Cổ phiếu "thủng đáy" dưới sức ép khủng hoảng
Sự việc bắt đầu từ Chủ nhật (8/11), khi ông Jensen Huang lên tiếng thừa nhận việc ngoại tình, đồng thời hội đồng quản trị Nvidia mở cuộc điều tra độc lập trước thông tin ông trở thành mục tiêu của một nỗ lực tình báo nước ngoài.
Những thông tin này nhanh chóng tác động đến thị trường. Trong hai phiên thứ Hai và thứ Ba, cổ phiếu Nvidia mất tới 9,5%, khiến vốn hóa thị trường của tập đoàn bốc hơi hơn 400 tỷ USD.
Đến thứ Tư (11/11), cổ phiếu phục hồi 2,9% trong phiên chính thức, nhưng sau đó bị bán tháo sau giờ giao dịch chính thức và xóa sạch mức tăng trên. Nguyên nhân xuất phát từ thông tin New York Times phanh phui mối quan hệ thứ hai của ông Huang với một giám đốc điều hành Nvidia. Tiếp đó, Wall Street Journal đưa tin hội đồng quản trị đang cân nhắc phương án phế truất ông.
Dù các thông tin này dựa trên nguồn ẩn danh và chưa được Nvidia xác nhận, cổ phiếu tập đoàn vẫn giảm khoảng 8% trong phiên giao dịch ngoài giờ. Tính đến mức giá 160,18 USD trong đợt giảm gần đây, cổ phiếu Nvidia đã thấp hơn khoảng 14% so với mức đóng cửa ngày 6/11.
Sức ép từ những bất ổn quanh CEO cũng khiến các định chế tài chính lớn điều chỉnh đánh giá đối với cổ phiếu Nvidia. Baird hạ xếp hạng xuống mức "trung lập", với lo ngại về sự không rõ ràng trong chi tiêu trung tâm dữ liệu năm 2027 và những bất định liên quan đến nhiệm kỳ của ông Huang. Morgan Stanley và Bank of America đồng loạt đưa Nvidia ra khỏi danh sách "lựa chọn hàng đầu", trong khi Wells Fargo và Citigroup hạ giá mục tiêu.
Theo Morgan Stanley, chừng nào vai trò lãnh đạo của Jensen Huang còn bấp bênh, Nvidia vẫn phải đối mặt với rủi ro trong ngắn hạn, bởi ông là người giữ vai trò trung tâm trong việc quyết định chiến lược của toàn bộ công ty.
Trước những diễn biến này, hội đồng quản trị Nvidia đã phát đi thông điệp trấn an, khẳng định niềm tin vào Jensen Huang và phủ nhận mọi bằng chứng cho thấy an ninh quốc gia hoặc bí mật công nghệ bị xâm phạm. Nvidia cũng nhấn mạnh ông Huang cam kết duy trì vai trò Tổng giám đốc "không gián đoạn". Cuộc điều tra hiện do một ủy ban giám đốc độc lập thực hiện, với sự cố vấn của luật sư bên ngoài.
Khoảng trống lãnh đạo khó lấp đầy
Không chỉ đối mặt với những bất ổn trước mắt, Nvidia còn đứng trước bài toán dài hạn về kế nhiệm CEO. Bloomberg dẫn nguồn một người thân cận với vấn đề cho biết hội đồng quản trị đã thuê một công ty tư vấn độc lập để tìm người kế nhiệm ông Huang, đồng thời có thể cân nhắc chỉ định một Tổng giám đốc lâm thời.
Tuy nhiên, việc tìm người thay thế nhà lãnh đạo đã gắn bó với Nvidia hơn ba thập kỷ là nhiệm vụ không dễ dàng. Ông Huang không chỉ sở hữu nền tảng kỹ thuật sâu rộng và năng lực điều hành, mà còn đóng vai trò trung tâm trong quá trình đưa Nvidia trở thành một thế lực định hình ngành bán dẫn, với mạng lưới đối tác và các khoản đầu tư quy mô lớn.
