Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tiếp thu, giải trình sau phiên thảo luận hội trường Quốc hội về kinh tế xã hội sáng 31/10.
Giải trình trước Quốc hội sáng 31/10 về các vấn đề kinh tế, tài chính và ngân sách được đại biểu quan tâm, Phó thủ tướng Chính phủ Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ đang tập trung chỉ đạo thực hiện các giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10% trong năm 2026, đồng thời đẩy nhanh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công và kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra.
Quý IV/2026 cần tăng trưởng 12,5%
Theo Phó thủ tướng, năm 2026 là năm có nhiều khó khăn, thách thức đối với kinh tế toàn cầu cũng như Việt Nam. Xung đột địa chính trị, đặc biệt tại Trung Đông và giữa Nga - Ukraine, khiến giá xăng dầu tăng mạnh từ quý II và tiếp tục neo ở mức cao trong quý III, có thời điểm trên 110 USD/thùng. Diễn biến này kéo theo giá nhiều mặt hàng, dịch vụ tăng.
Cùng với đó, trong quý III, Mỹ áp thuế bổ sung 12,5% theo kết quả điều tra Mục 301 đối với các mặt hàng Việt Nam xuất khẩu sang thị trường này, khiến khoảng 70% lượng hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ chịu thêm mức thuế. Đây cũng là yếu tố gây khó khăn cho doanh nghiệp trong quý vừa qua.
Trong bối cảnh đó, kết quả tăng trưởng GDP 9 tháng đạt khoảng 9,01% là nỗ lực lớn, đưa Việt Nam trở thành một trong số ít quốc gia có tốc độ tăng trưởng kinh tế cao trên thế giới.
Phó thủ tướng nhấn mạnh, kết quả tăng trưởng cần được nhìn nhận cùng với đời sống người dân, chính sách an sinh xã hội và những khó khăn của doanh nghiệp, hộ dân được tháo gỡ.
Bên cạnh khoảng 360.000 tỷ đồng hỗ trợ người dân, doanh nghiệp thông qua các chính sách tài khóa, trong 9 tháng, ngân sách đã dành hơn 200.000 tỷ đồng triển khai các chương trình an sinh xã hội, trong đó có các chính sách về y tế, giáo dục, xây dựng trường liên cấp nội trú tại các xã biên giới và khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí cho người dân.
Theo ông Nguyễn Văn Thắng, điều này thể hiện chủ trương tăng trưởng kinh tế phải gắn với việc người dân được thụ hưởng thành quả.
Về mục tiêu cả năm, Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế 10%. Để đạt được mục tiêu này, tăng trưởng GDP quý IV cần đạt 12,5%. Phó thủ tướng nhìn nhận đây là thách thức rất lớn, nhưng không phải nhiệm vụ bất khả thi, bởi nền kinh tế vẫn còn động lực và dư địa để tăng tốc, cùng với quyết tâm cao của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương.
 |
Quốc hội thảo luận các vấn đề kinh tế xã hội sáng 31/10 |
Chính phủ đang bám sát kịch bản tăng trưởng, tập trung tháo gỡ các vướng mắc về thể chế, đất đai, thủ tục, vật liệu xây dựng, vốn và thị trường cho doanh nghiệp; thúc đẩy các dự án đủ điều kiện sớm đi vào sản xuất, kinh doanh.
Đồng thời, Chính phủ sẽ phát huy các động lực đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu; hỗ trợ doanh nghiệp giữ vững và đa dạng hóa thị trường, mở rộng đơn hàng, nâng cao giá trị gia tăng, cũng như hỗ trợ các địa phương, nhất là những cực tăng trưởng, hoàn thành mục tiêu đề ra.
Giải ngân đầu tư công đạt trên 75% kế hoạch
Về phân bổ vốn đầu tư công, Phó thủ tướng cho biết, tại Nghị quyết số 27, Quốc hội đã phê chuẩn nguồn vốn trung hạn, dài hạn khoảng 3,42 triệu tỷ đồng. Đến nay, Chính phủ đã thông qua phương án phân bổ 3,15 triệu tỷ đồng, tương đương 92% số vốn được Quốc hội cho phép phân bổ.
Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã phân bổ và giao chi tiết 1,98 triệu tỷ đồng, gấp 1,5 lần so với nhiệm kỳ trước. Số vốn còn lại hơn 1 triệu tỷ đồng đều đã có địa chỉ và chương trình cụ thể.
