp nhiều mô hình AI khác nhau để tối ưu chi phí cho từng bài toán cụ thể.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp cần một đối tác đủ năng lực để tái thiết quy trình vận hành, hiện đại hóa hệ thống CNTT, xây dựng chiến lược dữ liệu, bảo đảm an toàn thông tin và triển khai AI trên quy mô toàn doanh nghiệp. Đó là những công việc mà AI hiện nay chưa thể tự thực hiện.
Theo ông Tuấn, hiện mới khoảng 34% doanh nghiệp trên thế giới triển khai AI ở quy mô rộng và chỉ khoảng 23% ứng dụng AI trên toàn doanh nghiệp. Phần lớn vẫn dừng ở những dự án nhỏ lẻ tại từng phòng ban. Rào cản không nằm ở việc tiếp cận công nghệ, mà nằm ở khả năng tái cấu trúc quy trình vận hành và xây dựng mô hình quản trị mới để khai thác hiệu quả AI.
Nếu AI không lấy đi việc của FPT thì đâu là thách thức lớn nhất? Theo ban lãnh đạo tập đoàn, chính FPT phải chuyển đổi trước khi khách hàng chuyển đổi. Trong nhiều năm, doanh nghiệp dịch vụ CNTT chủ yếu cung cấp lập trình, kiểm thử, bảo trì hoặc hiện đại hóa hệ thống theo phương thức truyền thống. Nhưng AI đang thay đổi hoàn toàn cấu trúc công việc. Giá trị không còn nằm ở việc viết bao nhiêu dòng mã nguồn mà nằm ở khả năng hiểu ngành nghề, hiểu dữ liệu khách hàng, thiết kế quy trình mới và triển khai AI vào vận hành.
Điều đó buộc FPT phải chuyển dịch từ doanh nghiệp "bán giờ lập trình và tính phí trên số lượng và giờ công của lập trình viên" sang doanh nghiệp tư vấn và đồng hành cùng khách hàng trong toàn bộ hành trình chuyển đổi AI, tính phí dựa trên kết quả dự án.
Ông Tuấn cho biết, tập đoàn đã chuẩn bị gần ba năm cho sự chuyển dịch này. Hiện 100% dịch vụ và giải pháp cung cấp cho khách hàng đều được tích hợp AI. Mỗi kỹ sư phần mềm đều được trang bị ít nhất một trợ lý AI trong công việc. Song song với việc sử dụng các nền tảng như OpenAI, FPT còn phát triển nhiều công cụ AI chuyên biệt phục vụ từng lĩnh vực như ngân hàng, bảo hiểm, giám sát chất lượng bằng hình ảnh hay chuyển đổi hệ thống lõi.
Nguồn nhân lực cũng được tái đào tạo mạnh mẽ. Mỗi nhân viên đều phải hoàn thành tối thiểu 40 giờ đào tạo mỗi năm, tập trung vào kỹ năng sử dụng AI trong công việc. Theo lãnh đạo FPT, tỷ lệ nhân sự không thích ứng được với quá trình chuyển đổi là rất thấp, nhưng những trường hợp không thể chuyển đổi sẽ phải chấp nhận bị đào thải, đảm nhận công việc khác.
Thay đổi lớn nhất mà AI mang lại cho FPT là cơ hội bước lên những phân khúc giá trị cao hơn. Theo chia sẻ của lãnh đạo doanh nghiệp, trước đây nhiều hợp đồng tư vấn và chuyển đổi hệ thống quy mô lớn gần như thuộc về các tập đoàn tư vấn quốc tế đã có lịch sử hàng chục năm. Các doanh nghiệp như FPT chủ yếu tham gia ở khâu triển khai phía sau.
Nhưng AI đang làm thay đổi cuộc chơi. Nhờ khả năng đọc, phân tích và hiểu hàng trăm triệu dòng mã nguồn cũ trong thời gian ngắn, FPT có thể tham gia trực tiếp vào các dự án hiện đại hóa hệ thống lõi vốn trước đây gần như nằm ngoài tầm với.
Tại Nhật Bản, FPT đã giành được 6 hợp đồng hiện đại hóa hệ thống điện lực trong nửa đầu năm nhờ công cụ AI có khả năng đọc và hiểu các hệ thống cũ. Với một dự án hiện đại hóa hệ thống lõi của doanh nghiệp thép, thời gian triển khai được rút từ khoảng 5 năm xuống còn một năm. Ông Tuấn nhấn mạnh, trong nhiều dự án gần đây, FPT không còn đóng vai trò nhà thầu phụ mà trở thành nhà thầu chính, đứng ngang hàng với các tập đoàn công nghệ lớn của Nhật Bản.
Một ví dụ khác là nền tảng xe đã qua sử dụng tại Mỹ với giá trị hợp đồng trên 200 triệu USD. Hệ thống do FPT phát triển hiện xử lý hơn một triệu giao dịch mỗi ngày, quản lý hơn 600 triệu dòng mã nguồn. AI được sử dụng như một "người hướng dẫn" giúp các kỹ sư mới nhanh chóng tiếp nhận tri thức tích lũy của đội ngũ cũ thay vì mất nhiều năm đào tạo như trước.
Tại Việt Nam, AI cũng đang chứng minh giá trị trong vận hành thực tế. Dự án triển khai cho hệ thống tiêm chủng, AI giám sát toàn bộ thao tác qua camera, hỗ trợ giảm khoảng 50% số ca phát sinh sau tiêm và không ghi nhận trường hợp thao tác sai quy trình.
Để hỗ trợ chiến lược này, FPT đầu tư AI Factory với mục tiêu không chỉ cung cấp năng lực tính toán mà còn cung cấp các dịch vụ dữ liệu, nền tảng AI và các tác nhân AI (Agent) trong tương lai. Đây cũng là nền tảng để FPT hướng tới cung cấp các giải pháp AI chủ quyền cho những quốc gia và doanh nghiệp có nhu cầu bảo vệ dữ liệu và hạ tầng số.
Triển vọng tích cực cho nửa cuối năm
Những thay đổi trên đang phản ánh vào kết quả kinh doanh. Theo ông Nguyễn Thế Phương, Phó tổng giám đốc FPT, doanh thu từ các dịch vụ AI trong sáu tháng đầu năm tăng 54%, cao hơn nhiều so với tốc độ tăng của mảng dịch vụ công nghệ nói chung. Doanh thu ký mới tăng 32%, dù doanh thu ghi nhận chưa phản ánh hết do nhiều hợp đồng AI Factory có thời gian triển khai từ hai đến ba năm.
Tập đoàn đặt mục tiêu doanh thu cả năm tăng khoảng 13%, lợi nhuận trước thuế tăng 15-18%, trong bối cảnh nhiều doanh nghiệp dịch vụ CNTT trên thế giới chỉ tăng trưởng một con số. Động lực đến từ thị trường Nhật Bản, nhu cầu hiện đại hóa hệ thống tại Mỹ, xu hướng phát triển công nghệ chủ quyền ở châu Âu và đầu tư chuyển đổi số trong nước.
6 tháng đầu năm, doanh thu từ AI tăng 54%, theo ước tính của ông Tuấn, tốc độ tăng trưởng các dịch vụ từ AI sẽ đạt ít nhất 30%/năm trong 5 năm tới.
.