Theo Wall Street Journal, nghịch lý của Nvidia là dù có giá trị lên tới 4.300 tỷ USD, tập đoàn lại không có chủ tịch hội đồng quản trị và thiếu một kế hoạch kế nhiệm rõ ràng. Cơ cấu quản lý "phẳng", với gần 60 giám đốc báo cáo trực tiếp cho Huang, cũng khiến quyền lực tập trung vào một cá nhân, đồng thời hạn chế cơ hội nổi lên của các ứng viên kế nhiệm từ nội bộ.
Bài toán càng phức tạp khi cả hai phương án tìm kiếm nhân sự đều có những trở ngại riêng. Nếu lựa chọn người từ nội bộ, Nvidia có thể phải đối mặt với những nghi ngờ của nhà đầu tư và đối tác về tính ổn định trong chuyển giao quyền lực. Trong khi đó, đưa một lãnh đạo từ bên ngoài vào lại tiềm ẩn nguy cơ không tương thích với văn hóa doanh nghiệp.
Gary Gensler, cựu Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC), chia sẻ với CNN rằng sức ép từ những cáo buộc liên quan đến mối quan hệ thứ hai "có khả năng buộc hội đồng quản trị phải phế truất" CEO. Tuy nhiên, Fortune nghiêng về khả năng hội đồng quản trị tăng cường giám sát thay vì sa thải ông Huang.
Những gương mặt trong "vòng xoáy" đồn đoán
Danh sách ứng viên tiềm năng hiện chỉ là những phỏng đoán từ giới quan sát. Trong nội bộ, Giám đốc Tài chính Colette Kress là cái tên được biết đến nhiều thứ hai sau Huang, nhưng các giám đốc tài chính hiếm khi được chọn làm thuyền trưởng dài hạn tại các tập đoàn công nghệ.
 |
Bà Colette Kress. Nguồn: Bloomberg. |
Tương tự, Ian Buck – Phó Chủ tịch phụ trách trung tâm dữ liệu và là "cha đẻ" của nền tảng CUDA (phần mềm đưa chip Nvidia trở thành tiêu chuẩn AI) – lại thiếu kinh nghiệm vận hành thượng tầng.
 |
Ông Ian Buck. Nguồn: Bloomberg. |
Nhìn ra bên ngoài, những nhân vật sừng sỏ cũng được xướng tên. Rene Haas của Arm từng làm việc tại Nvidia nhưng vướng mắc thương vụ thâu tóm hụt năm 2020.
 |
Ông Rene Haas. Nguồn: Bloomberg. |
Lisa Su – người hùng vực dậy AMD – có năng lực vượt trội nhưng hệ sinh thái chip AI của AMD chưa thể so sánh với độ phủ sóng của Nvidia.
 |
Bà Lisa Su. Nguồn: Bloomberg. |
Johny Srouji của Apple quá quen thuộc với hệ sinh thái khép kín và chưa từng cọ xát với mảng kinh doanh doanh nghiệp khốc liệt.
 |
Ông Johny Srouji. Nguồn: Bloomberg. |
Các ứng viên khác như Matt Garman (AWS), Sanjay Mehrotra (Micron) hay Amin Vahdat (Google) đều sở hữu điểm sáng riêng nhưng lại thiếu hụt kinh nghiệm chuyên sâu về kiến trúc phần mềm GPU hoặc điều hành một công ty đại chúng ở quy mô của Nvidia.
Về phía gia đình, cả ba người con của Huang đều đang làm việc tại Nvidia, nhưng ông từng thẳng thắn chia sẻ không muốn áp đặt gánh nặng này lên họ. Dẫu vậy, trong một cuộc phỏng vấn trước khi sóng gió ập đến, Huang vẫn úp mở hy vọng người lãnh đạo tiếp theo "đã ở sẵn trong công ty".
Giữa tâm bão dư luận, mọi ứng viên lúc này chỉ dừng ở mức phỏng đoán. Báo cáo lợi nhuận cuối tháng tới của Nvidia cùng những cập nhật chính thức từ hội đồng quản trị mới là câu trả lời xác đáng nhất cho số phận của một trong những công ty quyền lực nhất thế giới hiện nay.
