Tuần trước, Tổ chức Khí tượng Thế giới (WMO) cho biết, hiện tượng El Nino có thể phát triển ngay từ tháng 5 đến tháng 7. Trong khi đó, có những dấu hiệu ban đầu cho thấy hiện tượng này có thể đặc biệt mạnh mà một số người gọi sự kiện sắp tới là "siêu El Nino", mặc dù thuật ngữ này không được các nhà khoa học sử dụng.
Đây không phải là tin tốt cho châu Á vì một số khu vực thường bị ảnh hưởng nặng nề bởi các đợt nắng nóng, hạn hán và mưa lớn mà hiện tượng El Nino mang lại. Hiện tượng này về cơ bản làm thay đổi các mô hình thời tiết truyền thống, ví dụ như chuyển lượng mưa thường rơi xuống Indonesia ra biển, khiến quốc gia này dễ bị hạn hán và cháy rừng.
"Hiện tượng bất thường dưới lòng đất mà chúng ta đang thấy cho đến nay khá mạnh…Hiện tượng này trông khá giống với những gì chúng ta đã thấy trong sự kiện năm 1997/1998, và đó có lẽ là hiện tượng El Nino mạnh nhất”, Peter van Rensch, nhà khoa học khí hậu tại Đại học Monash cho biết.
Nhưng vẫn còn nhiều điều chưa chắc chắn, và cũng có khả năng El Nino sẽ không xảy ra.
Tác động nghiêm trọng
Hiện tượng El Nino năm 1997 đã gây ra những tác động thảm khốc, bao gồm hạn hán cực độ và các vụ cháy rừng tàn phá ở Indonesia, thiêu trụi hàng triệu hecta và gây ô nhiễm không khí trên diện rộng.
Các nhà chức trách Indonesia hiện đã xác định được các vùng đất than bùn có nguy cơ và cảnh báo rằng quốc gia này có thể chứng kiến lượng mưa thấp nhất trong 30 năm.
Những cảnh báo này được đưa ra trong bối cảnh châu Á đang chịu áp lực nặng nề từ tình trạng thiếu hụt nguồn cung năng lượng và lo ngại về tình trạng thiếu phân bón cùng các thành phần công nghiệp và nông nghiệp khác đi qua eo biển Hormuz. Iran đã đóng cửa tuyến đường thủy chiến lược này kể từ ngày 28/2, làm gián đoạn nguồn cung nhiên liệu toàn cầu.
Haneea Isaad, chuyên gia tài chính năng lượng tại Viện Kinh tế Năng lượng và Phân tích Tài chính (IEEFA) cảnh báo rằng thời tiết nóng hơn sẽ gây thêm áp lực lên lưới điện vốn đã chịu áp lực.
"Đối với các quốc gia phụ thuộc nhiều vào eo biển Hormuz để vận chuyển dầu khí và các mặt hàng thương mại khác, nguồn cung bị căng thẳng sẽ dẫn đến việc phân phối nhiên liệu nhiều hơn, quản lý nhu cầu và giảm các hoạt động kinh tế... ảnh hưởng đến tăng trưởng GDP nói chung", bà cho biết.
Dinita Setyawati, nhà phân tích năng lượng cấp cao về châu Á tại viện nghiên cứu Ember cho biết, hạn hán mà hiện tượng El Nino có thể mang đến cho một số khu vực cũng đe dọa các quốc gia phụ thuộc nhiều vào thủy điện.
"Hầu hết các nước ASEAN đều sử dụng rất nhiều thủy điện… các nước thuộc lưu vực sông Mekong, Nepal và một số vùng của Malaysia đặc biệt dễ bị tổn thương do phụ thuộc vào lĩnh vực này”, bà cho biết.
Rủi ro đối với lĩnh vực nông nghiệp
Điều kiện thời tiết nóng hơn, khô hơn cũng sẽ tạo ra những rủi ro mới cho nông nghiệp, vốn đã chịu áp lực khi cuộc xung đột đang diễn ra làm tăng chi phí phân bón và nhiên liệu cần thiết cho thiết bị nông nghiệp.
"Nếu giá cây trồng không tăng đủ để bù đắp chi phí đầu vào và vận chuyển cao hơn này, biên lợi nhuận của người sản xuất sẽ bị thu hẹp, làm tăng khả năng sử dụng phân bón ít hơn và năng suất thấp hơn… Điều này sẽ làm gia tăng lạm phát giá lương thực và làm trầm trọng thêm tình trạng mất an ninh lương thực, đặc biệt là ở các thị trường phụ thuộc vào nhập khẩu và dễ bị tổn thương do biến đổi khí hậu”, báo cáo của BMI, đơn vị thuộc Fitch Solutions cho biết.
Đối với một số khu vực ở châu Á, hiện tượng El Nino có thể mang đến những đợt mưa lớn và gây lũ lụt, ảnh hưởng đến các ngành như vụ thu hoạch lúa cuối mùa ở miền nam Trung Quốc.
Trong khi đó, tác động của biến đổi khí hậu đến sự xuất hiện và cường độ của hiện tượng El Nino vẫn chưa được nắm bắt rõ ràng. Nhưng nghiên cứu cho thấy, bản thân biến đổi khí hậu sẽ mang đến những đợt nắng nóng dữ dội thường xuyên hơn, cũng như những trận mưa lớn đột ngột có thể gây lũ lụt.
Vì vậy, các chuyên gia cho rằng các quốc gia trong khu vực cần tăng cường khả năng chống chịu của hệ thống năng lượng trước những hiện tượng thời tiết cực đoan ngày càng thường xuyên, bằng cách đa dạng hóa nguồn cung và thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn năng lượng xanh.
"Năng lượng mặt trời và gió, kết hợp với pin lưu trữ, cung cấp cơ sở hạ tầng kiên cường hơn so với cơ sở hạ tầng nhiên liệu hóa thạch tập trung", nhà phân tích Setyawati cho biết.
