Giá đường đã tăng vọt 21,5% trong tháng 8, đánh dấu mức tăng hàng tháng mạnh nhất kể từ tháng 10/2010. Chỉ số giá lương thực của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cũng tăng trong tháng 8 do sự gia tăng giá trên diện rộng, dẫn đầu là mặt hàng đường.
"Đà tăng này phản ánh kỳ vọng về năng suất củ cải đường thấp hơn tại Liên minh Châu Âu (EU) do thời tiết bất lợi, những lo ngại về tác động của hiện tượng El Nino đối với triển vọng sản xuất tại các quốc gia sản xuất chủ chốt ở châu Á, sản lượng đường sụt giảm tại Brazil cũng như thông báo của Ấn Độ về việc cho phép nhập khẩu đường thô miễn thuế”, báo cáo của FAO cho biết.
Đà tăng trong tháng 8 đã giúp giá đường tương lai vượt qua chỉ số S&P 500 xét về hiệu suất từ đầu năm đến nay. Giá đường hiện đã tăng khoảng 20% trong năm 2026, so với mức tăng gần 13% của chỉ chỉ số S&P 500.
William Osnato, Giám đốc bộ phận nghiên cứu và phân tích dữ liệu hàng hóa tại Barchart cho biết, đà tăng giá đường phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng về nguồn cung toàn cầu. Thiệt hại đối với vụ mùa củ cải đường ở châu Âu trong đợt nắng nóng mùa hè là một trong những yếu tố trực tiếp và quan trọng nhất.
Củ cải đường được trồng tại cùng các khu vực và trong cùng khoảng thời gian với ngô và lúa mì, do đó đợt nắng nóng có thể ảnh hưởng đáng kể đến sản lượng đường.
"Điều này đã được tính đến trong tháng qua. Vì vậy, hàng loạt tổ chức đã hạ dự báo sản lượng", ông Osnato cho biết.
Nhiều tổ chức khác nhau đã cắt giảm dự báo sản lượng hoặc nâng mức dự báo thâm hụt trong các báo cáo gần đây. Bảng cân đối cung cầu đường mới nhất của Ủy ban châu Âu ước tính sản lượng của EU sẽ giảm 19%, xuống còn 13,4 triệu tấn trong niên vụ 2026/2027, so với mức 16,6 triệu tấn của niên vụ 2025/2026. Citi dự báo mức thâm hụt toàn cầu là 1,3 triệu tấn, trong khi Green Pool Commodity Specialists ước tính con số này là 3,2 triệu tấn.
Các chuyên gia phân tích của Citi nhận định, đường là thị trường có triển vọng tăng giá mạnh mẽ nhất trong số các mặt hàng nông sản được giao dịch trên Sàn giao dịch Liên lục địa (ICE). Citi đã nâng mục tiêu giá lên 19 cent/pound trong vòng ba tháng tới, viện dẫn các yếu tố như lượng hàng tồn kho thắt chặt, chương trình nhập khẩu bất ngờ của Ấn Độ và điều kiện thời tiết xấu đi tại Ấn Độ, Thái Lan và EU.
Hiện tượng El Nino gây ảnh hưởng tới các vụ thu hoạch sắp tới
Hiện tượng El Nino mạnh lên tiềm tàng đang gia tăng áp lực lên giá đường.
Brazil, Ấn Độ và Thái Lan cùng nhau chiếm khoảng 70% lượng xuất khẩu đường toàn cầu. Goldman Sachs nhận định, hạn hán trong mùa sinh trưởng có thể làm giảm năng suất mía, trong khi mưa quá nhiều vào thời điểm thu hoạch có thể làm gián đoạn công việc đồng áng và giảm hàm lượng đường trong mía.
