Quy định mới đặt ra yêu cầu rõ ràng đối với cá nhân hành nghề môi giới bất động sản, đồng thời tăng mức độ trách nhiệm của doanh nghiệp cung cấp dịch vụ môi giới.
Trong nhóm quy định liên quan đến hoạt động kinh doanh bất động sản, Nghị định dành nhiều nội dung đáng chú ý để xử lý các vi phạm trong hoạt động môi giới, tư vấn, quản lý bất động sản cũng như nghĩa vụ phòng, chống rửa tiền.
Môi giới bất động sản không có chứng chỉ có thể bị phạt 60 triệu đồng
Theo Điều 73 Nghị định 339/2026/NĐ-CP, cá nhân hành nghề môi giới bất động sản vi phạm các quy định về điều kiện hành nghề có thể bị xử phạt từ 40-60 triệu đồng.
Mức phạt này áp dụng đối với cá nhân có một trong các hành vi: hành nghề môi giới bất động sản nhưng không có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản theo quy định; hành nghề nhưng không hoạt động trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ sàn giao dịch bất động sản hoặc doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản; hoặc không thực hiện quy chế hoạt động của sàn giao dịch, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản nơi mình làm việc.
Quy định này đáng chú ý bởi hoạt động môi giới bất động sản trên thực tế lâu nay có sự tham gia rất lớn của lực lượng môi giới cá nhân. Việc xác định rõ cá nhân môi giới phải đáp ứng điều kiện về chứng chỉ và hoạt động trong doanh nghiệp thuộc lĩnh vực kinh doanh dịch vụ bất động sản cho thấy yêu cầu chuyên nghiệp hóa thị trường đang được đặt ra ngày càng rõ.
Không chỉ cá nhân, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản cũng phải đáp ứng nhiều điều kiện.
Theo Nghị định, doanh nghiệp có thể bị phạt từ 60-80 triệu đồng nếu không thực hiện chế độ báo cáo; không có quy chế hoạt động dịch vụ môi giới bất động sản; không có tối thiểu một cá nhân trong doanh nghiệp có chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản; hoặc không bảo đảm đủ điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật theo quy định.
Đây là nhóm nghĩa vụ mang tính nền tảng đối với doanh nghiệp môi giới, nhằm bảo đảm hoạt động môi giới được tổ chức bài bản thay vì chỉ dựa vào quan hệ cá nhân hoặc hoạt động tự phát.
Đáng chú ý hơn, mức phạt từ 120-160 triệu đồng được áp dụng đối với hành vi tổ chức kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản nhưng không thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản theo quy định.
Mức phạt tương tự cũng được áp dụng đối với doanh nghiệp hoặc cá nhân hành nghề môi giới không cung cấp, cung cấp không đầy đủ hoặc cung cấp không trung thực hồ sơ, thông tin về bất động sản mà mình môi giới.
Trong bối cảnh người mua nhà ngày càng phụ thuộc vào thông tin do môi giới cung cấp, quy định này có ý nghĩa đặc biệt trong việc tăng trách nhiệm đối với tính chính xác, minh bạch của thông tin trên thị trường.
Một hành vi khác cũng bị xử phạt từ 120-160 triệu đồng là không gửi thông tin về doanh nghiệp đến cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh nơi doanh nghiệp được thành lập để đăng tải trước khi bắt đầu hoạt động kinh doanh theo quy định.
Có thể đình chỉ hoạt động môi giới từ 3-6 tháng
Nghị định 339/2026/NĐ-CP không chỉ áp dụng hình thức phạt tiền mà còn quy định các biện pháp xử phạt bổ sung và khắc phục hậu quả.
Theo đó, doanh nghiệp có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ môi giới bất động sản từ 3-6 tháng đối với một số hành vi vi phạm, trong đó có trường hợp không có tối thiểu một cá nhân có chứng chỉ hành nghề môi giới, không bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật hoặc không gửi thông tin về doanh nghiệp cho cơ quan quản lý nhà nước theo quy định.
Bên cạnh đình chỉ hoạt động, doanh nghiệp vi phạm còn có thể bị buộc thực hiện chế độ báo cáo, bổ sung quy chế hoạt động, bảo đảm điều kiện về cơ sở vật chất, kỹ thuật, cung cấp đầy đủ hồ sơ, thông tin về bất động sản hoặc gửi thông tin về doanh nghiệp theo đúng quy định.
Như vậy, cơ chế xử lý không chỉ nhằm thu tiền phạt mà còn hướng tới việc buộc chủ thể vi phạm khắc phục tình trạng không đáp ứng điều kiện kinh doanh.
Kinh doanh tư vấn, quản lý bất động sản không thành lập doanh nghiệp có thể bị phạt đến 180 triệu đồng
Không chỉ hoạt động môi giới, Nghị định 339/2026/NĐ-CP còn quy định mức xử phạt đáng chú ý đối với hoạt động kinh doanh dịch vụ tư vấn và quản lý bất động sản.
Theo Điều 74, cá nhân trực tiếp thực hiện hoạt động tư vấn bất động sản nhưng không có bằng cấp, chứng chỉ phù hợp với lĩnh vực tư vấn theo quy định có thể bị phạt từ 40-60 triệu đồng.
