Dễ dàng nhận thấy xu thế này ở ngành thép, CTCP Tập đoàn Hòa Phát đã phải trích lập dự phòng 61 tỷ đồng cho giảm giá hàng tồn kho mà chủ yếu là thép phế và phôi thép. Khoản trích lập dự phòng này làm giảm lợi nhuận Hòa Phát đạt được trong 9 tháng đầu năm nay.
Trên thị trường OTC, CTCP Thép Đình Vũ đã trích lập dự phòng 120 tỷ đồng cho 40.000 tấn phôi tồn và một khoản xấp xỉ như vậy cho lượng thép phế tồn kho. Hai khoản trích lập dự phòng này chiếm gần hết khoản siêu lợi nhuận 260 tỷ đồng trên vốn điều lệ 115 tỷ đồng mà Đình Vũ đạt được nhờ giá phôi thép tăng đột biến trong 7 tháng đầu năm nay.
Ngoài ra, bất lợi của DN ngành thép còn có nguyên nhân là do việc nâng thuế xuất khẩu lên 20% để hạn chế xuất khẩu phôi thép từ tháng 7. Tuy nhiên, ngay cả khi không có việc tăng thuế thì các DN cũng phải trích lập dự phòng một khoản nhất định cho lượng hàng tồn kho tối thiểu khó tránh khỏi do nhập khẩu nguyên liệu gối đầu để sản xuất phôi và thép.
Sau thép, giá nhiều nguyên vật liệu cơ bản khác hiện giảm rất mạnh. Giá mủ cao su được ghi nhận là đang rơi tự do, còn 27 triệu đồng/tấn, trong khi giá thành khai thác và chế biến mủ cao su bình quân là 28 - 30 triệu đồng/tấn. Theo ông Lê Quang Thung, Tổng giám đốc Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam, ngay cả khi giá cao su xuống thấp hơn nữa, người sản xuất và chế biến cao su vẫn được một mùa thành công. Toàn ngành hiện xuất khẩu được 70% lượng hàng (khoảng 500.000 tấn), thu về 1,25 tỷ USD.
Dù vậy, với việc giá cao su giảm và cầu cao su xuống thấp thì lợi nhuận của DN ngành cao su có thể giảm trong những tháng cuối năm 2008, đầu năm 2009 cho tới khi diễn biến giá và nhu cầu mủ cao su tăng trở lại.
Giá phân bón cũng giảm rất nhanh. Ngày 1/10, Tổng công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (DPM) bắt đầu áp dụng giá bán lẻ đạm Phú Mỹ là 9.200 đồng/kg. Ngày 16/10, giá trần bán lẻ đạm Phú Mỹ giảm xuống 8.000 đồng/kg và được áp dụng cho đến ngày 30/10.
Giảm giá bán phân đạm cũng có nghĩa là lợi nhuận của DPM trên mỗi kg sản phẩm không ở mức cao như những tháng đầu năm khi giá phân tăng cao. Ngoài ra, DPM nhập khẩu khoảng 250.000 tấn phân/năm để phục vụ nhu cầu trong nước, nên có thể đơn vị này có một lượng phân bón nhập khẩu với giá cao so với giá hiện nay (?).
Không thuộc nhóm DN sản xuất nguyên liệu cơ bản cho sản xuất như sắt thép, cao su, phân bón, nhưng CTCP Dầu thực vật Tường An cũng chịu ảnh hưởng của việc tăng mạnh và giảm nhanh giá nguyên liệu do lạm phát. Trong 6 tháng đầu năm, công ty này đạt lợi nhuận sau thuế tới 60,732 tỷ đồng, do trước đó nhập khẩu một lượng lớn nguyên liệu dự trữ. Nhưng kết quả kinh doanh quý III có thể diễn biến theo chiều ngược lại, vì giá dầu thô sản xuất dầu ăn đang giảm mạnh và Tường An có thể phải trích lập dự phòng giảm giá nguyên liệu nếu trước đó Công ty thực hiện việc dự trữ lượng lớn nguyên liệu, nhưng với giá cao hơn giá hiện hành.
Xu thế giảm giá nguyên liệu đầu vào với tốc độ cao, cầu tiêu thụ sản phẩm giảm sút sẽ khiến lợi nhuận của các DN thuộc những ngành nói trên giảm trong quý IV.
Giám đốc một công ty chia sẻ, khi giá sản phẩm tăng cao đã đẩy lợi nhuận của DN tăng, nhưng cũng không đáng kể nếu so với thiệt hại do giá giảm với tốc độ nhanh như hiện nay. Những DN thuộc ngành thép, cao su không bán được hàng, lượng tồn kho lớn thì ngoài việc trích lập dự phòng giảm giá hàng tồn kho, còn phải chịu thêm lãi vay ngân hàng do không quay vòng được vốn.
Thực tế này sẽ tác động đến giá cổ phiếu của DN thuộc các ngành nói trên. Bull trap giá nguyên liệu do lạm phát đang và sẽ được phóng chiếu vào diễn biến giá cổ phiếu những DN thuộc ngành này. Xuân Phương