Ấn Độ đã phải đối mặt với lượng mưa thấp hơn mức trung bình tại các vùng sản xuất đường trọng điểm. Gió mùa yếu có thể làm cạn kiệt các hồ chứa nước, khiến nhiều nông dân nản lòng và không muốn trồng mía cho vụ mùa tiếp theo. Ngoài ra, nhiệt độ Thái Bình Dương cao bất thường dự kiến sẽ gây ra lượng mưa thất thường và tình trạng thiếu nước trên khắp Thái Lan.
Brazil chuyển hướng sang sản xuất ethanol và Ấn Độ nhập khẩu đường
Giá năng lượng tăng cao cũng khiến ethanol trở nên hấp dẫn hơn so với đường tại Brazil, khi các nhà máy có thể linh hoạt chuyển đổi nguyên liệu mía giữa hai loại sản phẩm này.
"Khi giá dầu tăng, các quốc gia sản xuất ethanol từ đường sẽ có động lực lớn hơn để sản xuất nhiều ethanol hơn và giảm xuất khẩu đường sang thị trường toàn cầu… Với giá dầu vượt mức 90 USD/thùng, các quốc gia như Brazil - nơi có chính sách trợ cấp mạnh mẽ cho ngành công nghiệp ethanol - đang đẩy mạnh sản xuất nhiên liệu sinh học, qua đó làm giảm lượng đường cung ứng ra thị trường và tạo áp lực đẩy giá lên cao", Rob Johansson, Giám đốc phụ trách kinh tế và phân tích chính sách tại Hiệp hội Đường Mỹ cho biết.
Riêng Brazil đã chiếm khoảng một nửa tổng lượng xuất khẩu đường của thế giới. Các nhà máy tại Brazil thường có thể điều chỉnh cơ cấu sản xuất giữa đường và ethanol, tùy thuộc vào sản phẩm nào mang lại lợi nhuận cao hơn.
Theo phân tích của Goldman Sachs, do ngô là nguồn nguyên liệu quan trọng để sản xuất ethanol bên cạnh mía, nên sản lượng ngô sụt giảm vì hạn hán do El Nino gây ra có thể khiến lượng mía được chuyển hướng sang sản xuất ethanol nhiều hơn, từ đó làm giảm lượng đường dành cho xuất khẩu.
Ông Osnato cho biết, mưa cũng đã làm chậm tiến độ thu hoạch tại Brazil. Một phần sản lượng có thể được khôi phục khi các cánh đồng khô ráo, do đó sự phục hồi về hàm lượng đường hoặc tốc độ thu hoạch nhanh hơn tại Brazil được xem là một trong những rủi ro rõ ràng nhất có thể khiến giá giảm.
Ấn Độ - quốc gia sản xuất đường lớn thứ hai thế giới sau Brazil - gần đây đã cấp phép nhập khẩu 1 triệu tấn đường thô miễn thuế. Chính phủ Ấn Độ cho biết, quyết định này nhằm tăng cường nguồn cung trong nước trong bối cảnh sản lượng sụt giảm, nhu cầu theo mùa tăng cao và giá cả leo thang. Việc Ấn Độ hạn chế xuất khẩu đồng thời tham gia thị trường với tư cách là bên nhập khẩu có thể làm giảm lượng đường dành cho các quốc gia nhập khẩu khác.
Ông Osnato nhận định, quyết định này được đưa ra sau hai vụ mùa không đạt kỳ vọng và mang ý nghĩa quan trọng, vì đây là lần đầu tiên Ấn Độ cấp phép nhập khẩu kể từ niên vụ 2017/2018. Ngay cả khi Ấn Độ chỉ nhập khẩu khoảng một nửa khối lượng được cấp phép, động thái này vẫn củng cố quan điểm cho rằng nguồn cung đang khan hiếm hơn so với các ước tính trước đó.
"Brazil vẫn là nhà cung cấp đóng vai trò cân bằng chính của thị trường, nhưng các rủi ro liên quan đến thời tiết trong giai đoạn còn lại của vụ thu hoạch khiến biên độ sai số trở nên rất hạn hẹp", chuyên gia phân tích Arkady Gevorkyan của Citi cho biết.
