Lấy nguồn lực công làm “vốn mồi”, kích hoạt tổng lực đầu tư cho quy hoạch quốc gia

Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương.

Xin Thứ trưởng cho biết những điểm đột phá trọng tâm của đợt điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia lần này là gì?

Thời gian qua, Trung ương Đảng, Bộ Chính trị và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã đặc biệt quan tâm đến công tác quy hoạch, từ hoàn thiện thể chế đến tổ chức triển khai thực hiện. Bám sát các chỉ đạo đó, trong năm 2025, Bộ Tài chính đã khẩn trương tổ chức điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia cùng 6 quy hoạch vùng thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Quá trình điều chỉnh được triển khai nghiêm túc, kịp thời, quán triệt đầy đủ các kết luận, định hướng lớn của Trung ương và Bộ Chính trị về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới. Quy hoạch tổng thể quốc gia điều chỉnh đã được Quốc hội thông qua tại Nghị quyết số 252/2025; 6 quy hoạch vùng cũng đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt trong tháng 4/2026.

Như vậy, hệ thống “xương sống” của các quy hoạch lớn trên cả nước cơ bản đã hoàn thiện. Theo Kết luận số 18 của Hội nghị Trung ương 2, các quy hoạch ngành, quy hoạch địa phương hiện cũng đang được rà soát, điều chỉnh để bảo đảm đồng bộ với Quy hoạch tổng thể quốc gia và quy hoạch vùng, hoàn thành trong quý 2/2026.

Vậy, những thay đổi quan trọng nhất trong lần điều chỉnh này là gì, thưa Thứ trưởng?

Điểm thay đổi đầu tiên nằm ở quan điểm phát triển. Quy hoạch lần này cập nhật nhiều tư duy mới của Đảng về phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, đặc biệt là yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng, lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm trung tâm.

Tinh thần này được cụ thể hóa từ Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị và trở thành định hướng xuyên suốt để bảo đảm mục tiêu tăng trưởng nhanh nhưng vẫn bền vững trong giai đoạn tới.

Thứ hai là điều chỉnh các mục tiêu phát triển. Quy hoạch đã quán triệt định hướng tăng trưởng cao của Trung ương, với mục tiêu tốc độ tăng trưởng GDP bình quân cả nước đạt trên 10%/năm trong giai đoạn tới. Cùng với đó, hàng loạt chỉ tiêu ngành, lĩnh vực và chỉ tiêu vĩ mô khác cũng được cập nhật tương ứng.

Về giải pháp thực hiện, quy hoạch mới có những nội dung đáng chú ý nào. Xin Thứ trưởng chia sẻ?

Có ba nhóm thay đổi lớn. Thứ nhất, bổ sung các ngành động lực tăng trưởng mới. Bên cạnh các ngành truyền thống như công nghiệp chế biến, chế tạo hay dịch vụ, quy hoạch lần này đưa thêm nhiều lĩnh vực mới nổi như công nghiệp chip bán dẫn, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đây là bước cụ thể hóa định hướng đổi mới mô hình tăng trưởng lấy khoa học công nghệ làm trọng tâm.

Thứ hai, điều chỉnh không gian phát triển vùng gắn với việc sắp xếp địa giới hành chính và hợp nhất đơn vị hành chính cấp tỉnh. Trong đó, đáng chú ý là việc bổ sung vùng động lực tăng trưởng Bắc Trung Bộ.

Thứ ba, quy hoạch bổ sung hệ thống hành lang kinh tế, trục động lực tăng trưởng gắn với các dự án hạ tầng trọng điểm quốc gia. Đây được xem là nền tảng để tạo đột phá về hạ tầng, thúc đẩy liên kết vùng và mở rộng không gian phát triển mới.

Công tác tổ chức thực hiện quy hoạch lần này có gì mới, thưa Thứ trưởng?

Một điểm rất đáng chú ý là danh mục các dự án trọng điểm ưu tiên đầu tư đã được Trung ương thống nhất đưa vào chương trình hành động thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng.

Khi đã xác định rõ danh mục công trình trọng điểm quốc gia, việc triển khai sẽ thuận lợi hơn nhờ có cơ chế, chính sách ưu tiên đi kèm, từ bố trí nguồn lực đến tổ chức thực hiện. Đây là bước đổi mới rất quan trọng, giúp nâng cao hiệu quả triển khai quy hoạch trong thời gian tới.

Một điểm nữa, thưa Thứ trưởng, đó là nguồn lực thực hiện các dự án lớn sẽ được huy động như thế nào?

Hiện Quốc hội đã thông qua các định hướng lớn về huy động nguồn lực, vay và trả nợ công, đồng thời thông qua kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030.

Trên cơ sở đó, Chính phủ đang xây dựng chương trình hành động nhằm tăng cường huy động nguồn lực, lấy nguồn lực công làm “vốn mồi” để kích hoạt các nguồn lực khác trong xã hội.

Việc triển khai sẽ được thực hiện thông qua nhiều phương thức linh hoạt như đầu tư công, hợp tác công tư (PPP) và đầu tư tư nhân, qua đó bảo đảm đủ nguồn lực cho các dự án ưu tiên đã được Trung ương quyết nghị.

Xin cảm ơn Thứ trưởng!