Trong khi đó, doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tư vấn bất động sản hoặc dịch vụ quản lý bất động sản có thể bị phạt từ 120-160 triệu đồng nếu không gửi thông tin về doanh nghiệp đến cơ quan quản lý nhà nước về kinh doanh bất động sản cấp tỉnh để đăng tải trước khi hoạt động.
Mức phạt tương tự được áp dụng đối với doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ tư vấn hoặc quản lý bất động sản không đúng phạm vi theo quy định.
Đặc biệt, hành vi kinh doanh dịch vụ tư vấn, dịch vụ quản lý bất động sản nhưng không thành lập doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ bất động sản theo quy định có thể bị phạt từ 160-180 triệu đồng.
Quy định này cho thấy pháp luật không chỉ kiểm soát hoạt động môi giới mà còn hướng tới việc đưa các loại hình dịch vụ bất động sản khác vào khuôn khổ pháp lý thống nhất.
Đối với các doanh nghiệp đã hoạt động hoặc đang chuẩn bị tham gia thị trường, yêu cầu về tư cách pháp lý, phạm vi hoạt động và nghĩa vụ cung cấp thông tin vì thế cần được đặc biệt lưu ý.
Không báo cáo giao dịch đáng ngờ có thể bị phạt đến 80 triệu đồng
Một điểm đáng chú ý khác tại Nghị định 339/2026/NĐ-CP là nhóm quy định về phòng, chống rửa tiền trong hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản.
Theo Điều 77, tổ chức, cá nhân kinh doanh dịch vụ bất động sản có thể bị phạt từ 20-40 triệu đồng nếu không ban hành quy định nội bộ về phòng, chống rửa tiền hoặc không thực hiện, thực hiện không đầy đủ việc thu thập, lưu trữ, bảo mật thông tin, hồ sơ giao dịch theo quy định của pháp luật về phòng, chống rửa tiền.
Đáng chú ý, hành vi không thực hiện báo cáo giao dịch đáng ngờ, giao dịch có giá trị lớn hoặc cung cấp thông tin, tài liệu không trung thực theo quy định có thể bị phạt từ 40-80 triệu đồng.
Không dừng ở phạt tiền, chủ thể vi phạm còn có thể bị đình chỉ hoạt động kinh doanh dịch vụ bất động sản từ 1-3 tháng.
Đây là quy định có ý nghĩa quan trọng trong việc kiểm soát dòng tiền và hạn chế nguy cơ lợi dụng hoạt động kinh doanh bất động sản để thực hiện các giao dịch bất hợp pháp.
Thị trường bất động sản thường liên quan đến các giao dịch có giá trị lớn, nhiều chủ thể tham gia và phương thức thanh toán đa dạng. Vì vậy, yêu cầu nhận diện, thu thập và lưu trữ thông tin khách hàng, hồ sơ giao dịch cũng như báo cáo giao dịch thuộc diện phải báo cáo đóng vai trò quan trọng trong cơ chế phòng ngừa rủi ro.
Tăng trách nhiệm của môi giới, doanh nghiệp
Nhìn tổng thể, các quy định tại Nghị định 339/2026/NĐ-CP cho thấy xu hướng siết chặt kỷ luật thị trường bất động sản theo hướng chuyên nghiệp và minh bạch hơn.
Đối với cá nhân môi giới, chứng chỉ hành nghề không còn đơn thuần là điều kiện mang tính hình thức mà gắn với yêu cầu hành nghề trong một doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ môi giới hoặc sàn giao dịch bất động sản.
Đối với doanh nghiệp, trách nhiệm cũng được mở rộng từ việc bảo đảm điều kiện kinh doanh, nhân sự có chứng chỉ, cơ sở vật chất đến việc cung cấp thông tin chính xác, thực hiện chế độ báo cáo và tuân thủ các quy định về phòng, chống rửa tiền.
Đặc biệt, việc áp dụng đồng thời phạt tiền, đình chỉ hoạt động và buộc khắc phục hậu quả tạo ra cơ chế xử lý nhiều tầng. Trong đó, mục tiêu không chỉ là xử phạt hành vi đã xảy ra mà còn buộc chủ thể vi phạm đưa hoạt động kinh doanh trở lại đúng khuôn khổ pháp luật.
Với cá nhân môi giới, quy định mới cũng đặt ra yêu cầu phải kiểm tra đầy đủ điều kiện hành nghề trước khi tham gia thị trường. Còn với doanh nghiệp, việc xây dựng quy chế nội bộ, quản lý đội ngũ môi giới, kiểm soát thông tin bất động sản và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ báo cáo sẽ trở thành những yêu cầu không thể xem nhẹ.
Trong bối cảnh thị trường bất động sản đang hướng tới minh bạch hóa thông tin và chuyên nghiệp hóa hoạt động kinh doanh, các mức xử phạt mới được kỳ vọng sẽ góp phần hạn chế tình trạng môi giới tự phát, cung cấp thông tin sai lệch, kinh doanh dịch vụ không đúng điều kiện và những rủi ro liên quan đến dòng tiền trong các giao dịch bất động sản.
