Rào cản kỹ thuật mới đối với doanh nghiệp "phi hoạt động"
Quyết định cấu trúc lại danh mục của MSCI đang tạo ra một rào cản kỹ thuật khắt khe đối với các doanh nghiệp lấy việc tích lũy tài sản làm cốt lõi. Theo kết quả đợt rà soát tháng 11/2026, cổ phiếu của Strategy chính thức bị loại khỏi MSCI USA Index - rổ cổ phiếu chuẩn mực được hàng loạt quỹ đầu tư toàn cầu sử dụng làm kim chỉ nam để phân bổ vốn. Quyết định này sẽ có hiệu lực ngay sau phiên đóng cửa ngày 30/11.
Khung quy định mới của MSCI không nhắm trực tiếp vào tiền mã hóa, mà tập trung sàng lọc những công ty bị xếp vào nhóm "phi hoạt động".
Cụ thể, nếu tài sản phục vụ hoạt động kinh doanh cốt lõi không chiếm ít nhất 50% tổng tài sản, doanh nghiệp sẽ phải vượt qua năm bài kiểm tra tài chính nghiêm ngặt về dòng tiền, chi phí và biến động giá trị tài sản. Nếu trượt các bài kiểm tra này trong hai kỳ báo cáo năm liên tiếp, cổ phiếu sẽ bị loại. Việc Yellow Cake, một công ty chuyên đầu tư uranium, cũng bị gạch tên cho thấy tiêu chí này được áp dụng rộng rãi cho mọi loại tài sản.
Cùng chung số phận, Metaplanet - công ty Nhật Bản đang nắm giữ 44.000 Bitcoin - cũng bị loại khỏi chỉ số MSCI Japan Small Cap Index. Ngay sau khi thông tin được công bố, cổ phiếu MSTR đã giảm gần 3% trong phiên giao dịch ngoài giờ, nối dài đà giảm gần 20% kể từ đầu năm (trong khi Bitcoin giảm khoảng 15%).
Cuộc tranh luận về áp lực bán tháo tỷ đô
Dù không tước đi vị thế niêm yết trên sàn chứng khoán Nasdaq hay buộc Strategy phải bán tháo Bitcoin, nguy cơ dòng vốn thụ động rút lui đang thổi bùng cuộc tranh luận về sức ép thanh khoản.
Khởi nguồn từ giữa năm 2020, tỷ phú Michael Saylor đã tiên phong xây dựng mô hình doanh nghiệp phát hành cổ phiếu phổ thông và cổ phiếu ưu đãi để lấy dòng tiền gom mua hơn 60 tỷ USD Bitcoin. Giờ đây, khi các quỹ đầu tư bám sát chỉ số MSCI buộc phải cấu trúc lại danh mục, một lượng lớn cổ phiếu MSTR có nguy cơ bị xả ra thị trường.
Giới phân tích tại JPMorgan Chase từng ước tính một kịch bản loại trừ tương tự có thể kích hoạt làn sóng bán tháo cổ phiếu Strategy trị giá 2,8 tỷ USD và con số này có thể tăng lên tới 8,8 tỷ USD nếu các tổ chức cung cấp chỉ số khác nối gót MSCI. Tuy nhiên, giới lãnh đạo Strategy lại đưa ra góc nhìn lạc quan hơn rất nhiều.
Theo tính toán của công ty, các quỹ bám sát bộ chỉ số GIMI của MSCI hiện chỉ nắm giữ khoảng 13 triệu cổ phiếu MSTR, tương đương 3,1% khối lượng đang lưu hành. Số lượng cổ phiếu này chỉ bằng khoảng 60% thanh khoản bình quân một phiên giao dịch trong 30 ngày qua. Do đó, Strategy tin rằng áp lực bán ra sẽ diễn ra chóng vánh và không đủ sức tạo ra cú sốc lớn đối với hoạt động của doanh nghiệp.
Cuộc chiến về định nghĩa chuẩn mực kế toán
Việc phân loại doanh nghiệp trong kỷ nguyên tài sản số đang châm ngòi cho cuộc chiến gay gắt về định nghĩa chuẩn mực kế toán giữa Strategy và đơn vị cung cấp chỉ số.
Strategy kịch liệt phản đối phương pháp của MSCI, gọi các phép thử tài chính này là "sai lầm" và kêu gọi cổ đông gửi thư phản đối.
Theo Strategy, phương pháp mới thực chất là cách đạt kết quả tương tự đề xuất trước đó, vốn loại các công ty giữ từ 50% tài sản trở lên bằng tài sản số. Công ty cũng cho rằng các thuật ngữ "hoạt động" và "phi hoạt động" không được định nghĩa trong chuẩn mực kế toán Mỹ (US GAAP), chuẩn mực quốc tế (IFRS) hay khung pháp lý nào được công nhận.
Theo Strategy, mảng Bitcoin được báo cáo như một bộ phận hoạt động theo US GAAP, phù hợp với trao đổi với nhân viên Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Mỹ (SEC). Công ty lập luận rằng việc đưa nhận định chính sách vào định nghĩa có nguy cơ làm giảm tính trung lập của một đơn vị cung cấp chỉ số.
Phản ứng trước động thái này, Chủ tịch điều hành Michael Saylor nhận định, MSCI đang đánh mất tính trung lập của một tổ chức đo lường thị trường. "Họ đang áp đặt các giá trị mang tính thiên kiến lên tài sản số," ông Saylor chia sẻ trên truyền hình, đồng thời gọi đây là một "phán xét chủ quan" có thể tạo ra tiền lệ cực kỳ xấu.
Ở một góc nhìn tích cực hơn, CEO Simon Gerovich của Metaplanet khẳng định, quyết định của MSCI "không có tác động đáng kể" đến chiến lược gom Bitcoin hay hoạt động kinh doanh của họ.
