Pablo Hernandez de Cos, Tổng giám đốc Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cho biết, sự trỗi dậy nhanh chóng của AI đang tạo ra những rủi ro mới đối với sự ổn định tài chính, khi mức chi tiêu cho cơ sở hạ tầng liên quan đã đạt quy mô đủ lớn để tác động đến các điều kiện kinh tế toàn cầu.
Đối với các ngân hàng trung ương, AI không làm thay đổi các nhiệm vụ về chính sách tiền tệ nhưng lại khiến nền kinh tế trở nên khó đánh giá hơn do tác động đồng thời đến cung, cầu và thị trường tài chính.
BIS ước tính rằng 5 tập đoàn công nghệ lớn nhất thế giới sẽ đầu tư hơn 1.000 tỷ USD vào AI trong giai đoạn 2025-2026, trong khi các dự báo của ngành cho thấy đầu tư toàn cầu vào AI có thể tăng từ mức khoảng 500 tỷ USD hiện nay lên tới 4.000 tỷ USD vào năm 2030.
"Tiềm năng của AI là có thật", ông Hernandez de Cos cho biết, đồng thời cảnh báo rằng tác động dài hạn của chúng sẽ phụ thuộc vào các lựa chọn chính sách, việc đầu tư vào kỹ năng và cơ sở hạ tầng, cũng như mức độ lan tỏa của các lợi ích mang lại.
Ông Hernandez de Cos cho biết, sự bùng nổ của AI ngày càng được tài trợ thông qua nợ và tín dụng tư nhân thay vì lợi nhuận doanh nghiệp, mà điều này đòi hỏi sự giám sát chặt chẽ vì phần lớn nguồn vốn vẫn còn thiếu minh bạch và có sự liên kết phức tạp.
AI cũng đang làm thay đổi các dòng chảy thương mại toàn cầu. Các nền kinh tế có mối liên kết chặt chẽ với chuỗi cung ứng công nghệ, bao gồm Hàn Quốc, Singapore, Malaysia và Đài Loan (Trung Quốc) đã hưởng lợi nhờ giá xuất khẩu chip và thiết bị AI tăng cao.
Bên cạnh đó, có các bằng chứng cho thấy AI tạo sinh có thể thúc đẩy đáng kể năng suất lao động. Các nghiên cứu cho thấy năng suất có thể tăng 10-65% ở một số công việc cụ thể, đặc biệt trong lĩnh vực lập trình, tư vấn và viết chuyên môn.
Vấn đề rộng hơn cần đặt ra là bao nhiêu phần trăm trong những cải thiện đó sẽ chuyển hóa thành mức tăng trưởng năng suất của toàn bộ nền kinh tế.
Các ước tính hiện tại cho thấy AI có thể nâng tốc độ tăng trưởng năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) thêm khoảng 0,5 điểm phần trăm mỗi năm, tùy thuộc vào tốc độ ứng dụng và hiệu quả tái phân bổ nguồn lực lao động và vốn.
Các nền kinh tế phát triển dự kiến sẽ hưởng lợi trước tiên nhờ quy mô khu vực dịch vụ lớn và sự sẵn sàng cao hơn trong việc triển khai AI, trong khi các nền kinh tế mới nổi đối mặt với triển vọng đa dạng hơn dựa vào vào nền tảng cơ sở hạ tầng công cộng kỹ thuật số của mình.
Mặc dù AI có thể nâng cao năng suất của người lao động, nhưng nó cũng có khả năng thay thế các công việc đòi hỏi tư duy mang tính lặp lại. Cho đến nay, tình trạng mất việc làm vẫn ở mức hạn chế, nhưng đã xuất hiện những dấu hiệu đáng chú ý trong các lĩnh vực dịch vụ khách hàng, lập trình và hành chính, khiến việc đào tạo lại và trang bị kỹ năng mới trở nên ngày càng quan trọng.
Ông Hernandez de Cos cũng nhận định rằng định giá cao, mức độ tập trung của thị trường và các cấu trúc tài trợ thiếu minh bạch có thể tạo ra những điểm dễ tổn thương nếu lợi nhuận doanh nghiệp không đạt kỳ vọng.
"Tôi không khẳng định rằng đây là hệ quả tất yếu của cơn sốt AI… Tuy nhiên, quy mô và tốc độ của làn sóng đầu tư hiện nay cùng với kỳ vọng lớn về lợi nhuận thương mại, đòi hỏi chúng ta phải thận trọng”, ông cho biết.
