Trong báo cáo vừa công bố, VIS Rating nhận định việc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) nâng giới hạn tỷ lệ sử dụng vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn (SMLR) từ 30% lên 40% từ ngày 22/6/2026, đồng thời miễn trừ một số khoản cấp tín dụng cho các dự án hạ tầng trọng điểm khỏi giới hạn tăng trưởng tín dụng, sẽ tạo điều kiện để các ngân hàng mở rộng cho vay trung và dài hạn, đặc biệt đối với các lĩnh vực hạ tầng và bất động sản.
Theo VIS Rating, việc điều chỉnh này được thực hiện trong bối cảnh một số ngân hàng có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao đang dần tiệm cận giới hạn SMLR trước đây. Việc nới trần sẽ giúp các ngân hàng có thêm dư địa mở rộng tín dụng trung và dài hạn, đồng thời làm gia tăng nhu cầu cân đối nguồn vốn để đáp ứng yêu cầu phát triển tín dụng và bảo đảm các chỉ tiêu an toàn.
Đáng chú ý, việc miễn trừ giới hạn tăng trưởng tín dụng đối với một số dự án hạ tầng trọng điểm, bao gồm khoảng 752.000 tỷ đồng vốn cho các dự án triển khai trong giai đoạn 2026-2033 như sân bay và đường sắt, theo VIS Rating có thể giúp tăng trưởng tín dụng toàn ngành tăng thêm khoảng 1,2 điểm phần trăm mỗi năm trong 12-18 tháng tới. Điều này đồng thời cũng làm tăng nhu cầu huy động nguồn vốn của hệ thống ngân hàng để đáp ứng nhu cầu tín dụng.
Theo VIS Rating, trong bối cảnh tăng trưởng tiền gửi toàn ngành còn ở mức thấp, trong khi tín dụng ngân hàng vẫn là kênh cung ứng vốn chủ yếu cho nền kinh tế, các ngân hàng sẽ cần chú trọng hơn đến việc cân đối giữa nguồn vốn huy động và nhu cầu mở rộng cho vay trung và dài hạn, cũng như quản lý chênh lệch kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.
Tổ chức này cho rằng những yêu cầu trên phản ánh xu hướng nâng cao chất lượng quản trị nguồn vốn của hệ thống ngân hàng trong giai đoạn mới, đặc biệt khi nhu cầu tín dụng tiếp tục duy trì ở mức cao.
Cùng với việc mở rộng dư địa tín dụng, NHNN cũng đang từng bước hoàn thiện khuôn khổ quản trị thanh khoản theo các chuẩn mực quốc tế. Theo dự thảo được công bố tháng 5/2026, tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) sẽ được thay thế bằng tỷ lệ dư nợ cấp tín dụng so với huy động vốn (CDR) với phạm vi bao quát rộng hơn. Đồng thời, các tỷ lệ khả năng chi trả (LCR), tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR) và tỷ lệ đòn bẩy (LEV) sẽ được triển khai theo lộ trình từ năm 2028.
VIS Rating đánh giá việc áp dụng các chỉ tiêu thanh khoản mới sẽ khuyến khích các ngân hàng tăng tỷ trọng nguồn vốn ổn định từ tiền gửi khách hàng, giảm dần sự phụ thuộc vào các nguồn vốn thị trường, đồng thời củng cố các bộ đệm thanh khoản và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động của thị trường trong dài hạn.
Theo đánh giá của tổ chức này, trong quá trình chuyển đổi, các ngân hàng sẽ có mức độ thích ứng khác nhau tùy thuộc vào cơ cấu nguồn vốn, tốc độ tăng trưởng tín dụng và danh mục cho vay. Những ngân hàng có nền tảng tiền gửi khách hàng đa dạng, ổn định cùng cơ cấu nguồn vốn dài hạn tốt sẽ có nhiều thuận lợi hơn trong việc đáp ứng các yêu cầu thanh khoản mới.
VIS Rating cũng cho biết nhiều ngân hàng đã từng bước xây dựng năng lực quản lý và giám sát các chỉ tiêu thanh khoản theo Basel III trong những năm gần đây. Việc triển khai các yêu cầu mới về CDR, LCR và NSFR sẽ tiếp tục thúc đẩy các ngân hàng nâng cao chất lượng nguồn vốn, hoàn thiện công tác quản trị thanh khoản và chuẩn bị cho lộ trình áp dụng đầy đủ các chuẩn mực quốc tế.
Theo VIS Rating, về dài hạn, các cải cách của NHNN sẽ góp phần củng cố nền tảng thanh khoản của hệ thống ngân hàng và nâng cao khả năng chống chịu trước các biến động của thị trường. Trong giai đoạn chuyển tiếp, việc mở rộng dư địa tín dụng cùng với lộ trình áp dụng các chuẩn thanh khoản mới sẽ đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác quản trị nguồn vốn, qua đó hướng tới mục tiêu phát triển hệ thống ngân hàng an toàn, ổn định và bền vững.
