Vàng đã mất 1/3 giá trị kể từ khi đạt mức cao kỷ lục 5.595 USD/ounce vào tháng 1/2026, rơi xuống mức thấp nhất là 3.742 USD/ounce vào ngày 18/11/2026 – mức giá thấp nhất kể từ tháng 9/2025. Trong đó, giá vàng đã giảm khoảng 10% kể từ khi các chỉ số chứng khoán Phố Wall đạt đỉnh vào đầu tháng 10. Giá vàng giảm bất chấp đà lao dốc của nhóm cổ phiếu công nghệ trong những tuần gần đây.
Những nhà đầu tư từng kỳ vọng vàng sẽ đóng vai trò là nơi trú ẩn trước những biến động chung của thị trường, tình trạng lạm phát gia tăng hay những lo ngại về nợ công đã thất vọng.
George Cheveley, nhà quản lý danh mục đầu tư tại công ty quản lý quỹ Ninety One nhận định: “Vàng đang vận động giống như một tài sản rủi ro thay vì là một công cụ phòng ngừa rủi ro. Điều này hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng rằng lẽ ra vàng phải là một nơi trú ẩn an toàn khi tình hình thế giới trở nên tồi tệ hơn”.
Trong những năm gần đây, vàng đã trải qua một đợt tăng giá lịch sử, tăng vọt từ khoảng 2.000 USD/ounce vào đầu năm 2024 lên mức đỉnh vào đầu năm nay. Động lực này đến từ các hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương, cùng với sự tham gia ngày càng lớn của các nhà đầu tư thông qua các quỹ ETF.
Các chuyên gia phân tích tại Peel Hunt cho biết, việc vàng rơi xuống mức thấp mới trong tuần này không có nguyên nhân rõ ràng, trong khi giá dầu giảm và lợi suất trái phiếu chính phủ thấp hơn đáng lẽ phải tạo ra một bối cảnh hỗ trợ cho giá vàng.
Việc vàng giảm xuống dưới mốc 3.800 USD/ounce giống như một dấu hiệu cho thấy các nhà đầu tư có thể đang "đầu hàng" (capitulation), đồng thời làm dấy lên lo ngại rằng tâm lý thị trường đang suy yếu, khi ngày càng nhiều nhà đầu tư cho rằng họ cần đóng các vị thế đang nắm giữ và tạm thời đứng ngoài thị trường cho đến đầu năm mới.
John Reade, chiến lược gia thị trường khu vực châu Á và châu Âu tại Hội đồng Vàng Thế giới (WGC) cho biết, sự suy yếu của giá vàng trong năm nay phần lớn xuất phát từ các nhà đầu cơ và nhà đầu tư phương Tây sử dụng đòn bẩy tài chính. Họ đã tham gia thị trường khi giá vàng tăng nhanh, nhưng cũng nhanh chóng rút lui khi các điều kiện kinh tế thay đổi.
Helen Amos, Giám đốc điều hành kiêm chuyên gia phân tích hàng hóa tại BMO cũng cho rằng các nhà đầu tư bắt đầu cảnh báo rằng họ không còn xem vàng là công cụ đa dạng hóa trong các danh mục đầu tư nữa.
Những nhà đầu tư kỳ vọng vào sự trở lại của chiến lược phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ (thường debasement trade) cũng phải thất vọng. Chiến lược này diễn ra khi các nhà giao dịch bán các loại tiền tệ do chính phủ bảo chứng – chẳng hạn như đồng đô la Mỹ – để chuyển sang nắm giữ các tài sản hữu hình như vàng nhằm bảo vệ tài sản trước lạm phát.
Mặc dù lạm phát vẫn duy trì ở mức cao tại các nền kinh tế lớn, nhưng chu kỳ tăng lãi suất mới – bắt đầu từ khi xung đột tại Iran nổ ra vào tháng 2 – đã gây áp lực lên giá vàng. Lợi suất trái phiếu chính phủ và lãi suất tăng thường tác động tiêu cực đến vàng. Bên cạnh đó, đồng đô la Mỹ mạnh lên cũng gây bất lợi cho vàng. Giá dầu – yếu tố thúc đẩy lạm phát chính trong năm nay – cũng diễn biến ngược chiều với giá vàng.
Ông Reade nhận định rằng những yếu tố từng thúc đẩy giá vàng trong năm ngoái như chiến lược phòng ngừa rủi ro mất giá tiền tệ và xu hướng phi đô la hóa và thực tế vẫn chưa biến mất.
“Chỉ là chúng đã bị lu mờ bởi tác động từ cuộc xung đột tại Iran – yếu tố dẫn đến giá năng lượng tăng cao, lạm phát leo thang, lãi suất tăng và kỳ vọng về lãi suất cũng cao hơn. Điều này đã làm giảm đáng kể động lực tăng giá của vàng”, ông cho biết.
Tuy nhiên, ngay cả mối quan hệ giữa vàng và kỳ vọng lãi suất dường như cũng đã bị phá vỡ gần đây. Vàng vẫn chật vật ngay cả trong những giai đoạn mà kỳ vọng về lãi suất hạ nhiệt, khiến những nhà đầu tư đặt cược vào vàng không thể lý giải các diễn biến hiện tại.
Một số nhà phân tích cho rằng sự suy yếu gần đây của các cổ phiếu ngành trí tuệ nhân tạo (AI) đã buộc một số nhà đầu tư phải bán vàng để bù đắp các vị thế trên thị trường chứng khoán.
Suki Cooper, Trưởng bộ phận nghiên cứu hàng hóa toàn cầu tại Standard Chartered nhận định, vàng hiện đóng hai vai trò: thứ nhất là nguồn cung thanh khoản, thể hiện rõ hơn trong bối cảnh thị trường công nghệ bất ổn và thị trường chứng khoán điều chỉnh; thứ hai là chịu tác động từ lợi suất thực và lợi suất danh nghĩa, qua đó làm gia tăng chi phí cơ hội của việc nắm giữ vàng trong ngắn hạn.
Mặc dù vậy, vẫn có quan điểm lạc quan vào triển vọng dài hạn của vàng. Ông Cheveley nhận định rằng sự phục hồi của giá vàng có lẽ sẽ cần thêm một khoảng thời gian nữa.
“Nếu nhìn vào tình hình địa chính trị, nợ công của Mỹ, hoạt động mua vào của các ngân hàng trung ương, cũng như mong muốn của Trung Quốc và các quốc gia khác trong việc gia tăng dự trữ vàng, thì có thể thấy tất cả các động lực thúc đẩy nhu cầu mua vàng vẫn hiện hữu”, ông cho biết.