Theo chiến lược gia Michael Hartnett của Bank of America, chỉ số bán dẫn SOX hiện có mức đỉnh cao hơn tới 62% so với đường trung bình động 200 ngày (MA200) - mức chênh lệch lớn gấp hơn hai lần so với chỉ số Dow Jones trước sự kiện “Black Monday” năm 1987 và cả giai đoạn trước “Black Tuesday” năm 1929.
Mức chênh lệch này hiện gần với mức 55% của chỉ số Nasdaq Composite trước khi bong bóng dotcom vỡ vào năm 2000 - giai đoạn internet thương mại bắt đầu bùng nổ và nhiều công ty chưa có con đường lợi nhuận rõ ràng vẫn được định giá tới hàng trăm triệu đô la.
Mức chênh lệch hiện nay thậm chí tiệm cận mức mà chỉ số CAC All Tradable của Pháp từng ghi nhận trước khi bong bóng Mississippi vỡ năm 1720, khi chỉ số này cao hơn tới 73% so với đường MA200. Giá cổ phiếu của Mississippi Company trước đó đã tăng vọt nhờ đầu cơ và kỳ vọng quá mức vào hoạt động khai thác thuộc địa ở Bắc Mỹ, trước khi sụp đổ mạnh, kéo theo khủng hoảng tài chính và lạm phát tại Pháp.
“Diễn biến giá theo cấp số nhân, thị trường tập trung, khối lượng giao dịch giảm mạnh, cổ phiếu lấn át lợi suất trái phiếu, do đó kịch bản thị trường tiếp tục tăng nóng giờ đã trở thành giả định cơ sở mới của nhiều người…Và mọi chuyện đang diễn ra đúng như vậy”, chiến lược gia Michael Hartnett cho biết.
Cổ phiếu AI đã bắt đầu tăng vọt vào cuối tháng 3 - một đường cong rất bất thường trên biểu đồ giá cổ phiếu. Cổ phiếu của các nhà sản xuất chip như Micron, Advanced Micro Devices, SK Hynix, Marvell và Intel cùng nhiều công ty khác đều thể hiện xu hướng này.
Một số nhà kinh tế cho rằng tất cả các khoản đầu tư vào AI mà nhiều ngân hàng Phố Wall cho rằng sẽ vượt quá 1.000 tỷ USD là đại diện cho một bong bóng.
“Việc phải tích lũy hơn 1.000 tỷ USD tiền mặt để hỗ trợ đầu tư…đã dẫn đến điều mà mọi người vẫn thường gọi là bong bóng”, nhà kinh tế Ann Pettifor, Giám đốc Tổ chức Nghiên cứu Chính sách Kinh tế Vĩ mô (PRIME) cho biết.
Sự phát triển của AI so với các thời kỳ bùng nổ lịch sử khác
Không phải tất cả các nhà quan sát thị trường đều ấn tượng với quy mô của sự phát triển AI, bất chấp con số chi phí đầu tư khổng lồ.
Robin Wigglesworth, biên tập viên của Financial Times cho rằng quy mô của cơn sốt AI hiện nay vẫn “nhỏ bé như con muỗi trên lưng voi” nếu so với làn sóng bùng nổ đường sắt những năm 1860 - giai đoạn chứng kiến lượng phát hành trái phiếu lớn hơn nhiều so với tổng quy mô nợ liên quan đến AI hiện nay, ngay cả khi đã điều chỉnh theo lạm phát và tỷ trọng GDP.
“Khoảng 5 - 6 tỷ USD trái phiếu đã được phát hành, con số nghe có vẻ không nhiều, nhưng nếu tính theo quy mô GDP vào thời điểm đó (khi Mỹ là một nền kinh tế nhỏ), thì con số đó tương đương với 10.000 tỷ USD ngày nay”, ông Robin Wigglesworth cho biết khi trích dẫn phân tích từ JPMorgan.
“Đường sắt từng là bong bóng nhưng đã thay đổi nước Mỹ. Điện cũng từng là bong bóng và nó thay đổi nước Mỹ. Làn sóng đầu tư hạ tầng internet cuối thập niên 1990 cũng là bong bóng nhưng đã làm thay đổi nước Mỹ… Khó có khả năng AI sẽ là công nghệ đột phá đầu tiên không bị phát triển quá mức và không trải qua một đợt điều chỉnh ngắn hạn đầy đau đớn”, Howard Marks, đồng sáng lập Oaktree Capital Management trích dẫn trong báo cáo.
Bất chấp khoản nợ khổng lồ và việc các công ty đang giấu phần lớn khoản nợ này khỏi bảng cân đối kế toán bằng các phương pháp tài trợ trung gian, doanh thu thực tế từ AI vẫn đang được hiện thực hóa.
Doanh thu điện toán đám mây của Alphabet trong quý I đã tăng 63% so với cùng kỳ năm ngoái. Đơn vị điện toán đám mây AWS của Amazon ghi nhận mức tăng trưởng doanh thu 28% trong quý I so với cùng kỳ năm ngoái, với doanh thu của phân khúc AWS đạt 37,59 tỷ đô la. Doanh thu điện toán đám mây của Microsoft tăng 40%, với bộ phận bao gồm Azure báo cáo doanh thu 34,68 tỷ USD trong 3 tháng đầu năm nay.
Những con số này đã phần nào xoa dịu thị trường chứng khoán nói chung, trong bối cảnh mà lợi nhuận ngày càng tập trung vào cổ phiếu bán dẫn và cơ sở hạ tầng AI, cho thấy sự bùng nổ chứng khoán hiện tại có thể có nền tảng yếu.
Theo báo cáo của Piper Sandler, tỷ lệ các công ty tăng giá so với các công ty giảm giá đang giảm ngay cả khi các chỉ số thị trường chung như S&P 500 đã tăng mạnh kể từ cuối tháng 3.
“Đường A/D (Advance-decline line) cho thấy sự phân kỳ rõ rệt khi chỉ số S&P 500 đạt mức cao kỷ lục, cho thấy vị thế dẫn đầu đang tập trung hơn, đặc biệt là trong lĩnh vực công nghệ”, ông Craig Johnson của Piper Sandler nhận định.