Trong đó, dự kiến bố trí 103.000 tỷ đồng cho các dự án thực hiện Nghị quyết 57, 194.000 tỷ đồng cho các dự án trọng điểm liên vùng. Ngoài ra, 890 tỷ đồng đã có phương án phân bổ, hiện chờ các địa phương, bộ, ngành hoàn thiện hồ sơ, thủ tục đầu tư để thực hiện phân bổ.
Đối với tiến độ giải ngân, theo báo cáo của Chính phủ, đến cuối tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân đạt 63% kế hoạch, tăng 203.000 tỷ đồng về số tuyệt đối so với cùng kỳ. Cập nhật đến ngày 29/10, số vốn giải ngân đã đạt trên 720.000 tỷ đồng, tương đương hơn 75% kế hoạch.
Phó thủ tướng đánh giá đây là kết quả nỗ lực của Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương. Tuy nhiên, vẫn còn một số bộ, ngành trung ương và địa phương có tỷ lệ giải ngân chưa đạt yêu cầu; trong đó, 8 địa phương có số vốn tạm ứng khá cao.
Ông Nguyễn Văn Thắng cho biết, năm 2026 là năm đầu tiên triển khai kế hoạch đầu tư công trung hạn nên có nhiều dự án khởi công mới và phát sinh nhu cầu tạm ứng. Chính phủ kỳ vọng với sự chỉ đạo quyết liệt trong thời gian tới, phần vốn tạm ứng sẽ giảm bớt.
Mục tiêu Chính phủ đặt ra là giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công trung hạn. Theo tính toán được Phó thủ tướng nêu tại Quốc hội, việc giải ngân này có thể đóng góp khoảng 2,5% tăng trưởng trong quý IV và khoảng 1,7% vào tăng trưởng kinh tế cả năm.
Đầu tư công có vai trò quan trọng trong phát triển kết cấu hạ tầng chiến lược, thúc đẩy tăng trưởng và dẫn dắt đầu tư toàn xã hội. Vì vậy, hoàn thành kế hoạch giải ngân là một trong những nhiệm vụ Chính phủ cần tập trung thực hiện trong những tháng cuối năm.
 |
Toàn cảnh phiên thảo luận hội trường sáng 31/10 |
Kiểm soát lạm phát ở mức 4,5%; tiếo tục giảm thuế phí xăng dầu, giá điện
Về kiểm soát lạm phát, Phó thủ tướng cho biết, Chính phủ đã triển khai nhiều giải pháp trước sức ép từ biến động chính trị và giá cả thế giới. Trong đó, có việc tạm ứng ngân sách cho Quỹ Bình ổn giá xăng dầu, giảm thuế, phí đối với xăng dầu; duy trì mặt bằng giá xăng dầu trong nước thấp hơn nhiều so với các quốc gia trong khu vực.
Chính phủ cũng thực hiện giảm 2% thuế giá trị gia tăng đến hết năm 2026, đồng thời kiểm soát giá hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước quản lý theo hướng giữ ổn định, không tăng. Nhờ đó, CPI bình quân 9 tháng tăng 4,52%, nằm trong ngưỡng mục tiêu.
Để đạt được kết quả này, từ đầu năm đến nay, ngân sách đã dành trên 64.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách giảm thuế, phí đối với xăng dầu. Dự kiến từ tháng 11 đến hết năm, Chính phủ tiếp tục dành khoảng 4.000 tỷ đồng để đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng từ mức 7% về 0%.
Bên cạnh đó, Chính phủ đang chỉ đạo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) khẩn trương rà soát, tiết kiệm tối đa chi phí, hướng tới giảm khoảng 2% giá bán lẻ điện từ nay đến hết ngày 31/3/2027.
Theo Phó thủ tướng, cùng với việc đưa thuế tiêu thụ đặc biệt đối với xăng về 0%, giải pháp giảm giá điện tạo thêm dư địa khoảng 0,07% để kiểm soát lạm phát theo mục tiêu Quốc hội đặt ra. Chính phủ sẽ tiếp tục triển khai các giải pháp về chính sách tài khóa, tiền tệ, quản lý giá và thực hiện các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế, phí, lệ phí còn phù hợp.
